Eline Vere
Het Nationale Toneel

Te gevoelig voor de Haagse coterie

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een:
staande ovatie (25) / open doekje (21) /applaus (5) /beleefd applausje (8) / geen applaus (4) of gooien met rotte tomaten (29).

Recensie door Celia Noordegraaf

Léon van der Sanden bewerkte Louis Couperus’ beroemde roman uit 1889 tot een boeiend en afwisselend tijdsbeeld met een nog immer actueel thema. In deze Eline Vere krijgt Maria Kraakman in haar titelrol alle kansen om de verschillende kanten van haar personage te laten zien en buit die ook ten volle uit: jong, mooi, spiritueel, kunstzinnig, femme fatale maar ook zweverig, verveeld, nukkig, zelfzuchtig en hysterisch. Eline Vere worstelt met de luxeproblemen van haar omgeving en gaat uiteindelijk ten onder aan haar afkomst en milieu.

Eline Vere maakt deel uit van een welgesteld Haags milieu. Geld is voor vrijwel niemand een probleem en de families waar zij zich in beweegt, houden zich bezig met toneelavondjes, schouwburgbezoek en feestjes. Eline Vere hunkert echter naar meer en heeft regelmatig neerslachtige buien omdat het leven haar tot nu toe niet heeft gebracht waarnaar zij verlangt. Waarom ben ik zo, vraagt zij zich regelmatig af, en kan ik niet genieten als de anderen?
Lees verder >>

Festival

Eilanders tegen Oeroltijdzone

Nieuws door Gigi Schuiten

Niet alle Terschellingers zijn blij met het plan van festivaldirecteur Joop Mulder om in juni tijdens Oerol de klok op Terschelling twee uur terug te zetten. De 27ste editie van het theaterfestival van 13 tot en met 22 juni staat in het teken van De Tijd.

Om locatievoorstellingen die gebruik maken van de avondschemering en -duisternis eerder op de avond te kunnen laten spelen, wil Mulder de klok op 13 juni om twee uur 's nachts twee uur terugzetten. Scholen, bejaardentehuizen en de thuiszorg hebben inmiddels echter aangegeven dat ze niet mee willen doen. Ze zijn bang dat het bioritme van kinderen en ouderen verstoord wordt.
Het was burgemeester Jurrit Visser die in een gesprek met de festivaldirecteur opperde om tijdens het festival de klok twee uur terug te zetten. Daarmee zou Terschelling een oorlogsbesluit terugdraaien. Het waren de Duitsers die Nederland indeelden in de Midden-Europese tijdszone. Voor 1940 stond de zon op het eiland rond twaalven ‘s middags nog echt op z'n hoogst. De tijd liep op Terschelling toen nog een uur achter op de rest van Nederland.
Lees verder >>

Geruis
Jelte van Andel

De volledige bevrijding van het geluid

Voorbeschouwing door Gert-Jan Stam

Hoe luister je naar iets? Met deze vraag als uitgangspunt vormt bassist Jelte van Andel zijn muziektheaterstuk ‘Geruis’ dat vanaf woensdag 19 december te zien is in Het Veem Theater in Amsterdam. Vast staat dat de voorstelling wordt uitgevoerd door een mimespeler en twee muzikanten, maar verder is het zelfs voor de makers nog een verrassing wat er zal gaan gebeuren. Een experiment met ontvankelijkheid op het gebied van geluidbeleving.

Jelte van Andel ziet zichzelf niet zozeer als componist. Zelf spreekt hij liever van “muziekregisseur”. Hij heeft een voorliefde voor improvisatie en zoekt als muzikant graag de combinatie op met andere kunstdisciplines. Zo was hij als bassist al regelmatig in het theater te zien. Onder andere in de voorstelling ‘Grond’ van Boukje Schweigman en in ‘Whoiswhowaswhoistocome” van theatercollectief De Maan.
Daar heeft hij veel van geleerd over hoe die verschillende disciplines zich tot elkaar verhouden. “Ik voel me altijd te gast in het theater. Alsof ik me als muzikant alleen maar naar de wetten kan voegen die daar heersen. Het zijn ook eigenlijk twee verschillende talen. En als je die wilt combineren is het eerste waar je tegenop loopt al de vraag: wat doet die muzikant op het podium?”
Zijn eigen benadering is een hele andere. “Ik wil eerder theatermuziek maken dan muziektheater. ‘Geruis’ moet een concert worden dat tot de verbeelding spreekt. Ik hoop dat de fantasie van mensen wordt geprikkeld. Zoals de voorstellingen van Boukje Schweigman en Theun Mosk dat doen. Bij het ervaringstheater zoals zij dat maken is het voornamelijk het beeld waarin heel veel ruimte zit om je eigen inhoud er in te leggen. In deze voorstelling gebeurt het door middel van geluid.”
Lees verder >>

Mirage
Theun Mosk

Mosk haalt detail naar voren in Mirage

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een:
staande ovatie (25) / open doekje (7) /applaus (0) /beleefd applausje (6) / geen applaus (3) of gooien met rotte tomaten (34).

Recensie door Janneke Robers

Vormgever Theun Mosk heeft niets met tierelantijntjes en opsmuk. Zijn ontwerpen zijn strak, gaan over vorm en leggen de nadruk op detail. Bij zijn nieuwste voorstelling ‘Mirage’ gaat hij nog een stapje verder. In deze werkplaatsproductie van Het Veem zoekt de jonge maker het contrast tussen vorm en vervorming, tussen focus en diffusie. Het resulteert in opperste concentratie bij publiek en op toneel.

Tijdens ‘Mirage’ plaatst theatermaker Theun Mosk zijn publiek in een houten doos met een laag overhangend plafond. Het is een krappe ruimte. De wanden zijn van kaal onbewerkt hout, de banken, waarop men dicht tegen elkaar aan plaats neemt, plat en lang. De geur van versgezaagde planken kruipt langzaam de neus in. Een dik rookgordijn schermt het speelvlak af van de bezoekers. Deze sobere omgeving, ontdaan van enige ruis, zorgt voor focus en een verscherping van de aandacht. Kleine variaties als een schakeringverandering van witlicht naar net een tintje geler, de lampen die beginnen te tikken van de hitte of een speels glimlachje om de mond van de mimespeelster worden hierdoor groots in effect. Het schept verwachtingen en creëert spanning. Dat men dicht op elkaar zit en met de ellebogen en knieën tegen wildvreemden aanschuurt, draagt daar, met een vreemd soort onderlinge verbondenheid, aan bij.
Lees verder >>

Oud en Nieuw
de Slapelozen

Twijfelen tussen oude en nieuwe koeien

Voorbeschouwing door Justin Waerts

Na ‘De Kerstnacht van de Slapelozen’ en ‘De Mooiste Tijd’ organiseert het gezelschap de Slapelozen voor het derde achtereenvolgende jaar een warme samenkomst rond de feestdagen. Voor veel mensen betekent de komst van het nieuwe jaar verandering. Een oude periode wordt afgesloten en dient plaats te maken voor een betere tijd. Maar verandert er eigenlijk wel iets? En zijn goede voornemens echt nodig? Twijfels als deze, die gepaard gaan met de komst van het nieuwe jaar, komen volop aan bod in ‘Oud en Nieuw’, de nieuwste voorstelling van de Slapelozen die vanaf 18 december te zien is in De Hallen in Amsterdam.

Volgens Victor Mentink, die in 2005 samen met Cormac Burmania, Joyce Timmerman en Micha Hulshof het gezelschap oprichtte, is ook deze voorstelling gericht op nieuwe vormen van samenzijn. "Maar dan zonder jaren vijftig-nostalgie", reageert hij. De voorstellingen van de Slapelozen worden soms ‘een nieuw soort volkstheater’ genoemd, maar Mentink heeft zo zijn bedenkingen bij die uitdrukking. "Het moet namelijk geen CDA-ideaal worden," zegt hij. "We willen dat het theater een plek is waar men kan samenkomen. De interactie met het publiek is hierbij erg belangrijk, waarbij er van de toeschouwer wordt verwacht dat hij of zij iets doet, of bijvoorbeeld meehelpt. Ook bij deze voorstelling moet het publiek sowieso weer een kringloopcadeau meenemen, net als vorig jaar, voor onder de kerstboom. Dat werkt gewoon ontzettend goed. We zijn tijdens het brainstormen telkens uitgegaan van de rol die de toeschouwer moet gaan spelen. Wat laat je ze doen? En wat moet er binnen een locatievoorstelling allemaal te zien zijn? Niet iedereen hoeft namelijk hetzelfde te zien."
Lees verder >>

Tagestöter
De Wetten van Kepler

Zweverige teksten in beeldend filosofiestuk

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een:
staande ovatie (11) / open doekje (4) /applaus (6) /beleefd applausje (3) / geen applaus (11) of gooien met rotte tomaten (9).

Recensie door Celia Noordegraaf

Twee acteurs bouwen in ‘Tagestöter’ van De Wetten van Kepler een eigen wereld en vlechten daarin ook verschillende brokstukken uit de filosofie. Hun spel levert mooie beelden op, waarbij het centrale thema de kringloop van het leven is. De meer associatieve benadering van regisseur Piet Artefeuille richt zich vooral op een publiek dat graag aan het denken gezet wil worden.

Het toneelbeeld lijkt een levend surrealistisch schilderij. In het donker zijn door de rokerige sfeer vaag een naakt en een gekleed lichaam te zien, beide zonder hoofd. Links bungelt een naakt poppetje. Stilte. Slechts het geluid van een slaper te horen. Acteurs Gerrit Dragt en Geert Vaes weten de spanning goed vast te houden, wanneer ze beide in beweging komen. Hun handelingen roepen raadsels op, en zijn tegelijk zeer beeldend.
Regisseur Piet Artefeuille liet zich voor deze nieuwe productie bij theatergezelschap De Wetten van Kepler inspireren door een gedicht van Friedrich Hölderlin, de grote Duitse romantische dichter. Hölderlin spreekt daarin over Tagestöter, lanterfanters die met leeglopen de tijd doden. Maak ook de filosofische uitspraken citaten van Prediker en de essays van Michel Houellebecqvormden zijn inspiratiebron.
Lees verder >>

De saaiheid is te snijden
susies haarlok & Orkater

Bij susies haarlok is saaiheid zelfs spannend en sprankelend

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een:
staande ovatie (30) / open doekje (9) /applaus (2) /beleefd applausje (4) / geen applaus (3) of gooien met rotte tomaten (17).

Recensie door Annet Bremen

Zwiepende bezems, zoemende stofzuigers en piepende telefoontoetsen. In de wereld van susies haarlok is alles muziektheater. En niet zomaar muziektheater. Vijf jongemannen verleiden je met snoeiharde gitaarmuziek. En voor je het weet zit je in een wonderlijke en ontwapenende wereld, waar mannen in prullenbakken brullen en manshoge cavia’s zelfmoord willen plegen.

Haarfijn legt een kinderstemmetje in een lang betoog aan het publiek uit hoe de mens ooit zo saai kon worden: “De goden verveelden zich. Daarom schiepen ze de mensen.” En met die schepping kwam de verveling vanzelf in de wereld. Duidelijker kon susies haarlok het thema van haar voorstelling ‘De saaiheid is te snijden’ niet uitleggen.
Lees verder >>

Fusies en samenwerkingen

Jos Thie voortrekker stadsgezelschap Utrecht

Nieuws door Gigi Schuiten

Regisseur Jos Thie is door het bestuur van de Paardenkathedraal gevraagd samen met Nanette Ris, de huidige zakelijk leider, een plan te ontwikkelen voor het nieuw te formeren stadsgezelschap voor de regio Utrecht. Een en ander is tot stand gekomen in nauw overleg met de gemeente en de stadsschouwburg van Utrecht.

Artistiek leider en regisseur Dirk Tanghe bedankte eerder deze week voor de eer een gezelschap te formeren dat past binnen de plannen van minister Plasterk rondom de landelijke basisinfrastructuur voor de subsidieperiode 2009-2012, en kondigde aan na elf jaar trouwe dienst, met ingang van volgend seizoen de Paardenkathedraal te verlaten.
Binnen het Utrechtse theaterklimaat wordt in het kader van het nog te formeren gezelschap ook gesproken met gezelschappen en initiatieven die nu structureel of incidenteel aan de regio verbonden zijn. Volgens onbevestigde bronnen worden namen als Gerardjan Rijnders en aanstormend talent Greg Nottrot (NUT) genoemd als mogelijke regisseurs onder Thie binnen het nieuwe stadsgezelschap.
Lees verder >>

The Prize Piece
Keren Levi

Blinddate met Levi: veel geflirt, weinig spannend

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een:
staande ovatie (5) / open doekje (5) /applaus (3) /beleefd applausje (4) / geen applaus (4) of gooien met rotte tomaten (15).

Recensie door Janneke Robers

In de achtdelige serie Blind Date - nieuwe theatermakers on tour - is het in december de beurt aan choreografe Keren Levi. Deze Israëlische dame won in 2006 met veel lof de BNG Nieuwe Theatermakers Prijs. Het prijzengeld gaf haar niet alleen de mogelijk tot het maken van een nieuw stuk, maar ook gelijk de inspiratie. ‘The Prize Piece’ geeft een inkijkje in de tegenstrijdigheden van haar bestaan.

Hoewel Levi op de flyer claimt verre te willen blijven van persoonlijke standpunten, lijkt de titel daar toch rechtstreeks naar te verwijzen. In ‘The Prize Piece’ worstelt Levi met haar nieuw verworven status en de verwachtingen van haar publiek. Ze deelt daarom alleen mee wat niet te verwachten. “I’m not going to say hello”, “I’m not going to entertain you”, “I’m not going to live up to your expectations” en zo verder. Deze ontkenning zet ze kracht bij door het nummer ‘I’m simply the best’ van Tina Turner. ‘The Prize Piece’ gaat dan ook over de pijnlijke en onzekere dubbelzinnigheid van het leven. Voor het publiek blijft het echter gedurende het hele stuk gissen wat ze behalve niet dan wel wil zeggen. Snel ontbreekt echter de puf daar achter te komen.
Lees verder >>

Trojaanse Vrouwen
Annette Speelt

Norfolkterrein loodst publiek door ‘Trojaanse Vrouwen’

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een:
staande ovatie (23) / open doekje (7) /applaus (9) /beleefd applausje (7) / geen applaus (7) of gooien met rotte tomaten (13).

Recensie door Cisly Burcksen

“Pas op voor hobbels en scherpe uitsteeksels en blijft u binnen de witte lijn”, luidt de waarschuwing als de toeschouwers uit de touringcar stappen. De witte lijn leidt naar de loods waar ‘Trojaanse Vrouwen’ gespeeld wordt. Deze locatievoorstelling van het gezelschap Annette Speelt, is exclusief op het voormalige Norfolkterrein in Scheveningen te zien. In de regie van Thijs Römer en Michel Sluysmans weet Euripides’ tragedie slechts bij vlagen te boeien, maar de bijzondere locatie maakt veel goed.

Om eens te mogen rondkijken op zo’n unieke locatie, die normaal gesproken niet voor publiek toegankelijk is, is al een belevenis op zich. Langs de verlichte boten, de snijdende wind trotserend, baant het publiek zich in een lange rij een weg naar de voorstelling. Deze plek, die onder meer is uitgekozen vanwege het verleden als doorgangshaven, heeft een aanzienlijk effect. Het uitzicht dat je vanuit de loods hebt over het deels verlichte havengebied, levert een prachtige bijdrage aan het toneelbeeld. In de verte klotst het zoute water, dat door Poseidon wordt voorgesteld als de Egeïsche zee. Een mysterieuze gestalte kun je al van verre zien aankomen en wanneer de vrouwen één voor één in een auto worden afgevoerd naar hun noodlottige bestemming, kun je ze bijna eindeloos nakijken.
Lees verder >>

Wolfskers
Het Toneelhuis

Stroomstoring overheerst in ‘Wolfskers’

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een:
staande ovatie (12) / open doekje (5) /applaus (6) /beleefd applausje (3) / geen applaus (2) of gooien met rotte tomaten (10).

Recensie door Judith Blankenberg

Lenin, Hitler en Japanse keizer Hirohito staan op het toneel. Stroomstoringen zijn de eerste en duidelijke tekenen dat de macht van deze wereldleiders begint af te brokkelen. ‘Wolfskers’ is de tweede voorstelling uit de triptiek over macht die regisseur Guy Cassiers bij het Toneelhuis in Antwerpen maakt. In het eerste deel, ‘Mefisto forever’, stond de kunstenaar en zijn verhouding tot macht centraal. In ‘Wolfskers’ ontleed Guy Cassiers machthebbers van wereldformaat op het punt dat hun positie begint te wankelen. Het menselijke aspect blijft echter wat op de achtergrond, de techniek overheerst.

Guy Cassiers heeft zich voor ‘Wolfskers’ gebaseerd op drie films van de Russische cineast Sokurov, waarin de genoemde machthebbers centraal staan. Veel meer dan een historisch correct beeld, laten deze films de mens achter de wereldleiders zien. Ook ‘Wolfskers’ is geen weergave van historische gebeurtenissen, maar toont een dag uit het leven van elk van de leiders. De dag waarop hun macht begint te wankelen. Acteur Dries Vanhegen speelt daarbij een belangrijke rol. Hij speelt zowel Stalin, die de macht van de dementerende Lenin overneemt; Albert Speer, de architect die de veilige bunker voor Hitler ontwerpt; als generaal MacArthur, die de Japanse keizer onder Amerikaanse bevel plaatst. Deze figuren zijn de veroorzakers van de stroomstoringen en kondigen het einde van de macht van respectievelijk Lenin, Hitler en Hirohito aan. Met zijn komst begint de voorstelling een beetje te leven.
Lees verder >>

Het begint vandaag
RO theater

Creativiteit kan oplossing voor maatschappelijk probleem zijn

Voorbeschouwing door Cisly Burcksen

Geïnspireerd door de vele kleuters in zijn omgeving maakt regisseur Jef Van gestel bij het RO theater de voorstelling ‘Het begint vandaag’, waarin hij op zoek gaat naar zingeving en engagement. Hij vertelt over de totstandkoming van dit donkere sprookje over een armlastig dorp, dat op 8 december in première gaat in Rotterdam.

Van gestel:“Het stuk ‘Het begint vandaag’ is een verhaal over een kleuterschooldirecteur in een arm dorpje. In zijn klas zitten allemaal kinderen waarvan de ouders zo arm zijn dat ze niet goed voor hun kinderen zorgen. Als hij probeert hen te helpen, wordt hij geconfronteerd met bureaucratie. Het verhaal begint als de directeur aan het wachten is op de moeder van één van de kleuters. Wanneer zij haar oudste kind komt ophalen is ze helemaal lazarus. Ze vlucht weg zonder haar kind en de directeur blijft achter, opgescheept met het hummeltje. De politie bellen wil hij niet, omdat dit de moeder vreselijk in de problemen zou brengen. Toch probeert hij iets voor de kinderen te doen en belt de sociale dienst.”
Lees verder >>

Hond Vrouw Man
Matthias Mooij

Mooij laat rollend publiek zelf zichtlijnen kiezen

Voorbeschouwing door Janneke Robers

Matthias Mooij, opkomend regietalent, brengt bij Toneelschuur Producties in Haarlem zijn nieuwste stuk ‘Hond Vrouw Man’, dat op 6 december in première gaat. Het publiek mag daarbij naar hartelust door de zaal rollen op bureaustoelen. Een experiment in het repertoiretoneel. “Het wordt een doldwaze, komische voorstelling om te lachen en te huilen over de grammatica en de principes van relaties.” aldus Mooij zelf.

“De voorstelling ‘Hond Vrouw Man’ gaat over nu. Over de hedendaagse individualisering en de invloed daarvan op relaties. Iedereen wil binnen een relatie zoveel mogelijk vrij zijn, maar de keuze om met iemand samen te zijn, houdt per definitie een vorm van onvrijheid in. Het is troostend omdat het je uit de eenzaamheid haalt, maar tegelijkertijd lever je een deel van je vrijheid in. Die discrepantie is een voortdurende worsteling,” vertelt Mooij op zijn vrije zaterdagochtend. In zijn nieuwe stuk, geschreven door de Duitse Sibylle Berg (1962), doen een man en een vrouw verwoede pogingen om samen gelukkig te worden. Toch blijft het mis gaan. Is de één gelukkig, dan de ander weer niet en vice versa. Totdat de vrouw uiteindelijk een radicale beslissing neemt.
Lees verder >>

Prijzen

Brüder-Grimm Prijs voor Inèz Derksen

Nieuws door Gigi Schuiten

Regisseur Inèz Derksen van jeugd- en jongerentheatergezelschap Het Laagland kreeg op 16 november in Berlijn de prestigieuze Brüder-Grimm Prijs uitgereikt. Dat maakte Het Laagland woensdag bekend.

Derksen ontving de prijs voor haar Duitstalige versie van ‘King A’ uit handen van staatssecretaris Barbara Kissler. De Brüder-Grimm prijs wordt tweejaarlijks uitgereikt ter bevordering van het jeugdtheater in Duitsland. In het bijzonder aan een productie die gaat over de (be)leefwereld van kinderen en waaruit maatschappelijke betrokkenheid blijkt en/of waarin een tolerante omgang met elkaar gestimuleerd wordt. Aan de prijs is een bedrag van € 10.000 verbonden.
Lees verder >>

Siegfried
De Vlaamse Opera

Van Hove geeft opera huiveringwekkend hedendaags karakter

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een:
staande ovatie (7) / open doekje (6) /applaus (3) /beleefd applausje (3) / geen applaus (8) of gooien met rotte tomaten (13).

Recensie door Justin Waerts

Volgens veel regisseurs is ‘Siegfried’ het moeilijkste deel van ‘Der Ring des Nibelungen’. Ivo van Hove trekt zich echter niets aan van eventuele moeilijkheden en regisseert bij De Vlaamse Opera op verbluffende en eigentijdse wijze het derde deel van Richard Wagner’s magnum opus. Het lijkt een opera geworden vol uitzichtloze destructie, maar Van Hove geeft zijn publiek op de valreep toch nog een beetje hoop.

In het kort de stand van zaken bij aanvang van ‘Siegfried’: sinds het vorige deel (‘Die Walküre – dat samen met het eerste deel, ‘Das Rheingold’, ook door Van Hove bij De Vlaamse Opera werd geregisseerd) ligt Brünnhilde in coma. Dat is de straf van de oppergod Wotan voor haar hulp aan Siegfried’s ouders, Siegmund en Sieglinde. Na haar bevalling vertrouwt Sieglinde haar zoon toe aan Mime, evenals de resten van het wapen Nothung. Siegfried leeft samen met Mime in jarenlange afzondering en alle vijanden wachten tot de gewelddadige Siegfried op zoek zal gaan naar de ring.
In het eerste bedrijf staat de moeizame relatie tussen Siegfried en zijn stiefvader Mime centraal. Beide heren leven in een rommelige winkel waar computeronderdelen worden verkocht en gerepareerd. Op het podium zien we de binnenkant van deze winkel; een wachtruimte, kasten vol computerschermen, twee werkbureaus, een klein keukentje, een bed en een hoop technische rotzooi. Siegfried is het inmiddels beu om te wachten tot Mime, met zijn verouderde kennis van techniek, de resten van Nothung heeft gerepareerd. Tegen het eind van het eerste bedrijf besluit hij om zelf het wapen te vervaardigen.
Lees verder >>

Drang
Toneelgroep Dorst

Humor en harde woorden

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een:
staande ovatie (9) / open doekje (7) /applaus (3) /beleefd applausje (1) / geen applaus (5) of gooien met rotte tomaten (4).

Recensie door Cisly Burcksen

Het zal je maar gebeuren: nietsvermoedend mail je een oude vriendin om iets te vragen over een foto van vroeger, en voor je het weet wordt je geconfronteerd met het buitenechtelijke kind van je man. Het overkomt Juliëtte in ‘Drang’, de tweede tragikomische voorstelling van Toneelgroep Dorst.

Dat bellen met een computerhelpdesk tot wanhoop kan leiden, valt duidelijk af te lezen uit het getergde gezicht van Theo de Groot in de rol van Wouter. Hoe komisch en herkenbaar zo’n telefoongesprek ook kan zijn, Trudy de Jong eist als Juliëtte meteen de aandacht op met een stapeltje oude foto’s. Juliëtte, de vrouw van Wouter, wil altijd alles vastleggen. Ook al was haar leven niet altijd perfect, het is wél gebeurd en ze vindt het belangrijk om dat in beeld te brengen. Daarbij maakt ze ook gebruik van de moderne techniek: ze kiekt erop los met haar digitale camera en zet haar foto’s zelfs op internet. “Een beetje alsof je een fles in zee gooit, je weet nooit wie ‘m vindt.”
Lees verder >>

N.Q.Z.C. / Arkiologi
Het Toneelhuis

Traub zaait prachtige beelden en verwarring

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een:
staande ovatie (6) / open doekje (3) /applaus (2) /beleefd applausje (6) / geen applaus (5) of gooien met rotte tomaten (11).

Recensie door Justin Waerts

Na een lange voorbereidingstijd ging begin november in het Théâtre de la Ville in Parijs eindelijk de nieuwe creatie van Wayn Traub in première. En vorige week was Antwerpen aan de beurt. In de Bourla, de thuisbasis van Het Toneelhuis, kreeg de voorstelling ‘N.Q.Z.C. / Arkiologi’ een welverdiend maar bescheiden applaus.

Stel je het volgende experiment voor: onderzoekers sluiten een apin en haar jong op in een lege en afgesloten kooi. Terwijl de onderzoekers de bodem van de kooi steeds warmer laten worden, zoekt de apin naar een manier om zichzelf en haar jong niet te laten verbranden. Uiteindelijk heeft ze slechts twee opties: ze redt haar jong door haar eigen lijf als ondergrond te gebruiken, of ze legt de kleine op de kookplaat om zichzelf te sparen. Wat zal ze doen? Volgens acteur Didier De Neck het laatste, want hij beweert dat medelijden onnatuurlijk is. Medelijden is iets menselijks. Oudere dieren hebben betere overlevingskansen dan pasgeborenen. Dat is simpelweg de wet van de sterkste.
Lees verder >>

‘Het beste uit A’
Stichting de Zandhandel i.o. en de Zilver Folies

Literaire ready made als basis voor Warhol-voorstelling

Interview door Cisly Burcksen

Andy Warhol is weer helemaal hot. Rondom de tentoonstelling ‘Andy Warhol - Other voices, other rooms’, die momenteel in het Stedelijk Museum CS te zien is, zijn verschillende activiteiten geprogrammeerd, zoals hippe feesten en de muziektheatervoorstelling ‘Het beste uit A’. Dit toneelstuk, dat zich afspeelt in Warhols studio de Silver Factory, geeft een blik in het leven van deze pop-artkunstenaar en zijn ‘supersterren’. Regisseur Malte Huthoff, die zelf overigens ook een kleine rol vertolkt, vertelt over de totstandkoming van deze voorstelling.

“Het is echt een kijkje in de keuken van Andy Warhol. Het is gebaseerd op zijn boek ‘A’, waarvoor Warhol vierentwintig uur lang één van de artiesten die vaak bij hem rondhing, heeft opgenomen met een bandrecorder. De tapes heeft hij laten uittypen door vier typistes en dat heeft hij, inclusief typfouten, als boek laten drukken. Voor deze voorstelling hebben we daar een aantal dialogen uit geselecteerd.” En zo maakte Hans de Grunt een theaterbewerking van Warhols literaire ready made. Malte Huthoff: ”Het is een soort anti-theater, omdat het een statisch geheel is. In het stuk zit niet de gebruikelijke ontwikkeling met een introductie, een probleem en een oplossing. Er zijn wel problemen, maar die worden niet opgelost. Het is gewoon wat er op een dag besproken is tussen de mensen die daar in Warhols studio aanwezig waren. Het verhaal en de personages kennen geen ontwikkeling. Het boek is meer een documentaire, dat heb ik als regisseur overeind proberen te houden. Je zou het kunnen vergelijken met de uitgetypte teksten van bijvoorbeeld een aflevering van Big Brother, zonder camera-opdrachten en dergelijke. Dan blijven er ook alleen nog maar een aantal mensen en een ruimte over, maar er zit geen verhaallijn in. Het boek is totaal niet gekunsteld, alles is vastgelegd inclusief versprekingen en vage aanduidingen.
Lees verder >>

Britannicus
TA-2

Nerogate: ontsporing van de macht in het oude Rome

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een:
staande ovatie (35) / open doekje (7) /applaus (5) /beleefd applausje (2) / geen applaus (6) of gooien met rotte tomaten (8).

Recensie door Celia Noordegraaf

‘Britannicus’ van Jean Racine is de eerste van een nieuwe reeks theaterproducties, waarbij jonge makers en Toneelgroep Amsterdam voor langere tijd samenwerken. De in 2006 afgestudeerde Thibaud Delpeut maakt het zich met zijn keuze voor deze klassieke 17-eeuwse tragedie niet gemakkelijk. Onder zijn regie komen de universele hartstochten die schuilgaan achter de soepel vertaalde alexandrijnen echter indringend tot leven in een sterk visueel toneelbeeld, dat op eigen wijze de thematiek kracht bijzet.

Het toneelbeeld doet denken aan een wasserij, maar vertoont ook trekken van een slagerij. Grote zakken met was ploffen neer van de haak, die vervolgens wordt gesorteerd in witte plastic dozen met mysterieuze codes die op stellingen worden weggereden. De zorgvuldige rubricering en de wijze waarop de kleding van de latere slachtoffers eveneens in dergelijke witte dozen wordt opgeborgen, vormen een sinistere verwijzing naar andere opslagplaatsen van slachtoffers van massamoord.
‘Britannicus’ had wellicht beter ‘Nero’ kunnen heten of ‘Agrippina’, naar de twee belangrijkste hoofdpersonen in deze tragedie. Moeder Agrippina heeft er alles aan gedaan om haar zoon Nero keizer van Rome te maken ten koste van Britannicus, de legitieme troonopvolger en laat niet na hem dat in te wrijven. Nero wordt echter een beetje moe van zijn dominante moeder en tracht zich aan haar te ontworstelen. Om haar te pesten ontvoert hij Junia, de geliefde van Britannicus, maar wordt echt verliefd op haar. Tot zijn grote frustratie laat liefde zich echter niet dwingen.
Lees verder >>

Festival

Jonge Harten voor 10e keer in Groningen

Nieuws door Gigi Schuiten

Het Groningse Jonge Harten Festival beleeft van vrijdag 23 november tot en met zaterdag 1 december zijn 10e editie. Het festival, dat voornamelijk jonge theaterliefhebbers trekt, vindt niet alleen plaats in de binnenstad van Groningen maar ook in theaters in Assen, Delfzijl en Veendam.

Tijdens het festival komen de disciplines theater, muziek, dans en crossovers aan bod. Voorafgaand aan de voorstellingen zijn er een aantal workshops georganiseerd, en na afloop zijn er gesprekken aan de mobiele borreltafel met makers en publiek.
Naast groepen die de afgelopen negen edities al eens op Jonge Harten speelden, zoals Het Syndicaat, Aya, ZEP, ISH, De Noorderlingen, Hanneke Paauwe, De Citadel, DOX, MUZtheater, De Koe, fABULEUS, Don’t Hit Mama, De Jongens en tgJAN, spelen er ook veel theatermakers voor het eerst op het festival: Club Guy & Roni, Laura van Dolron, Silke Z, Liesa Naert, Suzanne Groothuis, tgMAX, Freya en Sarah Eshuijs, Veenfabriek, Tibaldus en andere hoeren, Poldertheater, Abatoir Fermé, Nieuw West en De Warme Winkel.
Lees verder >>

Electronic City
Susanne Kennedy

Opgefokt leven in Electronic City

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een:
staande ovatie (6) / open doekje (10) /applaus (4) /beleefd applausje (4) / geen applaus (4) of gooien met rotte tomaten (7).

Recensie door Judith Blankenberg

Stel je voor: je bent zakenman en reist bijna dagelijks de hele wereld over. Hotelketen ‘Welcome Home’ is je wereldwijde toevluchtsoord. Je staat in een overal ter wereld eendere gang en je weet het nummer van je hotelkamer niet meer. Fuck. Of: je bent invalkracht bij een fastfoodketen gevestigd op luchthavens over de hele wereld. Je wordt overal waar er iemand uitvalt ingezet en nu doet je scanapparaat het niet meer. Fuck. Kort gezegd zijn dit de situaties waar Tom en Joy zich in bevinden in de voorstelling ‘Electronic City’ van Susanne Kennedy. En dan zijn ze ook nog verliefd.

Keiharde trance staat aan als de toeschouwer de zaal binnenkomt. Te midden van diverse flesjes energiedrank dansen de acteurs, Merijn de Jong en Çigdem Teke, op de muziek. Als de muziek stopt schetsen ze de situatie van Tom. Daarbij schakelen ze vliegensvlug tussen verteller, regisseur, acteur en personage. Ze zetten de tijd stil, beelden de beschreven handelingen uit en vertellen over elkaar en zichzelf.
Deze verdubbelingen maken van de voorstelling intrigerend theater. Niet alleen wordt het opgefokte leven van mensen in een totaal geglobaliseerde samenleving getoond, ook krijgen de personages diepgang. Ze dolen over de wereld en weten niet meer wie of wat of waar ze zijn en vinden hun identiteit pas in de realitysoap die van hun leven wordt gemaakt. “De actrice die mij speelde, deed mijn leven beter dan ik,” verklaart Joy. De waarheid doet er dan ook niet meer zo toe. Hoe en waar Tom en Joy elkaar ontmoet hebben, blijft onduidelijk, het beste verhaal wint.
Lees verder >>

Rob de Graaf

De werkelijkheid tussen aanhalingstekens

Interview door Gert-Jan Stam

Rob de Graaf nam vorige week de Taalunie Toneelschrijfprijs voor zijn stuk ‘Vrede’ in ontvangst. In de 20 jaar dat de prijs wordt toegekend, is hij de enige toneelschrijver die de prestigieuze prijs – waaraan een geldbedrag van
€ 10.000 is verbonden – voor de tweede keer kreeg uitgereikt. In het licht van de gebeurtenissen van nauwelijks een jaar daarvoor, krijgt die feestelijke huldiging een extra bijzonder tintje. Want in de week voor kerst werd De Graaf aangereden door een Duitse automobilist. Hij belandde in kritieke toestand in het ziekenhuis en menigeen vreesde voor zijn leven. Die ervaring heeft hem niet echt veranderd. “Althans, niet zo zeer als ik misschien had gehoopt.” Na een lange revalidatietijd is hij inmiddels weer begonnen met werken. Schrijven, lesgeven en praten over nieuwe projecten met bijvoorbeeld Wende Snijders. Een gesprek met een bescheiden meester.

Onverschrokken begint hij, met de ene kruk die hem nog rest, aan de drie lange trappen die naar de bibliotheek van het Lloyd Hotel leiden. Daar spreekt hij vanuit een leren fauteuil over zijn ervaring van een week daarvoor. Het geval wil namelijk dat op initiatief van Nieuw West, een groep die Rob de Graaf mede heeft opgericht, twee oude stukken van hem worden opgevoerd. Voor de pauze speelt Guido Pollemans de skinhead in ‘A hard day's night’. En daarna wordt plaats gemaakt voor De Warme Winkel, die zich niet al te strikt aan de originele tekst van ‘Neanderdal’ hebben gehouden.
Rob de Graaf zag de voorstelling in Utrecht en dat leverde gemengde gevoelens op. “Ja, aan de ene kant is het leuk omdat mijn manier van werken ertoe bijdraagt dat stukken zelden of niet opnieuw gespeeld worden. En aan de andere kant is het alsof je jezelf op een oude bandopname hoort spreken of jezelf op video ziet. Dan denk je: zo wil ik niet zijn, ik weet dat ik zo ben maar ik wil het gewoon niet.”
Het gevoel van “wanneer wil ik hier echt weg?” dat hem tijdens het kijken bekroop, had dus niets met de uitvoering te maken. “Nee, over de interpretatie kan ik alleen maar tevreden zijn. Je moet accepteren dat iemand iets met jouw tekst doet. Het is veel meer dat ik me zat af te vragen: Wanneer breekt de kitsch echt helemaal door deze tekstwolken heen of wanneer ga ik me echt generen dat ik dit ooit geschreven heb. Zeker met ‘A hard day’s night’, dat echt lang geleden is. Maar goed, heel eerlijk gezegd, om deze bescheidenheid toch maar in ijdelheid om te vormen, het viel me heel erg mee hoe het verhaal in elkaar zit. Er zijn passages die ik nog steeds krachtig vind.”

Snuivend roofdier
“En dat ik het nu anders ervaar heeft er natuurlijk ook mee te maken dat ik het in een bepaalde fase van mijn leven en in een specifieke context geschreven heb. ‘A hard day’s night’ maakten we in Amsterdam in de jaren 80. Dus je ziet heel erg de kaalheid van het maatschappelijk denken en van het leven in de stad. Er was toen een bepaald soort hardheid en grauwheid. En ik was helemaal geen punker maar dat tijdsbeeld van een veel ‘oppositionelere’ levenshouding, daar is dat stuk uit voortgekomen. Daar wilden we in ieder geval mee spelen, met dat heel negatieve. Kreten als “Nederland is klaar, afbreken maar.” Dat was toentertijd een heel gebruikelijke houding. Een soort mengsel van agressie en zelfbeklag.
Het was toen ook een hele intensieve samenwerking met Marien (Jongewaard, red.). Nu ging het er niet zozeer over hoe hij of ik er letterlijk autobiografisch aan toe waren maar in dit geval wist ik wel heel erg goed hoe hij als toneelspeler was. Hij had een soort gewondheid, een gekwetstheid waarmee hij zichzelf in het leven plaatste. En toen ik vorige week zat te kijken, herinnerde ik me dat opeens. Ik was ook even bang dat Guido bijna te goed naar het origineel had gekeken. Ik zag weer helemaal hoe Marien snuivend en bewegend en dat toneel zo verkennend als een roofdier die zaal tot zich nam. Ik ken Guido niet zo heel goed maar ik zag dat hij dat de eerste vijf minuten ook deed en hij is in alle opzichten een heel ander soort jongen dan Marien. Dus ik was heel blij dat hij dat in de loop van de voorstelling een beetje losliet."

Download dit interview als .pdf
Lees verder >>

Women of the World
Beijing Modern Dance Company / Anouk van Dijk dc

Internationale choreografie is eigenzinnig tweeluik

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een:
staande ovatie (9) / open doekje (6) /applaus (5) /beleefd applausje (10) / geen applaus (2) of gooien met rotte tomaten (4).

Recensie door Maaike Glerum

Als je ze naast elkaar ziet zitten, lijkt het alsof de verschillen haast niet groter hadden kunnen zijn. De één een korte bos blonde krullen boven een lang gespierd lijf met brede schouders; de ander een lange zwarte paardenstaart boven een fijn gezichtje en een klein, frêle postuur. Toch zijn de Nederlandse choreografe Anouk van Dijk en de Chinese choreografe en danseres Gao Yanjinzi tijdens het nagesprek zeer eensgezind over hun nieuwe voorstelling ‘Women of the World’.

Voor beiden was het werken met collega’s uit een andere cultuur geen onbekend terrein, maar deze samenwerking vereiste nieuwe vaardigheden van beide choreografen. Het idioom van Van Dijk was voor de dansers van de Beijing Modern Dance Company (BMDC) onbekend en moest dan ook vanaf de basis worden aangeleerd. Gelukkig had het gezelschap daarbij hulp van een tolk want de Chinezen spraken geen Engels en Van Dijk naar eigen zeggen slechts vier woorden Chinees. Toch is de samenwerking voor beide partijen een inspirerende en leerzame ervaring geweest. De twee choreografieën waaruit ‘Women of the World’ is opgebouwd, weerspiegelen de bijzondere ontmoeting van haar maaksters, twee vrouwen van de wereld voor wie de uitwisseling tussen de Oosterse en Westerse cultuur in deze voorstelling een belangrijke plaats inneemt. Beide choreografen zijn daarbij op eigenzinnige wijze te werk gegaan.
Lees verder >>

Club Guy & Roni

Je probeert wat onmogelijk is

Interview door Jolanda Breur

Na een wereldtournee staan Roni Haver en Guy Weizman weer op Nederlandse planken met ‘The language of walls’. Op zaterdag 24 november vormt de choreografie de opening van Jonge Harten Festival in de Stadsschouwburg te Groningen. De voorstelling is een van hun pogingen de natuur te bedwingen met lichaamskracht. “Dans heeft te maken met een strijd om bevrijding”

‘The language of walls’ is geen nieuwe productie. Deze dansvoorstelling ging in 2003 in première en toerde vervolgens wereldwijd. Ze kreeg lovende kritieken en werd ‘spannend’ en ‘adembenemend’ genoemd. Choreograaf Guy van Club Guy & Roni noemt het stuk grappig, dramatisch en eigenwijs. ‘The language of walls’ houdt eveneens stand buiten het theater, daar waar iedereen stil moet zijn om te luisteren, zegt hij. Daarom stond het ook op Oerol. Het draait rond een kampvuur en de emoties van zes vrouwen die een uur op een specifieke plek met elkaar doorbrengen.

Sisterhood
“Het gaat niet om vrouwen in het algemeen, dat is te moeilijk, er zijn zoveel verschillende vrouwen. Het gaat alleen over deze zes en wat ze samen beleven. Ze zijn erg overtuigend en bewegen steeds verder naar het kampvuur, waardoor ze ook figuurlijk dichter tot elkaar komen. Het eindigt in een soort verlossing, een sisterhood, maar alleen door te kijken.” De danseressen verbeelden zich zeker niet zwak en fragiel.
Lees verder >>

Festival

Nieuw festival Ant(art)ica in 2008

Nieuws door Gigi Schuiten

Productiehuis Brabant en de organisatie van Festival Cement slaan de handen ineen om met ingang van theaterseizoen 2008/2009 een nieuw, internationaal theaterfestival in het Zuiden des lands te lanceren. De eerste editie van het tweejaarlijkse Ant(art)ica onder artistieke leiding van PietJan Dusee vindt in september plaats in Tilburg en zal zich richten op de pijlers dans, internationaal documentaire-theater en performance.

Het is de bedoeling dat negen Europese theatergroepen die internationaal aan de weg timmeren, zowel een nieuwe als een of meerdere oudere producties ten tonele zullen voeren in Tilburg. Onder de gezelschappen het Antwerpse collectief Berlin dat een reeks van multimediale theatervoorstellingen maakt over steden, Company Artefatti uit Rome, en Space en The Glasshouse uit Amsterdam. Het Conservas Theatre Company uit Barcelona speelt in Tilburg een partijcongres na waarbij de toeschouwers als partijleden met stemrecht mogen optreden.
Lees verder >>

Prijsvraag

Win vrijkaarten voor 'Heel Erg Gewoon'

Prijsvraag

TheaterCentraal.nl verloot in samenwerking met NUT 5x2 vrijkaarten onder de goede inzenders van de prijsvraag voor de voorstelling 'Heel Erg Gewoon' op 20, 21, 22, 23 en 24 november in Theater Kikker in Utrecht.

Geslaagde mix van ernst en humor
"Pedofilie is allerminst een gemakkelijk onderwerp, maar NUT (Nieuw Utrechts Toneel) laat de gekte die het trauma veroorzaakt, overtuigend zien. In ‘Heel Erg Gewoon' – een regie van Greg Nottrot – wordt een ontmoeting tussen dader en slachtoffer georganiseerd. Goed acteerwerk en een geslaagde mix van ernst en humor resulteren in een mooie voorstelling."
(Recensie 15-04-2007, Fleur Bokhoven, TheaterCentraal.nl)
Sluitingsdatum: zondag 18 november 2007
Klik hier om mee te doen aan de prijsvraag

Bambie 12
Bambie

Menselijk gedrag door een lachspiegel bekeken

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een:
staande ovatie (16) / open doekje (3) /applaus (7) /beleefd applausje (4) / geen applaus (8) of gooien met rotte tomaten (47).

Recensie door Maaike Glerum

Hoe ontwikkeld is de hedendaagse mens? Gedragen we ons echt zo gecultiveerd als we eruitzien? Of is al dat uiterlijk vertoon maar schijn en zijn we in onze omgang met elkaar nooit verder gekomen dan de oertijd? Mimetheatergroep Bambie houdt de toeschouwer in hun nieuwe voorstelling ‘Bambie 12’ een spiegel voor. Net als in eerdere producties, genummerd als Bambie 1 tot en met 11, is het menselijk gedrag ook in deze voorstelling onderwerp van theatraal onderzoek.

Bambie is het theatergezelschap van Paul van der Laan en Jochem Stavenuiter, die voor het eerst in 1995 samenwerkten op de Amsterdamse Mime-Opleiding. Sindsdien bedenkt, maakt en speelt het duo, in samenwerking met wisselende gastspelers en eindregisseurs, fysieke theatervoorstellingen, die veel succes oogsten in binnen- en buitenland.
In ‘Bambie 12’, een voorstelling met als ondertitel ‘Lifestyle-gids voor een onverzekerde survival’, staan Van der Laan en Stavenuiter onder regisseur Ko van den Bosch op de spelvloer met Ibelisse Guardia, Leander Haaitsma en Gerindo Kamid Kartadinata. Met z’n vijven spelen ze het verhaal van een man die, terwijl hij in bed ligt na te denken, zijn gedachtes tot leven ziet komen. Door de achterwand van zijn appartement komen plotseling twee mannen en twee vrouwen naar binnen en trekken ongevraagd bij hem in. Vanaf dat moment wordt het leven van de man overgenomen door zijn vier gasten. In een reeks van af en toe zeer komische scènes wordt het gedrag van de hedendaagse mens getoond en op de hak genomen.
Lees verder >>

Bloedverwanten
theatergroep Max. & Suver Nuver

Eerwraak meets Disco Inferno

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een:
staande ovatie (12) / open doekje (2) /applaus (11) /beleefd applausje (4) / geen applaus (4) of gooien met rotte tomaten (15).

Recensie door Cisly Burcksen

De jaren vijftig, hippies, familieopstellingen én de Griekse oudheid. Het is misschien een wat pretentieuze onderneming om van deze onverwachte combinatie een geslaagde cocktail te willen brouwen, maar theatergroep Max. en Suver Nuver weten er een smakelijk hapje van te maken.

‘Bloedverwanten’ is een zeer vrije bewerking van de Oresteia van de Griekse tragediedichter Aischylos. Het is een voorstelling in drie delen waarin het gegeven van eerwraak en het uiteindelijke ontstaan van rechtspreken, gehandhaafd is gebleven. Van logge monologen en langdradige verhalen over verre veldslagen van lang geleden is echter niets meer terug te vinden. De Trojanen zijn vervangen door de Duitsers en het verhaal begint als Agamemnon, gespeeld door Henk Zwart, thuiskomt uit de Tweede Wereldoorlog. De huiskamer waarin hij arriveert, lijkt net een rommelmarkt: een nostalgische radio, een lelijke grote bruine fauteuil en allerlei andere meubels die zo bij je oma vandaan zouden kunnen komen. Wat volgt zijn de lotgevallen van een eigenaardig modelgezin in de jaren vijftig.
Lees verder >>

Bloedband
Orkater

Mooie, constante energie in Bloedband

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een:
staande ovatie (29) / open doekje (7) /applaus (4) /beleefd applausje (4) / geen applaus (11) of gooien met rotte tomaten (15).

Recensie door Maaike Glerum

Familie: soms is het een zegen, soms een last. ‘Bloedband’, de nieuwe voorstelling van theatergezelschap Orkater, gaat over de kracht van deze band, die familieleden met elkaar verbindt. Dat die relatie alles behalve stabiel is, wordt in één oogopslag duidelijk uit het door Tatyana van Walsum vormgegeven decor. In ‘Bloedband’ staan familierelaties letterlijk en figuurlijk op de helling. Regisseur Gijs de Lange laat zijn acteurs en muzikanten spelen op een grijs, stijl naar voren aflopend vlak, waarin hier en daar rood beklede trappen als loopgraven verzonken liggen. Een decor dat zich bij uitstek leent voor een aantal optische effecten die het verhaal van deze voorstelling af en toe van een surrealistisch tintje voorzien.

‘Bloedband’ is opgebouwd uit drie verhaallijnen die zich tegelijkertijd ontrollen en gaandeweg met elkaar verknoopt raken. Om te beginnen is er het verhaal van Max, een verkrampte zakenman. Op een dag krijgt hij bezoek van zijn dementerende moeder, die vervolgens ongevraagd bij hem intrekt. Workaholic Max is absoluut niet opgewassen tegen de verzorgende taak die hem hierdoor in de schoenen wordt geschoven. Wanhopig zoekend naar een uitweg voor wat hij ervaart als een verstikkende relatie stort hij zich in de armen van Angelina, zijn scharrel van kantoor. Angelina heeft echter heel wat te stellen met haar vader Pietro, die haar nooit heeft willen kennen, maar die ze na 28 jaar eindelijk heeft weten te traceren. Zal het Pietro lukken om zijn afwezigheid na al die jaren goed te maken? En dan zijn er Diederik en Rosa, geliefden en allebei dik in de veertig. Hun relatie wordt op scherp gezet als blijkt dat Rosa tegen alle verwachtingen in zwanger is. Ze is dolgelukkig maar Diederik eist dat ze het kind weg laat halen:het zou immers wel eens een mongooltje kunnen zijn. Bovendien hebben ze net bij Max financiering geregeld om in Portugal een pension te beginnen. Rosa wil hier echter niets meer van weten. Diederik vlucht in de armen van Angelina.
Lees verder >>

King Lear
RO theater

Stormachtige King Lear zwakt naar einde toe af

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een:
staande ovatie (9) / open doekje (4) /applaus (5) /beleefd applausje (9) / geen applaus (6) of gooien met rotte tomaten (16).

Recensie door Judith Blankenberg

Met 'King Lear' heeft Alize Zandwijk weer eens aangetoond zeer bedreven te zijn in het maken van theater. Uit eeuwen theater haalt ze vele trucs uit de kast om deze King Lear te maken en ze doet dat op zeer doeltreffende wijze. De vorm maakt van 'King Lear' een eigentijdse voorstelling met grote overtuigingskracht. Zonder in te boeten aan inhoudelijkheid of diepgang weet de regisseuse een toegankelijke voorstelling te maken, die zowel ontroert als confronteert.

De storm in 'King Lear' is een belangrijk element uit de klassieke tekst van Shakespeare. Als metafoor voor de verwarring in Lears hoofd en als ommezwaai in het verhaal. Bij het RO theater is de storm een prachtig vormgegeven theatraal spektakel, waarvan het effect niet mis te verstaan is. Vanaf dit punt is Lear niet sterk meer en overgeleverd aan de goed- en slechtheid van de hem omringende personages. Het betekent voor de enscenering van het RO theater echter ook het einde van de helderheid. 'King Lear' is desondanks een zeer rijke voorstelling. De thematiek van ouder worden en misleiding door uiterlijk vertoon is onder de oppervlakte sterk aanwezig.
Lees verder >>

The ballad of Ricky and Ronny
Needcompany/Maison Dhal Bonnema

Vrijblijvendheid troef bij Ricky en Ronny

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een:
staande ovatie (11) / open doekje (6) /applaus (3) /beleefd applausje (7) / geen applaus (11) of gooien met rotte tomaten (5).

Recensie door Gert-Jan Stam

Stel dat Jiskefet nog actief was. En stel dat ze een avant-gardistische theatergroep anno 2007 zouden willen persifleren, dan zou het er uit zien als ‘The ballad of Ricky and Ronny’ van Needcompany/Maison Dahl Bonnema. Dán was het tenminste nog komisch geweest. Er valt echter weinig te lachen met het duo Anna Sophia Bonnema en Hans Petter Dahl. Ze presenteren een nihilistische “popopera” waarin zelfs de luchtige momenten langdradig lijken.

Om te beginnen een positief punt: de in een kamermeisjespakje gestoken mevrouw die bijna de hele voorstelling schier onbeweeglijk aan de zijkant van het decor achter een laptop zit. Mogelijk bedient ze met twee stiekeme vingers de ondertiteling (Engels is de voertaal) die op een scherm centraal op het podium wordt geprojecteerd. Zowel de Nederlandse als de Franse vertaling. Wat de verveelde Nederlandstalige kijker de mogelijkheid biedt zijn Frans weer een beetje op te halen. En vice versa.
De personages Ricky en Ronny zijn geen toegankelijke types. Normaal gesproken bijna een voorwaarde maar in dit geval leven de twee in een dusdanig vreemde wereld dat eigenlijk niets meer vreemd is. Hun teksten hangen van bizarre associaties aan elkaar. Constant wordt er geschipperd met absurde metaforen als “zee van gelei”, “frambozenstem”, “zaaddoodskist”, etc. De wereld van het echtpaar wordt bevolkt door sneeuwetende rendieren en rondvliegende golfballetjes. Ze worden bezocht door een geest die een kind is, dat eerst van slijm is en later weer een vrijheidsstrijder blijkt. De tv is dood, de radio ook. En wanneer de buren komen neuken, met hun condooms al om, kunnen ze “go fuck themselves”. Woorden als neuken, piemel, ballen en sperma maken sowieso veelvuldig hun opwachting. Wat mogelijkerwijs provocerend bedoeld is.
Lees verder >>

Naakt eten
Branoul

Kabbelend door een avond om nooit te vergeten

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een:
staande ovatie (13) / open doekje (16) /applaus (4) /beleefd applausje (3) / geen applaus (3) of gooien met rotte tomaten (15).

Recensie door Bart Krull

'Naakt eten' is een productie van literair theater Branoul, gemaakt door Nicole Vervloed. Geïnspireerd op het gelijknamige verhaal van Stephen Dobyns zet zij drie totaal verschillende karakters een avond en een nacht bij elkaar. Zij beleven een avond om nooit te vergeten en nemen daarna weer afscheid. Maar of ze elkaar nog eens op zullen zoeken?

Het licht is nog maar net gedimd of Bob (Evert van der Meulen), 'een man van veertig in de sleur van zijn leven', komt energiek het podium op. Hij beschrijft aan het publiek wat hij meemaakt: hij rijdt een hert aan, terwijl hij met zijn gedachten bij zijn niet ideale huwelijk zit. Nog maar net bekomen van de schrik wordt zijn auto weer aangereden door Laura (Eva van Welzenis), een jonge vrouw van midden twintig.
Uiteindelijk belanden Bob en Laura met het hert in de achterbak bij het huis van Chuckie (Gijs Nollen), de vriend van Laura. Hij is een suïcidale kunstenaar die Bob steeds bedreigt met een geweer. Na allerlei schermutselingen ontwikkelen de drie een zekere sympathie voor elkaar en ze besluiten het hert te villen en het op te eten. Naakt.
Lees verder >>

Bacchanten
thEAter EA

‘Bacchanten’ gestript door thEAter EA

Voorbeschouwing door Judith Blankenberg

ThEAter EA staat erom bekend teksttheater te brengen waarbij de vorm een belangrijke stempel op de uiteindelijke voorstelling drukt. Zo werd ‘Cyrano’ bewerkt tot een voorstelling met drie acteurs en luxaflex. Of het succesvolle ‘Vuile handen’: een weinig gespeelde tekst van Sartre, dat een film noir in het theater werd. Nu neemt regisseur Tarkan Köroğlu ‘Bacchanten’ onderhanden. Annemarie Wenzel, dramaturge, vertelt over dit bijzondere project. ‘

‘Bacchanten’ is een Griekse tragedie geschreven door Euripides in de vijfde eeuw voor Christus. Het handelt over de strijd die koning Pentheus aangaat met de god Dionysos, als deze laatste zijn godsdienst introduceert bij Pentheus onderdanen. Pentheus, de koning van Thebe, weigert de god van de wijn en de lust, die bovendien zijn volle neef is, te erkennen. Door de confrontatie aan te gaan tekent Pentheus zijn eigen doodvonnis,’ aldus Annemarie Wenzel.
In ‘Bacchanten’ van thEAter EA is ook de vorm weer heel belangrijk. Annemarie Wenzel: ‘We vetrekken vanuit een duidelijke inhoud, die voorop staat, zoekend naar een vorm die deze inhoud versterkt en verdiept. De vorm is echt een zoektocht. De confrontatie tussen Pentheus en Dionysos is eigenlijk een conflict tussen verstand en gevoel. Pentheus staat voor het verstand en Dionysos brengt de vrouwen volledig in extase. Dat maakt het voor Pentheus zo moeilijk deze god te aanvaarden. Dit conflict tussen hoofd en hart staat voor ons centraal. We zijn op zoek naar de juiste manier om dit weer te geven. Het verhaal van de Bacchanten wordt naar nu getrokken door het zich in een Griekse taverne te laten afspelen met een eigenaar en zijn twee kinderen die er werken als bedienden. Bas Keijzer, de eigenaar, neemt zowel de rol van Pentheus als de rol van Dionysos op zich. Zo willen we de kern van het thema blootleggen. Immers in ieder mens vindt wel eens een strijd plaats tussen gevoel en verstand.’
Lees verder >>

Lucia di Lammermoor
De Nederlandse Opera

Sobere vormgeving laat klankkleur en emotie extra schitteren

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een:
staande ovatie (11) / open doekje (2) /applaus (8) /beleefd applausje (8) / geen applaus (3) of gooien met rotte tomaten (18).

Recensie door Celia Noordegraaf

Prachtige melodische lijnen en een etherisch toneelbeeld vormen de opening van ‘Lucia di Lammermoor’. Symbool voor de jonge en zuivere liefde van de zachtmoedige Lucia, die in deze Schotse versie van het Romeo en Julia-verhaal ten prooi zal vallen aan de waanzin door de machtswellust en de ambities van haar wrede familie. De liefde tussen Lucia en Edgardo wordt buitengewoon mooi vertolkt door de Spaanse Mariola Cantarero en Ismael Jordi. Ze zingen prachtig in deze romantische opera die het minder van de actie, maar vooral van de schone zang moet hebben.

Donizetti baseerde zijn opera op de succesvolle roman ‘The Bride of Lammermoor’ van Sir Walter Scott, die zich op zijn beurt weer had laten inspireren door een merkwaardige werkelijke gebeurtenis. De dochter van een Schotse edelman wordt door haar familie gedwongen haar trouwbelofte te verbreken aan de man van wie ze werkelijk houdt en te trouwen met een man die de familie voor haar uitgekozen heeft. In de huwelijksnacht wordt het meisje waanzinnig en ligt de echtgenoot badend in het bloed in het huwelijksbed. Deze scène vormt ook de kern van Donizetti’s ‘Lucia di Lammermoor’. Donizetti laat een groot aantal personen uit de roman weg en brengt het verhaal terug tot de kern: de romantische liefde die moet buigen voor de politieke aspiraties van de familie.
De sobere en moderne vormgeving in deze nieuwe versie door De Nederlandse Opera onderstreept het thema door een zeer functioneel gebruik van kleur, licht en kostuums. Het lange rode haar van Lucia en het rode bloed op de muur staan voor de passie en de zuivere hartstocht die zij verbeeldt. Daarnaast zijn vrijwel uitsluitend de kleuren wit en zwart gebruikt. Wit voor Lucia, haar meisjesslaapkamer en vrouwelijke liefde; zwart voor de maatschappij en de masculiene macht. Het is dan ook geen toeval dat Lucia’s bruidskleed en het bruidsbed zwart zijn, als teken van haar onderwerping aan de maatschappij.
Lees verder >>

Una Giornata Particolare
Hummelinck Stuurman

Topacteren zonder vangnet

Voorbeschouwing door Maaike Glerum

“Een directe reden om dit verhaal op het toneel te brengen, was er niet echt. Ik zou het meer georganiseerd toeval willen noemen, dat men bij impresariaat Hummelinck Stuurman besloot om de film ‘Una Giornata Particolare’ voor toneel te laten bewerken. Het is natuurlijk een wonderschoon verhaal, dat zich goed voor theater leent. Daarbij dateert de film ook alweer van een tijdje geleden. Veel mensen in mijn omgeving bleken hem niet eens te kennen”, vertelt regisseur Peter de Baan over zijn nieuwe voorstelling ‘Una Giornata Particolare’.

De toneelbewerking van Ger Thijs, naar Ettore Scola’s gelijknamige filmklassieker, doorloopt momenteel zijn laatste paar try-outs. Met de première aanstaande zaterdag presenteert impresariaat Hummelinck Stuurman een nieuw exemplaar in een reeks toneelbewerkingen van filmscenario’s. Eerder waren in deze serie te zien: ‘Scènes uit een huwelijk’, ’Met grote blijdschap’ en ‘Herfstsonate’. Deze voorstelling werd afgelopen theaterseizoen bekroond met de Toneelpublieksprijs. Actrice Linda van Dyck tekent in ‘Una Giornata Particolare’ opnieuw voor de vrouwelijke hoofdrol. Verder zijn rollen weggelegd voor Tom Jansen en Marijke van der Velden.
Lees verder >>

Toneel

Hoofdrol voor Cees Geel in Knielen op Bed Violen

Nieuws door Gigi Schuiten

Acteur Cees Geel gaat de hoofdrol vertolken in de theaterbewerking van het boek 'Knielen op een Bed Violen' van auteur Jan Siebelink. Oorspronkelijk zou de rol worden gespeeld door Roef Ragas, die eind augustus plotseling overleed. Dat hebben Bos Theaterproducties en MATZER Theaterproducties donderdag bekend gemaakt.

Landelijke bekendheid kreeg Cees Geel met zijn titelrol in de tragikomedie ‘Simon’ van regisseur Eddy Terstall. Hij ontving onder meer een Gouden Kalf en de prijs als beste acteur op het Tribeca Filmfestival in New York voor deze vertolking. Ook in het theater is Geel geen onbekende. Hij speelde in verschillende voorstellingen bij het RO Theater en Het Nationale Toneel.
Lees verder >>

Drie Zussen
Boogaerdt/VanderSchoot,

Machtig mooie vertelvorm Drie Zussen

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een:
staande ovatie (11) / open doekje (12) /applaus (3) /beleefd applausje (4) / geen applaus (2) of gooien met rotte tomaten (11).

Recensie door Janneke Robers

De meubels zijn ingepakt, de gordijnen dichtgeschoven. Een houten vloer is wat nog rest in het lege huis, maar vertrekken lukt niet. De drie zusters uit Tsjechovs gelijknamige stuk draaien met hun voeten, pulken wat zaagsel uit een plank en doen nog eens een verveeld dansje. Het is niks, maar beter kunnen ze –nog- niet.

‘Drie Zussen’ is het tweede deel van, toepasselijk genoeg, het ‘driezussendrieluik’ van theatermakers Boogaerdt/VanderSchoot. Samen met gastactrice Marie Groothof gaan ze wederom de strijd aan met zichzelf en elkaar. Dat lukt hen formidabel. Hoewel de teksten een modernisering hebben ondergaan, is Anton Tsjechovs schrijfstijl duidelijk herkenbaar. Maarten Lok regisseerde het in de kleine gebaren. Een vinger die wat doelloos rondjes draait, een zucht en het net te harde stampen van hakken op een houten vloer. Het is op en top verveling, geboren uit onmacht en worsteling, terwijl er juist voor het publiek eindeloos veel te zien is. Tussen deze treurigheid schuilen herkenbare kinderruzies van vroeger. Met vileine gebaartjes, een uitgekookte opmerking en onderlinge afgesproken maniertjes positioneren de zussen zich tegenover elkaar. Overleven in hun wereld vergt duidelijk geen slimheid, maar opperste sluwheid.
Lees verder >>

Sic transit gloria mundi
Toneelgroep Alaska

Op lange termijn zijn we allemaal dood

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een:
staande ovatie (16) / open doekje (7) /applaus (2) /beleefd applausje (3) / geen applaus (4) of gooien met rotte tomaten (12).

Recensie door Janneke Robers

Kuala Lumpur airport, businesslounge. Een omroeper meldt: “Tot nader order zijn alle vluchten van dit vliegveld geannuleerd. Blijft u alstublieft rustig.” De vijf aanwezige reizigers, twee getrouwde stellen en een computerspelletjesontwerper, zijn voorlopig aan elkaar overgeleverd. ‘Sic Transit Gloria Mundi’ is een vermakelijke uiteenzetting over menselijk gedrag en de intrinsieke waarde van iemands vermogen. Hoe ver gaan we als de flappen in de portemonnee op zijn en de ATM niet uitbetaald?

Dankzij een slim uitgedachte marketingtruc is de voorstelling ‘Sic Transit Gloria Mundi’ van Toneelgroep Alaska gratis toegankelijk voor het publiek. Bedrijven konden vanaf € 99,- delen van het decor kopen. Op drie podiumbrede achterpanelen worden de logo’s naar koopkracht afgebeeld. Een stunt die goed aansluit bij het onderwerp van de voorstelling; de macht en onmacht van geld. “To buy or not to buy”, dat is de grote vraag.
Marijke Schermer, schrijfster en regisseuse, doorspekt haar nieuwe productie met spitsvondige uitspraken - “Het stenen tijdperk hield niet op omdat er geen stenen meer waren.” - en toont een vijftal bizarre types. Het yuppenstel ziet elkaar bijvoorbeeld enkel maandelijks op een vliegveld om de kinderen over te dragen. Vandaag is manlief echter in de haast vergeten het kroost ook daadwerkelijk mee te nemen. Het wachtwoord van haar laptop somt de situatie op: fiasco ‘96. Maar naast de humoristische kant is ook een vileine ondertoon herkenbaar in het stuk.
Lees verder >>

Hollandse Nieuwe festival III
Daniel en de Duivel, Friezen!, Tussenland

Hollandse Nieuwe: jong schrijftalent onder de loep (III)

Verslag door Gigi Schuiten

De laatste dag van Hollandse Nieuwe werd zaterdagavond afgesloten met een slotfeest én de uitreiking van de Hollandse Nieuwe Toneelschrijfprijs, Theatermakerprijs en de Publieksprijs. Voor we de winnaars bekend maken, eerst nog de beoordeling van de laatste drie van de negen geënsceneerde readings: ‘Daniel en de Duivel’, ‘Friezen!’ en ‘Tussenland’. Wel verklappen we alvast dat onze top 3 van produceerbare en interessante toneelstukken gelijk blijft en dat we ‘Mondpap’, ‘Woningnood’ en ‘Schande’ in de theaters terug willen zien.

Daniel en de Duivel
De tragikomedie 'Daniel en de Duivel' van Julien Ignacio (1969) is samen met het stuk ‘Hotel Atlantis’ onderdeel van een tweeluik. Het behandelt onderwerpen als vriendschap, religie, cultuurverschillen, slavernij, scheiding en zelfmoord. Het publiek ziet de hoofdpersoon Daniel Duarte opgroeien van hummel tot jonge volwassene.

In dat tijdsverloop zit ook het probleem van dit stuk: er gebeurt verschrikkelijk veel en de overgangen tussen de scènes zijn onvoldoende uitgewerkt. In een stuk dat zo chronologisch van opbouw is, werken inconsequenties in de verhaallijn extra storend. Het zijn er bovendien zo veel, dat er weinig aan te verdonkermanen of creatief op te lossen valt voor een regisseur. Ignacio laat de verkeerde zaken aan de verbeelding van het publiek over. Daar komt bij dat de personages, zeven en nog een paar bijrolletjes, te weinig eigen smoel hebben gekregen, en het taalgebruik wel goed maar niet uitzonderlijk of bijzonder is.
Lees verder >>

Hollandse Nieuwe festival II
Totdat de nicht komt, Franklin, Mondpap

Hollandse Nieuwe: jong schrijftalent onder de loep (II)

Verslag door Gigi Schuiten

Het thema van Hollandse Nieuwe 10 is familie. Dat komt ook terug in de aankleding van het festivalhart, dat met veel aandacht voor detail is ingericht als knusse woonkamer. Zoals het een gastvrije en warme familie betaamt, vindt geen enkele bezoeker de hond in de pot en tot laat in de avond worden hongerige monden gevoed met lekkere Surinaamse broodjes, maaltijden en snacks uit wat wel een oneindige voorraad voedsel lijkt. Betaalbaar is het ook, want voor een eurootje of acht, kan iedereen zijn buikje rond eten. Het familiegevoel komt op een heel andere manier aan bod in de geënsceneerde readings van ‘Totdat de nicht komt’, ‘Franklin’ en ‘Mondpap’ die we vandaag bespreken.

Totdat de nicht komt
Rick Steggerda (1977, Nederland) is verbonden aan tg Maart en schreef al eerder eenakters voor Festival a/d Werf en Theater 4 daagse. ‘Totdat de nicht komt’ gaat over een vader, zijn vier zonen en een hond die tot elkaar veroordeeld zijn. Het taalgebruik van Steggerda is direct en to the point. Zijn dialogen zijn herkenbaar, vaak grappig maar doen qua taalgebruik toch wat te kaal aan. Het eerste deel van het stuk klimt op naar een climax en weet te boeien. Maar als het aanhalige nichtje uit de titel plotseling binnenstapt, verliest het stuk zijn vaart en worden de verhaallijnen slordig aan elkaar geknoopt. De gebeurtenissen vanaf dat moment zijn vergezocht en gemaakt. De schrijver wisselt zijn van oorsprong realistische opzet in voor een absurdistische eindspurt – en dat wreekt zich. Maar ook na een eventueel grondige revisie van het laatste deel, blijft het zeer de vraag of het stuk inhoudelijk gezien, interessant genoeg is om te worden opgevoerd.
Lees verder >>

Hollandse Nieuwe festival I
Stank, Schande, Woningnood

Hollandse Nieuwe: jong schrijftalent onder de loep

Verslag door Gigi Schuiten

De 10e editie van Hollandse Nieuwe festival werd donderdagavond in Amsterdam onder aanvoering van brassband Brotherhood feestelijk geopend. Na een swingende wandeling over het terrein van de Westergasfabriek, werden gasten en publiek onthaald op bubbels, Surinaamse hapjes en korte speeches door Marjorie Boston, artistiek leider van de fuserende theatergezelschappen Cosmic en Made in da Shade, en drs. Maya Meijer-Bergmans, kunsthistorica. Daarna was het tijd voor de eerste voorstellingen. TheaterCentraal.nl was er bij en beoordeelt de komende dagen het werk van het aanstormend toneelschrijftalent, dat in geënsceneerde readings aan het publiek wordt gepresenteerd. Vandaag aandacht voor ‘Stank’, ‘Schande’ en ‘Woningnood’.

Stank
Schrijver en kunstenaar Ahmed Aynan (1970, Marokko) bijt het spits af. Zijn ‘Stank’ vormt de openingsvoorstelling. Al snel blijkt dat Aynan zich lelijk heeft vertild. Hij voert liefst negen personages op in 40 minuten tekst. De verhaallijnen zijn warrig en chaotisch, de onderlinge relaties tussen de karakters goeddeels onduidelijk. Het stuk is volgepropt met allerlei thema’s zoals integratie, geloof, terrorisme, drugs en vooral seks, seks en nog meer seks. Opvallend is de combinatie van enerzijds hoogdravend, bijna formeel taalgebruik en anderzijds ronduit platte schuttingtaal. De zinnen zijn doorspekt met kutten, piemels, flikkers, ho’s, tieten, reten en fucks. Provocerend is dat niet, saai wel. Ergens doet het zelfs wat ouderwets aan.
Het stuk van Aynan is overigens niet ontspeend van humor, bevat beslist ook goede vondsten en biedt in zijn totaliteit een schat aan materiaal. Zo veel dat Aynan uit deze veertig minuten zeker drie stukken kan schrijven. Als ‘Stank’ in deze vorm al maakbaar en produceerbaar is, dan toch niet voordat er flink in wordt geschrapt en aan wordt gesleuteld.
Lees verder >>

Alptraum
Toneelgroep Oostpool

Een parel van een Alptraum

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een:
staande ovatie (17) / open doekje (4) /applaus (3) /beleefd applausje (7) / geen applaus (8) of gooien met rotte tomaten (3).

Recensie door Annet Bremen

Aan clowns kleven stereotiepe etiketten: de horrorclown uit de film ‘It’ of de circusclown met zijn flauwe grappen. De voorstelling ‘Alptraum’ van Toneelgroep Oostpool geeft een verfrissende wending aan het ‘clown-dom’. Een unieke kindervoorstelling, waarbij zowel volwassenen als kinderen ruim een uur lang alleen maar schudden van het lachen.

Wanneer clown Django op een dag drie muntjes gaat inleveren bij de bank, ziet baliejuffrouw Rosalie hem aan voor een bankovervaller en geeft hem al het geld en haar juwelen mee. Django zeult rond met de omvangrijke buit, een sensatiebeluste Verslaggever gaat op jacht naar deze overvaller en politieagent Pulpo wordt alleen maar verwarder. Maar ook Rosalie gaat op zoek naar haar “rovertje”, want met haar “honderd kilo liefde” heeft ze besloten een kindje van hem te willen. Dat maakt Django’s beste vriend Toutou alleen maar treuriger, omdat hij zijn beste vriend dreigt te verliezen aan Rosalie. En zo stapelen misverstanden en verdwijntrucs zich steeds meer op in deze absurdistische, komische en enorm vermakelijke ‘nachtmerrie’.
Lees verder >>

Wuivend Graan
Wim T. Schippers

Tussen wetenschappelijk betoog en theatraal absurdisme

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een:
staande ovatie (22) / open doekje (3) /applaus (4) /beleefd applausje (16) / geen applaus (6) of gooien met rotte tomaten (26).

Recensie door Maaike Glerum

Nerveus neemt de keurige meneer De Bruyn plaats achter het spreekgestoelte. Uit naam van de organisatie heet hij het publiek welkom en bedankt diverse Leidse instellingen die deze avond mogelijk hebben gemaakt. Dan volgt een verontschuldiging: de eerste spreker van de avond blijkt om onbekende redenen niet te zijn komen opdagen. Vandaar dat De Bruyn zelf maar de volgende spreker, professor Henrik van Woerdekom, aankondigt.

Een onwetende toeschouwer had na deze opening van de voorstelling 'Wuivend Graan' nog daadwerkelijk kunnen denken dat hij vergast zou worden op een lezing getiteld ’Wat doen wij ertoe? Ethiek in het licht der evolutie.’ Met links op het toneel een spreekgestoelte en rechts een beamerscherm dat het zicht op bijna het gehele achterliggende speelvlak in beslag neemt, doet het decor in ieder geval weinig theatraal aan. Maar wie bekend is met het werk van Wim T. Schippers, weet dat niets is wat het lijkt.
Schippers' creativiteit strekt zich uit over verschillende vakgebieden. Naast zijn werk als beeldend kunstenaar en natuurlijk als stem van Ernie uit Sesamstraat, schreef hij voor theater al eerdere voorstellingen als 'Going to the Dogs' (1986) en schreef en presenteerde hij verschillende radio- en televisieprogramma's, waaronder ‘De Nationale Wetenschapsquiz’ en wetenschapsprogramma ‘Flogiston’. Deze mix van werkterreinen is zichtbaar van invloed geweest op Schippers' nieuwe voorstelling 'Wuivend Graan'.
Lees verder >>

Haar Leven Haar Doden
De Veenfabriek

Eigenzinnig theater tussen afgeprijsde artikelen

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een:
staande ovatie (10) / open doekje (7) /applaus (1) /beleefd applausje (5) / geen applaus (4) of gooien met rotte tomaten (7).

Recensie door Maaike Glerum

In café La Place in warenhuis V&D kijken twee jonge moeders met babies en kinderwagens verschrikt op als een meisje in klederdracht zich richt tot haar publiek. “Wat is dit nu weer?”, zie je ze denken, “zijn we midden in een toneelstuk beland?” Inderdaad, het Leidse theatergezelschap De Veenfabriek speelt haar nieuwe voorstelling ‘Haar Leven, Haar Doden’ op locatie in de V&D. Het warenhuis aan de Aalmarkt vormt de komende maand het decor voor een reeks zeer verschillende scènes van de hedendaagse Britse toneelschrijver Martin Crimp, die één geheel vormen doordat ze zijn terug te voeren op één personage met de naam Annie.

In ‘Haar Leven Haar Doden’ vertellen de acteurs over de belevenissen van verschillende vrouwen. Hoewel ieder causaal verband tussen de scènes aanvankelijk ontbreekt, ontstaat na verloop van tijd het beeld dat alle verhalen eigenlijk gaan over dezelfde vrouw, Annie, die soms Anneke of Ann genoemd wordt. De vrouw zit gevangen in een wereld waarin het alleen maar draait om consumeren of geconsumeerd worden. Verdriet, medeleven, trouw, vriendschap; overal hangt een prijskaartje aan.
Regisseur Paul Koek heeft dit gegeven op een hele directe manier inzichtelijk gemaakt door de acteurs letterlijk tussen de rekken met afgeprijsde producten en het winkelend publiek te laten spelen. Als toeschouwer ben je tegelijkertijd bezoeker van het warenhuis V&D en op die manier onvermijdelijk onderdeel van de thematiek van de voorstelling. Daardoor kun je bijna niet anders dan Annies verhaal op jezelf betrekken. In de loop van de voorstelling groeit deze vrouw uit tot een symbool voor de gewone Nederlander en geeft haar verhaal de toeschouwer steeds meer aanleiding stil te staan bij zijn eigen positie. Naast deze scherpe maatschappij- kritische visie heeft ‘Haar Leven Haar Doden’ nog meer kwaliteiten.
Lees verder >>

Het licht
NNT

Intens Licht op moraliteit

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een:
staande ovatie (11) / open doekje (10) /applaus (6) /beleefd applausje (4) / geen applaus (4) of gooien met rotte tomaten (14).

Recensie door Cisly Burcksen

Na ‘Jeanne d’Arc’ koos het Noord Nederlands Toneel ervoor een Zweedse roman te bewerken als tweede deel van hun onderzoeksproject waarin zij zoeken naar een ‘eigen’ theatertaal, gericht op de verbeelding van actuele maatschappelijke thema’s. Vorig jaar april was ‘Het Licht’ al in Groningen te zien, nu is het indringende stuk over de morele zoektocht van de overlevenden van een pestepidemie op tournee door heel Nederland.

Ze is het mooiste meisje van de wereld. Hij heeft al precies in zijn hoofd hoe ze eruit zal zien, tot in de kleinste details: haar sproetjes, een litteken. En ze is zo lief! Jasper, met verve gespeeld door Niels Croiset, besluit zijn dorp te verlaten om de vrouw van zijn dromen te gaan zoeken. Als hij terugkeert van zijn zoektocht, brengt hij geen vrouw, maar een konijn mee. Jasper wordt gebeten door een vlo uit de vacht van het beest. Zo wordt hij de eerste van de vele slachtoffers die de pest, de ‘grote ziekte’ in het dorp zal maken. In korte tijd sterven er veel inwoners, waardoor er wanorde ontstaat. Regels worden doorbroken. Voorheen amorele daden, zoals moord en incest, komen in een ander perspectief te staan. Zo heeft Avar gehoord dat door iets walgelijks en onverwachts te doen, de dood voor het hoofd te stoten, de om zich heen grijpende ziekte gestopt kan worden. Hij besluit daarom een kind te verwekken bij zijn dochter. De noodzaak een erfgenaam te hebben, weegt voor hem absoluut zwaarder dan het respecteren van zijn dochter. Het is één van de bizarre bokkensprongen die de bewoners van het Zweedse dorpje Kadis maken, teneinde de orde te behouden of te hervinden.
Lees verder >>

De Arabier van Amsterdam
De Nieuw Amsterdam (DNA)

Shakespeare vs. Van Oel

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een:
staande ovatie (7) / open doekje (4) /applaus (4) /beleefd applausje (8) / geen applaus (5) of gooien met rotte tomaten (9).

Recensie door Bart Krull

'De Arabier van Amsterdam' is een eigentijdse bewerking van Shakespeare's 'De Koopman van Venetië' door Theatergroep De Nieuw Amsterdam. Hierin is Shylock vervangen door de shoarmaboer Rafi, die vastbesloten is niet aan het kortste eind te trekken. Op luchtige wijze neemt schrijver Justus van Oel zowel het oorspronkelijke stuk, als de veelgeroemde auteur ervan op de hak. Zijn opzet slaagt ten dele.

Rafi (Sabri Saad el Hamus) komt uit Irak. Hij heeft daar Engels gestudeerd en las toen al over Shylock, de jood in 'De Koopman van Venetië' van Shakespeare. In het oorspronkelijke verhaal wordt deze afgeschilderd als een barbaar die aan het eind al zijn bezittingen kwijt is. Onterecht, volgens Rafi.
Hij is de moderne, assertieve versie van Shylock, een joodse Arabier met een goedlopende shoarmazaak in Amsterdam. Hij leent geld aan Antonio (Hein van der Heijden) die het op zijn beurt ter beschikking stelt aan zijn vriend Bassanio (Raymi Sambo). Die heeft het nodig om indruk te maken op de mooie Portia (Peggy-Jane de Schepper). Rafi en Antonio spreken af, dat wanneer het geld niet op tijd terugbetaald wordt, Antonio zal betalen met een pond van zijn eigen vlees.
Lees verder >>

Festival

10e editie Hollandse Nieuwe van start

Nieuws door Gigi Schuiten

Vlaggetjesdag is al weer een paar maanden geleden maar in theaterland is het nu pas tijd voor Hollandse Nieuwe. De 10e editie van het driedaagse, interculturele festival voor toneelschrijvers en nieuw repertoire gaat donderdag 25 oktober van start in de Westergasfabriek in Amsterdam.

Onder het thema ‘Familie’ presenteren negen jonge toneelschrijvers eenakters van maximaal 40 minuten. De deelnemers zijn Ahmed Ayan, Aliza Tekofsky, John Serkei, Joram Tornij, Julien Ignacio, Nathan Vecht, Rick Steggerda, Wytske Versteeg en – we are proud to plug - onze eigen theaterjournalist Gert-Jan Stam. Zijn eerste eenakter ‘Schande’ wordt geregisseerd door Rob de Kuiper en is te zien op donderdag om 19.30 uur en op zaterdag om 21.30 uur in Machinegebouw 2.
Naast de negen voorstellingen van de toneelschrijvers, zijn er ook stukken van nationale en internationale makers te zien. Verder zijn Keukentafelgesprekken, debatten, een masterclass voor schrijvers en de nieuwe theatercomedy ‘Camp Holland’ van organisator Cosmic theater/Made in da Shade in het programma opgenomen. Iedere avond eindigt met Night Shift, een afterparty met DJ JayP, DJ LoveSupreme, verschillende live-optredens en lekkere hapjes.
Lees verder >>

Liaisons Dangereuses
Nationale Toneel

Gevaarlijk spel met lust en liefde

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een:
staande ovatie (24) / open doekje (16) /applaus (18) /beleefd applausje (3) / geen applaus (9) of gooien met rotte tomaten (3).

Recensie door Celia Noordegraaf

De beroemde Franse roman ‘Les liasons dangereuses’ uit 1782 is al vaak bewerkt voor toneel en film. In de regie van Johan Doesburg is dit tijdloze verhaal over ‘gevaarlijke relaties’ vooral het drama van twee geliefden die zo verstrikt zijn in hun perverse spelletjes, dat ze niet meer in staat zijn tot echte liefde. Gijs Scholten van Aschat en Ariane Schluter spelen respectievelijk een prachtige en overtuigende Graaf Valmont en Markiezin de Merteuil. Helaas komt de adellijke entourage om hen heen iets minder goed uit de verf.

Wat dreef Graaf Valmont en Markiezin de Merteuil uiteen en waarom proberen ze elkaar toch steeds weer te bereiken in een spel op leven en dood? Die vraag blijft de toeschouwer bezig houden na het zien van ‘Liaisons Dangereuses’ in de nieuwe bewerking van Het Nationale Toneel. Graaf Valmont, joyeus gespeeld door Gijs Scholten van Aschat, heeft overduidelijk een enorme aantrekkingskracht op de vrouwen in het adellijke milieu waarvan hij deel uitmaakt. Alhoewel de nette dames zich in het openbaar negatief uitlaten over zijn Don Juan-gedrag, zijn zij heimelijk buitengewoon van hem gecharmeerd. Lust en liefde, deugdzaamheid en a-moreel gedrag zijn de hoofdthema’s in dit klassieke drama.
Lees verder >>

Korte Termijn Geluk
Productiehuis Bellevue ism Grand Theatre Groningen

Slalom in een vissenkom

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een:
staande ovatie (9) / open doekje (16) /applaus (6) /beleefd applausje (8) / geen applaus (4) of gooien met rotte tomaten (1).

Recensie door Gert-Jan Stam

Het was in Groningen in het jaar 2004 dat de twee goudvissen voor het eerst op het toneel verschenen. Nu, drie jaar later, zijn ze in de lunchvoorstelling ‘Korte Termijn Geluk’ opnieuw te bewonderen. Actrices Fransje Boelen en Elien van den Hoek ondergaan in hun oranje mantelpakjes het lot dat de twee vissen treft wanneer het leven in hun vredige vissenkom danig wordt verstoord. Dat lijkt een duidelijk verhaal te worden. Maar gaandeweg slalomt het stuk langs allerhande mogelijke thema’s. Dusdanig dat niet duidelijk wordt, of het Boelen en Van den Hoek om meer te doen is dan het presenteren van een vermakelijke komedie.

En wat zou er mis zijn met ‘slechts’ een vermakelijke komedie? Of een “visuele tragikomedie”, zoals ze het zelf noemen? Helemaal niets natuurlijk. Er valt in ‘Korte Termijn Geluk’ genoeg te lachen. Het doet onmiddellijk denken aan de ‘Fish Tank’-sketch, de openingsscène van de Monty Python film ‘The meaning of life’, waarin het monotone bestaan van vissen in een aquarium ook als uitgangspunt is genomen. Al wordt er in de bak bij John Cleese en kornuiten heel wat afgeouwehoerd en is bij Boelen en Van den Hoek het gesproken woord juist tot het minimum beperkt.
Het komische effect van twee actrices die een stel goudvissen in een vissenkom spelen, doet lang genoeg zijn werk. De dames zijn gestoken in oranje mantelpakjes (met mooie details als de vinnetjes op de achterkanten van de rokjes) met daaronder oranje pumps. Ze dragen oranje handtasjes en ook hun kapsels zijn oranje. Ze zijn goudvissen maar ook P.C.Hooft-tutjes, die zich al beter voelen wanneer ze hun lippen hebben gestift.
Lees verder >>

King Lear
Theatergroep Het Vervolg

‘King Lear’ beroert, maar laat uiteindelijk koud

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een:
staande ovatie (23) / open doekje (3) /applaus (3) /beleefd applausje (12) / geen applaus (5) of gooien met rotte tomaten (29).

Recensie door Annet Bremen

Met de première van ‘King Lear’ door Theatergroep Het Vervolg vond een feestelijke gebeurtenis plaats. Na zeven jaar verbouwen kon Theater Heerlen haar publiek weer verwelkomen. Afgelopen zaterdag opende de afdeling ‘Het Toneelhuis’ met dit koningsdrama van Shakespeare. Wat een juichende knalfuif had moeten worden, werd een feestje met ups en downs, waar je veel eerder weg had moeten gaan.

Ontkurkte champagneflessen, taart, en ballonnen. Koning Lear zit uitgeteld op een stoel met een geknutselde papieren kroon op zijn kale hoofd. Hij draagt een lang wit nachthemd, zijn jas openhangend eroverheen, met kinderlijke buttons als medailles erop gespeld. Aan één voet een sok, de andere bloot. Een kinderfeestje, niks koninklijks. Zijn jongste dochter Cordelia strooit dansend kleurige confetti rond. Lears andere twee dochters, Goneril en Regan, hun mannen en Lears vriend Graaf Gloucester met zijn zonen, staan verspreid om hem heen. Een statisch beeld, waarmee ze de koning in de val houden. Het feest is voorbij, de koning is oud, het rijk moet verdeeld.
Lees verder >>

Hamlet
HETPALEIS

Hamlet 16+ ode aan leven en theater

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een:
staande ovatie (54) / open doekje (8) /applaus (7) /beleefd applausje (7) / geen applaus (12) of gooien met rotte tomaten (17).

Recensie door Judith Blankenberg

Geef je voorstelling ‘Hamlet’ het onderschift ‘vanaf 16 jaar’ en de zaal zit geheid vol met middelbare scholieren. Laat de voorstelling dan bijna tweeënhalf uur duren en je hebt een probleem. Of toch niet? Zijn middelbare scholieren inmiddels dol op theatervoorstellingen dat ze zonder problemen deze voorstelling bezoeken? Of zet regisseur Piet Arfeuille met deze ‘Hamlet’ iets bijzonders neer, dat ook jongeren aanspreekt?

Bij aanvang van de voorstelling zit Matijs Jansen als Horatio, de beste vriend van Hamlet, al op het podium. De toeschouwers komen mondjesmaat de zaal binnen. Het rumoer verstomt als Horatio begint te praten. Het licht is dan nog niet uit. Hij vertelt dat hij zelfmoord wilde plegen, omdat zijn beste vriend, Hamlet, in zijn schoot stierf. De aandacht van het voornamelijk jonge publiek is meteen getrokken. In poëtische taal geeft hij de opmaat tot de pikzwarte tragedie van Hamlet, prins van Denemarken. Het licht gaat uit en Claudius en Polonius, gespeeld door Wim Danckaert en Jeroen de Man, komen op. Behalve het witte, verhoogde speelvlak is bijna alles zwart. Er zijn weinig rekwisieten en de kostuums zijn zwart met hier en daar een paars overhemd of een blauwe rok. Met de opkomst van koning Claudius en zijn raadgever Polonius zitten we midden in de tragedie.
Lees verder >>

Manon Ossevoort

Bijna weer terug naar de tractor

Weblog door Manon Ossevoort

Nog een weekje Nederland, dan ben ik weer terug in Afrika. ...Die reis moet toch afgemaakt worden! Het was heel fijn en ook heel bizar om even een maand in Nederland te zijn, voor even. Het lijkt wel een eeuwigheid. Maar straks gaan alle indrukken mee in de rugzak.

De belangrijkste zijn toch wel de mensen die ik afgelopen maand ontmoette..., en de indruk die ik maakte met m'n verhalen. Daar snap ik zelf maar een randje van, maar het deed me goed. De gedachte geeft me 'diesel' voor het komende jaar.
Nederland is een raar mooi land. Ik ben verbaasd door alle onverwachte hartverwarmende zaken op m'n pad. Mensen die me zomaar hun tractor meegaven. De Egyptische man bij een snackbar in Amsterdam die me zomaar een kopje soep gaf. Spreken op het strand in Zandvoort, in de Hollandse wind, in moerstaal. Gebarend in Groningen (oooh kon ik maar gebarentaal, wat een fijne groep mensen daar!). De kinderen in Hilvarenbeek. Familie die op allerlei plekken in Nederland ineens voor m'n neus stonden. (Hé jij hebt precies de ogen van m'n opa, jij van m'n oma van de andere kant, van m'n zussie!) Ik zie dat ik het niet van vreemden heb. Zomaar een beetje gedragen worden, door mensen die ik niet echt ken. Maar die wel dichtbij staan, omdat we hetzelfde bloed delen.
Lees verder >>

Met een schoolbord en een krijtje
Theater Ad Hoc

Verliefdheid is alleen maar een kwestie van hormonen en eiwitten

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een:
staande ovatie (12) / open doekje (2) /applaus (5) /beleefd applausje (6) / geen applaus (1) of gooien met rotte tomaten (10).

Recensie door Cisly Burcksen

Het is geen eenvoudige opdracht; theater en exacte wetenschap integreren. Toch is Theater Ad Hoc hier al sinds 2005 mee bezig, onder de noemer ‘De verbeelding van onzichtbare dimensies’. Voor dit project werkten ze al eerder samen met wetenschappers, muzikanten en beeldend kunstenaars. De grondgedachte is om de huidige wetenschap, die door ontdekkingen als deeltjesfysica en dergelijke, voor de leek niet meer te volgen is, op een theatrale manier inzichtelijk te maken. Het gaat over dingen die je over het algemeen niet kunt waarnemen en die toch een groot onderdeel van het dagelijks leven uitmaken. Dat wetenschappers hierover ook nog eens in de ‘onzichtbare taal’ van de wiskunde praten, werpt een extra barrière op. ‘Met een schoolbord en een krijtje’ is de vierde voorstelling binnen dit project, die resulteerde in een poëtisch college wiskunde, waarbij je als toeschouwer wel goed bij de les moet blijven.

Twee collega’s op een wiskundig instituut blijven na werktijd nog even hangen voor een laatste poging een ingewikkeld probleem op te lossen. Gaandeweg ontstaat er een gesprek over diverse recente ontwikkelingen in de wetenschap. In hun grauwe kleren en met hun ouderwetse schooltassen lijken ze perfecte stereotype stoffige wiskundigen. Maar in de manier waarop ze over hun vak vertellen, lijken ze in niets op vage, abstract brabbelende onderzoekers. Actrice Joke Tjalsma weet haar personage Joke warmte mee te geven, als zij vertelt over een onderzoek naar de combinatie van een Boeddhistische meditatietechniek en atoomtheorie. Op die manier schrikt niemand meer van een woord als kwantumfysica. Ook Jan van den Berg, wiens personage Jan eerst nog de rol van kritische vragensteller opgelegd lijkt te hebben gekregen, vertelt hartstochtelijk over fractale muziek en de stelling van Pythagoras. Het wordt zelfs poëtisch, wanneer Jan vertelt over het ‘isgelijkteken’ als verrekijker, een mathematische bruggenbouwer tussen losse eilandjes, en als Joke opbiecht op feestjes niet te vertellen dat ze wiskundige, maar “ontdekkingsreiziger zonder doel” is. In een razend tempo volgen de onderzoeksgebieden elkaar op. Als toeschouwer heb je alle moleculen in je lijf nodig om het te kunnen blijven volgen.
Lees verder >>

Ronja de Roversdochter
Het Laagland

Aan het toneel gekluisterd met Ronja de Roversdochter

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een:
staande ovatie (49) / open doekje (10) /applaus (5) /beleefd applausje (5) / geen applaus (26) of gooien met rotte tomaten (3).

Recensie door Gigi Schuiten

Wie zijn kinderen wil laten zien dat theater minstens zo leuk, spannend en meeslepend kan zijn als de laatste Harry Potter-film, moet naar ‘Ronja de Roversdochter’ van jeugdtheatergezelschap Het Laagland. Natuurlijk, met een boek van schrijfster Astrid Lindgren als uitgangspunt kan het al bijna niet mis gaan en in de minutieuze regie van Inèz Derksen en de fantasievolle vormgeving van Bas Zuyderland, wordt ‘Ronja’ dan ook een kostelijke en eigenwijze voorstelling die jong en oud gedurende anderhalf uur aan het toneel gekluisterd houdt.

Ronja is de dochter van roverhoofdman Mattis en zijn vrouw Lovis. Ze groeit op tussen de rovers en leert dat ze de wereld zonder angst tegemoet moet treden. De roversfamilies Mattis en Borka zijn al heel lang elkaars aartsvijanden maar als Ronja op een dag Birk, de zoon van Borka ontmoet en zijn leven redt, groeit er een voorzichtige vriendschap tussen hen. Ze gaan samen op avontuur in het bos van Mattis en nemen het op tegen aardmannen, moens en vogelheksen. Als hun ouders de verboden vriendschap ontdekken en onmogelijk maken, lopen ze samen weg om in het bos te gaan wonen.
Deze muzikale familievoorstelling (7+) is – op wat kleine kritiekpuntjes na - buitengewoon geslaagd te noemen. De liedjes en muziek werken erg aanstekelijk, en al tijdens het eerste onbekende nummer klinkt een enthousiaste kinderlijke echo uit de zaal. De dialogen zijn voor alle leeftijden goed te volgen en het verhaal is beurtelings grappig, ontroerend en spannend. Voor kindertjes onder de zeven nu en dan misschien een beetje te spannend: een schattige kleuter verwisselt met haar duim in de mond haar stoel nu en dan voor de schoot van haar moeder, terwijl haar oudere zusje haar over haar bolletje strijkt en belooft dat het “allemaal heus goed komt”.
Lees verder >>

Kätchen uit Heilbronn
Productiehuis Brabant

Geen ander klassiek stuk dat zo de kern van liefde laat zien

Voorbeschouwing door Maaike Glerum

"Deze voorstelling gaat over liefde. Liefde die werkt als een virus. Het begint met één meisje dat op zoek gaat naar haar droomprins en gaandeweg raken alle personages om haar heen besmet met de vogelpest die liefde heet. Als die toeslaat, verliest iedereen het evenwicht, raken onderlinge verhoudingen ontwricht en gebeuren er dingen die niemand ooit voor mogelijk had gehouden." Aldus vat regisseur Ivo van Megen de thematiek van zijn nieuwe voorstelling 'Kätchen uit Heilbronn' samen.

De repetities zijn momenteel nog in volle gang, maar op 11 oktober viert Productiehuis Brabant haar tienjarig bestaan met de première van deze productie. Het is Van Megens tweede regie bij Productiehuis Brabant. In 2005 maakte hij er 'La Juliette' van Jean Genet. Dit keer koos hij voor 'Kätchen uit Heilbronn', een toneelstuk van Heinrich von Kleist uit 1807.
"Ik kende het stuk van de toneelacademie in Maastricht, maar herontdekte het toen ik in Zürich een geliefde opzocht. Terwijl ik zat te wachten tot hij thuis zou komen, las ik het op het balkon. Daar, in de zon tussen de bloembakken, was ik opnieuw onder de indruk van de scherpzinnigheid van Von Kleist, die me echt wist te ontroeren. In het stuk zit een scène waarin Kätchen het kasteel om zich heen ziet instorten en alleen achterblijft tussen de rokende puinhopen. Dan daalt er een engel uit de hemel neer en raakt met een palmtak haar voorhoofd aan. Dat vond ik zo'n prachtig, ontroerend, bijna mythisch beeld van hoop en troost! Daar moest ik iets mee doen in een volgende voorstelling."
Von Kleist schreef het stuk op het breukvlak van de Verlichting en de Romantiek. Van Megen: "Daardoor hinkt het werk op twee gedachten. Enerzijds is het verhaal een filosofische verhandeling over de liefde, anderzijds staat het bol van de sprookjesachtige elementen, zoals ridders, jonkvrouwen en kastelen." Een bron van inspiratie voor ontwerpster Ellen Rijk. Grote klimtorens, gebaseerd op jachthutten, vormen het decor waartegen Kätchens verhaal zich afspeelt.
Lees verder >>

Manon Ossevoort

Kosovo and me...hihihi!

Weblog door Manon Ossevoort

Kosovo and me... hihi! Ik kreeg gisteravond een berichtje van Hester vanuit Tanzania. De dierenarts heeft de soort slaapziekte die de hond heeft bepaald, hij heeft z'n eerste vaccinatie gehad en hij eet weer! Zelf was ik net bezig met de moed te laten varen, durfde er niet meer in te geloven.

Nu schreef ik dus aan Hester: "we houden moed dus?" En zij antwoorde: "ja, wel doen hoor! Hij is namelijk zojuist zijn 3e bak met brokken naar binnen aan het werken!!!" Vandaag zijn de berichten vanuit Tanzania nog altijd behoudend optimistisch, maar wel positief.
Dus, dat moest ik jullie ook laten weten! De hond eet weer, en ik ben blij.
Lees verder >>

Beumer & Drost

Meer dan 1500 voorstellingen in 10 jaar Beumer en Drost

Interview door Marloes van der Hoek

Loek Beumer en Peter Drost ontmoetten elkaar op de vloer bij theatergroep Wederzijds toen ze de voorstelling 'de Brandweermannen' maakten. Tien jaar geleden begonnen ze samen Het toneelschap Beumer en Drost. Zondag 7 oktober gaat hun nieuwe voorstelling ‘Dick Bos’ in première in theater Bellevue in Amsterdam. En een paar weken later vieren ze hun tienjarige bestaan met een feestweek in De Krakeling, eveneens in de hoofdstad. Daar spelen ze van 24 tot en met 28 oktober iedere avond een andere voorstelling.

“We zijn al jaren vaste klanten bij De Krakeling, dus het is eigenlijk heel logisch dat we het daar vieren,” redeneert Peter. Inmiddels hebben ze al meer dan 1500 voorstellingen samen gespeeld. “Ik vind dat wel een prestatie. Zeker omdat we met de structurele subsidie van OC&W ook al acht jaar in de eredivisie staan.”
De voorstellingen van Beumer en Drost zijn een combinatie van mime, tekst, dans, zang en beweging. “We voelen ons verwant met groepen als Carver, Orkater en Het Volk”, vertelt Peter. In de voorstellingen draait het vaak om twee klungelige goedzakken die zich steeds vol goede moed in een onhandige situatie storten. Zo doen de geluidstechnici in 'Hobbit ' hun uiterste best om het geluid te verzorgen bij een voorstelling die al jaren niet meer speelt. Een ander duo ontdekt in 'Ingeblikt' een oud roestig blik met aan elkaar geplakte filmfragmenten en raakt daar vervolgens 'ingewikkeld in verwikkeld'. Peter: “Zoals 'Buurman en Buurman' ja, die vindingrijkheid en dat optimisme vind ik geweldig.” In de voorstelling ‘Caravan’ klussen de mannetjes een mobiel huis in elkaar. Het ene mannetje wil graag dat het ander met hem mee gaat op reis maar hij durft het niet zo goed te vragen.

Goede afloop
Volgens Loek is de stijl van Beumer en Drost door de jaren heen eigenlijk niet zoveel veranderd. “Als je 'De Mannetjes van de Radio' ziet uit 1995 vind ik dat we dat wel trouw zijn gebleven aan onze vorm. Hoewel het gebruik van video, zoals bij 'Ingeblikt' en zeker nu bij 'Dick Bos' zich wel ontwikkeld heeft. Dat is een nieuwe tak.” De aandacht krijgen van kinderen tijdens een voorstelling is nooit een probleem geweest. Loek: “Over het algemeen spreken we bijna nooit het publiek direct aan. Je wilt dat het publiek naar jou toe komt en niet andersom, maar dat gebeurt ook wel, dat hoeven we niet te forceren. Er komen vaak schoolklassen naar de voorstellingen, maar we verbieden les vooraf. We willen dat theater je overkomt, dat er ineens iets gebeurd. Het theater is een soort tempel.” Voorstellingen hoeven niet allemaal goed af te lopen. “Het moet wel vrolijk zijn”, vindt Loek. Peter is het daar niet helemaal mee eens. “We zijn ook erg melancholisch of poëtisch.” “Maar ironie is op het randje,” vervolgt Loek. “Cynisme is een vloek, dat is voor kinderen niet leuk. Dat vind ik trouwens in geen enkele voorstelling leuk.”

Lees verder >>

Thuisreis
het Nationale Toneel

Lastige Herzberg blijft op afstand

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een:
staande ovatie (15) / open doekje (2) /applaus (0) /beleefd applausje (2) / geen applaus (4) of gooien met rotte tomaten (7).

Recensie door Maaike Glerum

Hoe houdt een acteur zijn publiek geboeid als hij eigenlijk geen enkele emotie uit kan spelen? Acteurs Antoinette Jelgersma, Marjon Brandsma, Stefan de Walle, Vincent Linthorst en Wendell Jaspers gingen deze uitdaging aan tijdens de première 'Thuisreis', waarmee Het Nationale Toneel de deuren van zijn nieuwe theaterzaal aan de Haagse Schouwburgstraat voor het eerst openstelde voor publiek. Met de keuze voor dit stuk van Judith Herzberg heeft de jonge regisseuse Alexandra Koch het zichzelf en haar acteurs niet makkelijk gemaakt.

Herzbergs 'Thuisreis' bestaat uit twee verhaallijnen die op het toneel door elkaar heen verteld worden, terwijl ze zich niet in dezelfde tijdsdimensie afspelen. In het eerste verhaal keert twintiger Gwen terug naar haar ouderlijk huis om de verstoorde relatie met haar moeder te herstellen. Deze zoekt echter weinig toenadering tot haar dochter, in tegenstelling tot huishoudster Hilde, die moeder en dochter probeert te verzoenen. In het tweede verhaal zijn twee voormalig zakenpartners met elkaar op reis, nadat de tweelingbroer van een van hen zelfmoord heeft gepleegd.
Lees verder >>

Manon Ossevoort

Groot worden door 'klein' te blijven.. da's moeilijk!!

Weblog door Manon Ossevoort

'Bij gratie van de inspiratie..' ik vergeet het elke keer te zeggen. Net weer een radio interview gehad en dan vertel ik maar niet dat m'n project bestaat bij de gratie van de inspiratie. Ik wil zo graag de verhalen vertellen dat ik het praktische vergeet: T-shirtjes en dromen maken deze reis mogelijk!

In de auto terug naar hier (ja, ik rijd nu rond in een rond zwart bakkie van de uitgever, 'wow snel man!') begon ik me schuldig te voelen. 'Manon, zo kom je nooit op de Zuidpool. Als je nooit durft te zeggen dat je hulp nodig hebt. Als je nooit vraagt aan mensen om ook gewoon een Trekker T-shirt te kopen, als ze je zeggen dat ze het inspirerend vinden wat je doet. Pfff. Toen bedacht ik me...dat ik me niet schuldig moet voelen! Het vergeten van de 'verkoop' komt door iets moois, door een ai-ai-já waardevolle karaktereigenschap. Omdat ik de inspiratie zo graag wil overbrengen, de verhalen. Dat zal toch nooit het ondermijnen van m’n project veroorzaken! Tja já, dicht bij de grond en praktijk blijven is noodzakelijk maar dicht bij de kern van waarom je het doet nog vele malen meer.
Ik vergat ook te vertellen over T-shirts omdat er oh zo menselijk.... een hondje 'op m’n hart zat' dat eruit wilde!
Lees verder >>

Amsterdam Underground Festival

Ondergrondse ontdekkingstochten door de krochten van Amsterdam

Verslag door Janneke Robers

Ooit willen weten hoe Amsterdam eruit ziet onder zijn geasfalteerde wegen? Benieuwd naar wat er gebeurd achter al die hekken op het stationsplein? Of altijd een kijkje willen nemen in het binnenste van een brug? Tijdens het Amsterdam Underground Festival was de afgelopen dagen alles wat onder is boven en voor één weekend toegankelijk voor het publiek.

Amsterdam Underground Festival opende tijdens zijn tweede editie weer diverse bijzondere ondergrondse locaties. Zo was het mogelijk af te dalen in een 24 meter diepe schacht van de Noord-Zuid lijn of te wandelen door de geheime tunnel ónder de IJtunnel. Vier dagen lang dompelde het festival zijn publiek onder in unieke zintuiglijke ervaringen en smolten cultuur en industriële architectuur samen. Door de te prijzen samenwerking met brandweer en overheidsinstellingen kon het festival een divers aanbod schenken van lezingen, rondleidingen, muziek, film, dans en theater. Hieronder een korte impressie van twee bijzondere locatievoorstellingen uit het programma.

Zonder titel - Part 2
“Moeten we laarzen aan? Spannend!”, “Heeft u nog een helm in mijn maat?” Het publiek vindt de voorzorgsmaatregelen voorafgaand aan de voorstelling prachtig. Maar wie dacht tijdens ‘Zonder titel - Part 2’ een blik te werpen in een veelbelovende schacht van de Noord-Zuidlijn op het Damrak, komt bedrogen uit. De 24 meter diepe afdaling eindigt in een kale betonnen bak. Geen spannende details van de toekomstige metro, geen losse kabels of grote drilboren. De locatie van ‘Zonder Titel - Part 2’ trekt inderdaad meer dan de aankondiging – theatrale installaties geïnspireerd door scènes uit de toneelliteratuur- maar de werkelijkheid is zeker het omgekeerde.
Lees verder >>

3 Zusters
Joop van den Ende theaterproducties

3 Zusters gaat ten onder aan teveel talent

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een:
staande ovatie (8) / open doekje (10) /applaus (9) /beleefd applausje (4) / geen applaus (5) of gooien met rotte tomaten (32).

Recensie door Judith Blankenberg

Met ‘3 Zusters’ gaat een nieuw project van Joop van den Ende van start: Cum Laude , waarin net afgestudeerde acteurs mogen laten zien wat ze in de grote zaal waard zijn. Deze ‘3 Zusters’ kenmerkt zich door een frisse benadering van Tsjechov, hoewel die vooral in de eerste twee bedrijven nogal rommelig aan doet. Ondanks dat de acteurs jong zijn en de verdieping van de karakters hier en daar wat te wensen overlaat, schemert het talent toch overduidelijk door. Voeg daaraan een chaotische mise-en-scène en wat humor toe en het resultaat is heel behoorlijk.

In een decor van bossen en water halen de drie zusters herinneringen op. Het is de verjaardag van de jongste zuster, Irina, en de gasten worden verwacht. Elf jaar geleden waren ze nog in Moskou. En nu willen ze niets liever dan terug naar Moskou. Vele personages maken hun opwachting op de verjaardag. Vooral door deze hoeveelheid acteurs op het podium is de focus en timing niet goed. De aandacht wordt regelmatig afgeleid van de acteur die staat te spreken.
De stijl van deze zusters wijkt totaal af van de ingeleefde speelstijl, die Stanislavski - de vaste regisseur van Tsjechov - ontwikkelde. De acteurs proberen de toeschouwers deelgenoot te maken van hun bedenkingen door zich rechtstreeks tot hen te richten. Deze benadering zorgt ervoor dat sommige acteurs op zulke momenten het contact met de andere spelers verliezen. Toch kan het talent van de meeste acteurs doorschemeren.
Lees verder >>

Magna Plaza
Wunderbaum

Liefde in winkelcentrum: Wunderbaum ontroert

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een:
staande ovatie (13) / open doekje (5) /applaus (3) /beleefd applausje (4) / geen applaus (3) of gooien met rotte tomaten (19).

Recensie door Judith Blankenberg

Ready for love? Met een enorm bord waarop deze tekst te lezen is, staat Matijs Jansen voor de Pearle in Hoog Catharijne. Hij wacht op zijn liefde, die maar niet komt. In ‘Magna Plaza’ spelen de acteurs van Wunderbaum tussen de winkelende mensen drie verhalen over de liefde. Slechts met koptelefoons kunnen de toeschouwers de verhalen volgen.

Het is een drukte van belang in Hoog Catharijne op zaterdagochtend. Consumenten haasten zich de roltrappen op en af, zonder oog te hebben voor hun omgeving. Slechts enkelen merken de groep mensen met koptelefoons op, die ergens naar kijken. Met de koptelefoons dringen de toeschouwers de intieme werelden van de personages binnen en kunnen de noodlottige liefdesgeschiedenissen gevolgd worden. Zo toont Wunderbaum dat wij geen oog meer hebben voor onze omgeving en dat er zonder dat we het merken vele persoonlijke drama’s plaats vinden. Slechts als onze aandacht er nadrukkelijk op gevestigd wordt, in dit geval met de koptelefoons, zien we meer dan normaal.
Acteurscollectief Wunderbaum maakt sociaal geëngageerd theater op locatie. In ‘Magna Plaza’ onderzoekt het de mogelijkheden van theater in de openbare ruimte. De film ‘Dolls’ van de Japanse regisseur Takeshi Kitano diende als basis. Consumentisme versus liefde als bron voor geluk is het uitgangspunt in de film en in de voorstelling. Zelfopoffering is het resultaat.
Lees verder >>

Oerol 2008

Samenwerking Wilson voor Schweigman en Mosk op Oerol 2008

Nieuws door Janneke Robers

De Amerikaanse theatermaker Robert Wilson werkt samen met het Nederlandse duo Theun Mosk en Boukje Schweigman aan een locatievoorstelling voor Oerol 2008. Dat heeft Schweigman woensdag bevestigd. ‘Walking’, een vijf uur durende wandeltocht over het eiland, past binnen het thema ‘tijd en ruimte’ voor de 27ste editie van het Terschellinger theaterfestival, dat komend jaar plaats vindt van 13 tot en met 22 juni.

Scènefoto 'Wervel' van Boukje Schweigman door Jochem Jurgens

Over de daadwerkelijke inhoud van de ervaringsgerichte wandeling kan theatermaakster Boukje Schweigman nog niets loslaten. “Het stuk is nog in de ontwikkelingsfase, maar we gaan uit van een verstilling van tijd en de verdieping die dit met zich meebrengt. Robert zegt vaak: “I want to give people a nature time.” Wanneer je met een auto door een landschap rijdt, kijk je oppervlakkig. Je ziet alleen de belangrijkste dingen. Lopend ervaar je de natuurlijke ontwikkeling van tijd en krijgen kleine details veel meer betekenis. Een rimpeling in het water valt ineens op. Als je dan stopt en aan de waterkant gaat zitten, zie je ook de kikkers die tussen de planten doorzwemmen. Om deze details bloot te leggen heb je tijd nodig en moet je deze echt kunnen beleven. Jammer genoeg vergeten we dit vaak, omdat we veel te hard bezig zijn van het ene naar het andere te rennen. Tijdens ‘Walking’ nemen we juist wel die tijd. Daardoor ontstaat er een wisselwerking tussen het publiek en hun omgeving.”

Lees verder >>

Manon Ossevoort

Kosovo is ziek!!!

Weblog door Manon Ossevoort

Vandaag kreeg ik mail van Hester, het meisje van de Nederlandse ambassade in Dar es Salaam, die op m'n hond Kosovo past. Hij is ziek! Deze week had 'ie koorts en at en dronk bijna niet. Toen heeft de dierenarts hem drie dagen lang injecties gegeven en verdween de koorts. Toch bleef hij nog altijd niet eten en nauwelijks drinken...hij slaapt bijna alleen maar. Hij is net ter observatie naar de dierenarts gebracht. Daar gaan ze zijn bloed testen in de hoop iets (niet zo errugs) te vinden!

Ooooooh, NU wil ik terug! Er voor hem zijn. Hem een knuffel geven. M'n maatje, met wie ik nog een heel eind door Afrika moet hobbelen en stuiteren..., die er altijd voor me is en over me waakt!
-zucht-

Lees verder >>

Romeinse tragedies
Toneelgroep Amsterdam

Van Hove helpt Romeinse tragedies eigenhandig om zeep

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een:
staande ovatie (21) / open doekje (3) /applaus (2) /beleefd applausje (7) / geen applaus (5) of gooien met rotte tomaten (11).

Recensie door Gigi Schuiten en Gert-Jan Stam

In ‘Romeinse tragedies’ ensceneert Ivo van Hove de stukken ‘Coriolanus’, ‘Julius Caesar’ en ‘Antonius en Cleopatra’ als een trilogie die liefst zes uur duurt. Op Shakespeare valt niet af te dingen, net zo min als op het spel van het grootste deel van het ensemble van Toneelgroep Amsterdam. De regisseur en artistiek leider heeft met namen als Fedja van Huêt, Barry Atsma, Karina Smulders, Hadewych Minis en Jacob Derwig een aantal geweldige, jonge talenten onder zijn hoede. Maar toch, niet alleen in de techniek, opbouw en vormgeving van het stuk, ook in het spel sijpelt hier en daar de wrange smaak van herhaling door.

De droge manier waarop Chris Nietveld haar zinnen afbijt en van een vragendkomische intonatie voorziet, is kenmerkend voor haar spel. Net als in ‘Opening night’ – waarvoor ze een nominatie voor de Colombina kreeg – zorgt ze daarmee voor de luchtige toets en soms klaterende schaterlachen. Gezien de lengte van het stuk is dat een welkome afwisseling maar het komt haar geloofwaardigheid als Cleopatra niet ten goede. Dat ze ook haar rolletje als nieuwspresentatrice in ‘Coriolanus’ op dezelfde manier invult, ondermijnt haar vorstelijke rol nog verder. Van de manier waarop ze loopt en beweegt tot haar mimiek: we zien Chris en niet de ijdele, sensuele koningin die zich als een godin liet vereren.
Ook het spel van tegenspeler Hans Kesting heeft hier onder te lijden. De kolderieke insteek van Nietveld beschadigt zijn veelal krachtige vertolking van de verscheurde Marcus Antonius. Toch legt Kesting zelf het bommetje onder zijn theatrale kredietwaardigheid. Het is een running gag onder het vaste publiek van Toneelgroep Amsterdam dat Kesting patent heeft op onfunctioneel naakt en hoe dan ook uit de kleren gaat. Op het moment dat hij als enige acteur met ontbloot torso en in zijn onderbroek over het toneel paradeert, is het dan ook dag Antonius, welkom Hans. Het slotstuk ‘Kesting en Nietveld’ geeft te denken over de voordelen van een vast ensemble.
Gelukkig zijn daar ook Fedja van Huêt en Barry Atsma in het eerste deel. Zij trekken niet hun kleren maar hun ego’s uit als ze in de huid van respectievelijk Coriolanus en Aufidius stappen. Samen zijn ze ook goed voor de enige, echt aangrijpende intermezzo’s in deze monsterproductie. Ondanks de ruimtelijke afstand tussen Van Huêt en Atsma op het toneel, weten ze samen hun spel toch klein en breekbaar te houden in de slotdialogen.
Lees verder >>

Wordt aan gewerkt!
Hans Hof Ensemble

Bouwen als symbool voor hoop in Wordt aan gewerkt

Voorbeschouwing door Judith Blankenberg

Het Hans Hof Ensemble stelt in zijn nieuwe voorstelling ‘Wordt aan gewerkt!’ hoop centraal. “Het is een oerdrang van de mens om voor zichzelf een huis te bouwen”, geeft choreografe en danseres Andrea Boll aan. “Met het bouwen van een huis wordt de hoop op een toekomst concreet. Een plek om te leven.” Deze gedachte is de basis van de nieuwe voorstelling waarin dans, theater en muziek worden gecombineerd.

De integratie van de verschillende disciplines is kenmerkend voor het werk van het Hans Hof Ensemble en wordt nu uitgediept met muziekensemble SOIL. Het Hans Hof Ensemble maakt danstheater dat in de eerste plaats uitgaat van verhalen, personages, onderlinge verhoudingen en emoties. Het lichaam en zijn mogelijkheden worden ingezet om deze verhalen te vertellen.
Samen met Andreas Denk staat Andrea Boll op het podium en ontwikkelt ze de choreografie. Daarnaast is regiseusse Ira Judkovskaja aangetrokken. Judkovskaja werkte al eerder met het Hans Hof Ensemble aan de voorstelling ‘Morgen gestorben’. Vanuit haar voorliefde voor diverse theatrale middelen zal zij de muziek en dans samen brengen.
“In ‘Wordt aan gewerkt!’ wordt de uitdaging aangegaan om ook muziek tot uitgangspunt voor de choreografie maken“, vertelt Boll. “De voorstelling wordt ontwikkeld op basis van improvisaties die gestuurd worden door de composities en de mogelijkheden van het decor.”
Ze benadrukt de samenwerking tussen de muzikanten en dansers. “De muzikanten bespelen niet alleen hun instrument, maar worden ook in het verhaal getrokken samen met de dansers. Bovendien stuurt de muziek mede de choreografie.” Anders dan in eerdere voorstellingen worden speciaal voor deze voorstelling nieuwe composities - bestaande uit samples en bouwgeluiden aangevuld met bestaande muziekfragmenten - door Krista Vincent ontwikkeld. De muzikanten Florien Hamer (cello) en Diego Espinosa (slagwerk) van SOIL en pianist Wiebe Gotink hebben een eigen kijk op wat er op scène gebeurd. “Soms heeft de muziek de vorm van muzikaal commentaar, soms versterkt het de dans”, aldus Andrea Boll.
Lees verder >>

Meisjes van Weleer
Theatergroep Tweelicht

Sterk stuk over gedragscode onder vrouwen

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een:
staande ovatie (30) / open doekje (13) /applaus (4) /beleefd applausje (7) / geen applaus (6) of gooien met rotte tomaten (11).

Recensie door Esther Hasselman

Theatergroep Tweelicht zet met ‘Meisjes van Weleer’ treffend het leven neer van de Nederlandse huisvrouw in de jaren ’50. Vier dames drinken gezellig thee en keuvelen over het huishouden, maar wat hen echt bezighoudt, daar wordt niet over gepraat. Als een van hen het stilzwijgen doorbreekt, wordt haar wreed de rug toegekeerd. Als ze dit toelaten, dan is de geest uit de fles. Uiteraard is deze ontwikkeling niet te keren.

De vier jonge actrices en makers van het stuk – Els Willems, Maruja Bob Remeijn, Martha Nuhoff en Josje Bruinsma – zetten de situatie overtuigend neer. Ze zappen van fragment naar fragment, waarbij als pauzemuziekje vijftigerjaren surf wordt gedraaid. De truttige, bijna robotteske gymnastiek die als intermezzo wordt uitgevoerd, illustreert treffend het keurslijf waarin de dames hun leven slijten. De rode draad is het gezamenlijke, keurige theedrinken, net niet met de pink omhoog.
‘Meisjes van Weleer’ is een uitgebalanceerd stuk, waarin dramatisch spel wordt afgewisseld met grappige vondsten. Zo steken de vrouwen hun hoofd in een emmer om zich af te sluiten van de wereld, en steeds als de situatie ongemakkelijk is of iemand een onderwerp heeft aangesneden dat taboe is, wordt dit opgelost met vragen als “wil je nog thee?’ of ‘heb je nog wat suiker voor me?’ Ze staan er onhandig bij, alsof ze niet te hulp kunnen schieten omdat ze hun handen vol hebben aan de kop en schotel die ze vasthouden.
Lees verder >>

Thuisreis
het Nationale Toneel

Een nieuw gebouw, een nieuw stuk van Herzberg

Voorbeschouwing door Cisly Burcksen

“Ik woon nu dertien jaar in Nederland en heb al veel nieuw Nederlands repertoire geregisseerd. ‘Thuisreis’ is voor mij een kennismaking met een Nederland dat bijna niet meer bestaat. Het land van de ‘sophisticated’, waarin men dingen niet altijd direct uitspreekt. Het land van vóór Pim Fortuyn”, vertelt de van oorsprong Duitse Alexandra Koch. Zij regisseert ‘Thuisreis’ van Judith Herzberg, dat op 27 september niet alleen zijn Nederlandse première beleeft, maar ook de eerste voorstelling is die het Nationale Toneel in het nieuwe Nationale Toneel Gebouw in Den Haag zal spelen. Hiermee past het in een serie nieuwe teksten die het komende seizoen in deze zaal worden gebracht.

“Er zijn verhoudingen te zien tussen mensen die iets goed willen maken en toenadering proberen te zoeken”, zegt Koch. Ze legt uit hoe dit terug te zien is in de twee verhaallijnen van de voorstelling. “Madeleine, een bekende zangeres, krijgt voor het eerst sinds anderhalf jaar haar dochter op bezoek, nadat ze de vorige keer met ruzie uit elkaar zijn gegaan. Tijdens het bezoek van de dochter arriveert er een nieuwe buurvrouw. Hierbij spelen de jarenlang voortdurende perikelen tussen moeder en dochter een grote rol. In het andere verhaal reizen twee mannen met de auto vanuit Nederland naar Roemenië. Ze hebben jarenlang een kunstgalerie gehad, maar kregen ruzie en gingen uit elkaar.”
Arthur, gespeeld door Stefan de Walle, is in de tussentijd heel arm geworden en zijn vriend, gespeeld door Vincent Linthorst, juist heel welvarend. De zelfmoord van Arthurs tweelingbroer vormde de aanleiding om elkaar weer op te zoeken. “De vrienden proberen samen te begrijpen waarom deze broer, die veel heeft meegemaakt, zichzelf van het leven heeft beroofd en wat ze hier van moeten vinden. In beide gevallen draait het om verschillende gradaties van beschadigingen, zoals die bij het leven horen. Zowel in de verhouding tussen moeder en dochter, als in de vriendschap draait het om mensen die elkaar hebben gekwetst en proberen het weer goed te maken. Centraal aanwezig is ook het zesde personage, dat zelfmoord heeft gepleegd. De beschadiging was bij hem zo groot dat hij niet meer verder wilde leven”, aldus Koch.
Lees verder >>

Tien Geboden
Wunderbaum

Tien geboden leidraad belangwekkend theater

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een:
staande ovatie (27) / open doekje (6) /applaus (5) /beleefd applausje (6) / geen applaus (7) of gooien met rotte tomaten (41).

Recensie door Judith Blankenberg

De Rotterdamse Schouwburg opent het seizoen sinds enkele jaren met De (internationale) keuze van de schouwburg, een festival waarin belangwekkend buitenlands theater wordt getoond. Dit jaar is tijdens het festival het nieuwste werk van ‘onze’ Johan Simons bij NTGent in combinatie met het spelerscollectief Wunderbaum in Nederlandse première gegaan. Een knap staaltje belangwekkend theater, met de tien geboden als leidraad.

Een man pleegt een roofmoord en wordt veroordeeld tot de doodstraf. Actrice Els Dottermans beschrijft in een hartverscheurende monoloog de daad die haar zoon heeft gepleegd en waarvoor hij ter dood veroordeeld wordt. Gij zult niet doden is het gebod dat ten grondslag ligt aan deze scène. De voorstelling ‘Tien geboden’ is gebaseerd op de films van Krzysztof Kieslowski en wordt opgebouwd rond vijf van de tien geboden uit het Oude Testament van de bijbel. De overige vijf geboden zullen volgend seizoen in het tweede deel te zien zijn.
Zonder moralistisch of religieus te zijn, toont Johan Simons gewone mensen die ongewild in onaangename situaties terecht komen. Een man verliest zijn zoontje die door het ijs zakt. Een vrouw is vreemd gegaan en zwanger geraakt, nu ligt haar man op sterven en twijfelt ze over abortus. Het zijn geen afgeronde verhalen die worden verteld. Eerder schetsen van situaties, die de personages overkomen en waarop ze wel moeten reageren.
Lees verder >>

Hexen
Hekwerk Theaterproducties

Goed acteerwerk onderuit gehaald door stokpaardjes Youp

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een:
staande ovatie (22) / open doekje (2) /applaus (5) /beleefd applausje (5) / geen applaus (5) of gooien met rotte tomaten (12).

Recensie door Cisly Burcksen

Het befaamde recept van schelden op burgerlijkheid en troosteloze huwelijken, dat we kennen van de cabaretprogramma’s van Youp van ’t Hek, krijgt in zijn toneelstuk ‘Hexen’ een vrouwelijke invalshoek. Centraal in deze éénacter staan twee vrouwen op de dag dat hun ex-man voor de derde keer gaat trouwen.

In een hotelkamer, waar het licht warmer is dan de inrichting, ontmoeten twee vrouwen elkaar. Beide zijn ze getrouwd geweest met Erik, die nu op het punt staat voor de derde keer zijn jawoord te geven. Op het huwelijksfeest zullen de beide exen samen een ‘surprise act’ verzorgen. Terwijl ze zich verkleden en afwachten tot ze op moeten, blikken ze samen terug op de afgelopen jaren. Zullen ze, nu Erik hen allebei in de steek laat, tegen hem samenspannen? Of gaan ze ieder voor hun individuele wraak?
De thematiek van de echtscheiding is weinig vernieuwend: vrouwen die geen seks meer willen, alleen nog kunnen praten over de kinderen en hun man continu afzeiken. Wanneer er dan ook nog allerlei grapjes over het saaie kantoorleven voorbij komen, is het duidelijk dat Youp van 't Hek voor het schrijven van deze tekst zijn stoffige kast met stokpaardjes heeft opengetrokken. Niet alleen het onderwerp is herkenbaar, maar ook het taalgebruik. Het is een stuk met vaart, humor en een verrassende ontknoping, maar het had ook in de jaren zestig opgevoerd kunnen worden. Dan was het zeker confronterend en maatschappijkritisch geweest. Nu blijft de reactie van het publiek beperkt tot wat gegniffel over deze huwelijks- en vreemdgaansperikelen.
Lees verder >>

Death Kit
Branoul

Literaire thriller Death Kit ontbeert spanning

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een:
staande ovatie (10) / open doekje (5) /applaus (3) /beleefd applausje (7) / geen applaus (3) of gooien met rotte tomaten (5).

Recensie door Judith Blankenberg

Waar kun je nog op vertrouwen als je eigen waarnemingsvermogen is aangetast? Beide hoofdpersonen uit ‘Death Kit’ krijgen met deze vraag te maken. Hester omdat ze blind is geworden, Diddy omdat hij denkt een moord gepleegd te hebben, terwijl Hester beweert dat hij nooit is weggeweest. ‘Death Kit’ is literair theater met een beeldende dimensie. Julia van de Graaff bewerkte de gelijknamige roman van Susan Sontag tot een literaire theaterthriller, waarin het beeld een belangrijke rol speelt. Hierdoor lijkt de voorstelling nog het meest op een nachtmerrie. De spanning van een thriller ontbreekt echter.

In ‘Death Kit’ wordt de toeschouwer geconfronteerd met de wereld van Diddy, een zakenman uit New York. Dat er iets niet in orde is in deze wereld wordt al snel duidelijk. Personages gaan op en af, verdwijnen onder een bed en komen via het matras weer tevoorschijn als een ander personage. De diverse deuren op het podium leiden nergens heen. En het bed dat centraal op het podium staat, is zowel een treincoupé als een ziekenhuisbed. Diddy ligt op het bed, pakt een potje met pillen en eet deze op. Dan begint het echt.
Diddy is op zakenreis en ontmoet in de trein de blinde Hester en haar tante. Tijdens de treinreis houdt de trein plotseling stil. Wanneer Diddy, die is gaan kijken wat er aan de hand is, terugkeert en zegt dat hij een spoorwerker doodgeslagen heeft, beweert Hester dat hij de coupé nooit verlaten heeft. Deze scène zet Diddy’s waarnemingen op losse schroeven. De centrale vraag is: heeft hij de moord gepleegd of niet?
Lees verder >>

Alexandra Broeder

Internationale doorbraak voor “dat meisje met die kinderen”

Interview door Gert-Jan Stam

Haar voorstelling ‘Wasteland’ was een van de grote sensaties op Oerol 2007. Dat is ook de buitenlandse programmeurs niet ontgaan. Maar omdat het stuk door kinderen wordt gespeeld, gingen potentiële uitvoeringen in bijvoorbeeld Finland en Spanje wegens praktische problemen niet door. Massimo Mancini van het festival Es.terni in Italië, waar dit jaar ook Dries Verhoeven is geprogrammeerd, durfde het risico aan. Half september reist regisseur Alexandra Broeder met haar volledige Terschellingse cast af naar Umbrië voor de Italiaanse versie van haar veelbesproken busreis.

Alexandra Broeder komt net van kickboxtraining. Nog half nahijgend bestelt ze een Spa blauw. Overmorgen gaat ze op vakantie en daarna meteen door naar Italië. Ze verheugt zich erg op het buitenlandse avontuur. “Het is echt waanzinnig dat we daar met die club heen gaan. In het buitenland kennen ze deze manier van met kinderen werken eigenlijk niet. Dus het wordt heel spannend hoe het publiek en de pers zullen reageren.”
In ‘Wasteland’ wordt een volwassen publiek, dat als passagiers meereist in een bus, ontvoert door een sinistere groep kinderen. Ze zijn niet ouder dan een jaar of twaalf, zeggen niks en kijken het publiek alleen maar stil en doordringend aan. Hoe kreeg ze het voor elkaar om zes jonge kinderen zo lang zonder te lachen brutaal een groep volwassenen aan te laten kijken?
Broeder legt uit: “Je moet die kinderen niet gaan vertellen wat het effect op het volwassen publiek is. Want dat mogen zij niet spelen. Dus je moet enerzijds bezig zijn met wat de volwassenen ervaren maar je moet het anderzijds naar de kinderen toe zo verwoorden dat het voor hun speelbaar is. En veilig, dat is voor mij ook heel belangrijk. “Ik begrijp bijvoorbeeld heel goed dat sommige ouders zich afvragen hoe zo’n proces verloopt. Dus ouders zijn bij mij altijd welkom bij repetities en als ze iets niet vertrouwen, zal ik altijd het gesprek met ze aangaan. Dus veiligheid, communicatie en ik spreek kinderen aan op hun verantwoordelijkheidsgevoel.”

Volwassen thema’s
Alexandra Broeder werkt graag met kinderen. Dat roept ook in Nederland de nodige vragen op. “Het is een gevaarlijke grens waar je op balanceert als je met kinderen werkt. Je moet wel aan de integere kant blijven. Maar ik vind het juist spannend om die grens op te zoeken. ‘Wasteland’ speelt voor een volwassen publiek en het zijn volwassen thema’s die de kinderen staan te spelen. Dat wekt iets op waar volwassenen kinderen liever niet mee willen identificeren. Voor mij heeft het alles te maken met de eigen projectie van het publiek. En ik vind dat conflict wel spannend maar het moet ook geen provoceren worden om het provoceren. Ik zoek het daar waar het in de hoofden van toeschouwers net die projectie kan krijgen. Blijkbaar heeft dat in het theater een andere impact want bij film hoor je mensen er nooit over.”
Stel dat ze zelf kinderen had gehad, zou ze die dan aan een voorstelling als ‘Wasteland’ mee laten doen? “Ja”, klinkt het resoluut. “Volgens mij is het voor zo’n kind een geweldige ervaring. Iets dat ze de rest van hun leven niet meer vergeten. Zo’n proces helemaal te mogen meemaken en te zien wat er allemaal bij komt kijken. Daar leren ze waanzinnig veel van. Plus dat we met zijn allen ontzettend veel lol hebben. Voor die kids is het echt genieten.”

Lees verder >>

Gewoon beginnen met Hamlet
Driekeerniks

Indrukwekkend theaterdebuut voor Driekeerniks

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een:
staande ovatie (12) / open doekje (6) /applaus (5) /beleefd applausje (10) / geen applaus (6) of gooien met rotte tomaten (20).

Recensie door Maaike Glerum

"Ik kan het vogelnestje voor jullie doen. Een ander kunstje kan ik niet", biecht Jip op aan de zaal. "Maar hoe?", vraagt de jonge actrice aan haar publiek, "kan ik jullie laten zien welke prachtige voorstelling zich afspeelt in mijn hoofd?" Na afloop van het stuk valt niets anders te concluderen dan dat dit Jip, gespeeld door de jonge actrice Nona Buhrs, toch erg goed is gelukt. ‘Gewoon beginnen met Hamlet’ is een vrolijke en persoonlijke voorstelling, die indruk maakt door het lef en de creatieve energie van zijn makers. Samen met schoolvrienden Matthijs van de Sande-Bakhuyzen (18) en Ludwig Bindervoet (18) richtte de 19-jarige Buhrs vorig jaar toneelgroep Driekeerniks op. Op vrijdag 7 september maakte het kersverse driemanschap zijn theaterdebuut in het Amsterdamse Fijnhouttheater.

Het stuk gaat over Ben, Jip en Teun, drie jonge acteurs bezeten van toneel. In hun onervarenheid weten ze echter niet precies hoe ze hun passie gestalte moeten geven. Temidden van een bonte verzameling kostuums en een tafel vol scripts gaan ze met zichzelf en met elkaar de confrontatie aan, op zoek naar een manier om zich uit te drukken op de spelvloer. De teksten van Shakespeare vormen op deze ontdekkingsreis een constante factor. Aanvankelijk leidend in hun spel maken deze gaandeweg steeds meer plaats voor zelfgeschreven teksten. Het is op die momenten dat de drie jonge acteurs de meeste indruk maken. Hun teksten zijn eerlijk en bij vlagen geestig. Hun spel is ontwapenend, trefzeker en getuigt van een bewonderenswaardig zelfbewustzijn. Daarom is het zo jammer dat de zangkwaliteit van het drietal nogal te wensen overlaat. Misschien zijn het premièrezenuwen maar op de schaarse momenten dat er wordt gezongen, klinkt het vals. Het aanstekelijke spelplezier van het drietal is er echter niet minder om.
Lees verder >>

Grond
Boukje Schweigman

Grond: met ingehouden adem genieten

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een:
staande ovatie (22) / open doekje (8) /applaus (15) /beleefd applausje (15) / geen applaus (2) of gooien met rotte tomaten (10).

Recensie door Janneke Robers

‘Grond’ is een poëtische, sprookjesachtige voorstelling. Bijna een uur lang overrompelt Boukje Schweigman haar publiek met prachtig geënsceneerde beelden. Het is een genot dat de voorstelling- première 2004- weer als remake op de planken staat. Of in dit geval in de klei staat. Men kan zich opnieuw verliezen in de fantastische beelden, magische bewegingen en heerlijke klanken van duo Schweigman en vaste vormgever Theun Mosk.

‘Grond’ is net als de andere voorstellingen van Schweigman geen theater in de traditionele zin van het woord. Verwacht geen tekst, narratief of karakterontwikkeling. Wel een explosie aan visuele hoogstandjes en een unieke soberheid in decor en beweging. De mimespeelster weet als geen ander hoe ze de aandacht van haar publiek moet sturen. Voorafgaand aan ‘Grond’ neemt zij hen mee op een route door het theater. In het begin kletst men er nog vrolijk op los, maar hoe dieper zij de aarde trekken, hoe stiller de stoet. De gangen worden steeds duisterder. De trappetjes steeds nauwer. Plotseling is het helemaal donker en moet de bezoeker, met behulp van alleen een touw, zelfstandig zijn weg naar de tribune vinden. Het werkt wonderwel, want in deze duisternis verdwijnen de beslommeringen van alle dag naar de achtergrond en ontstaat een uiterste concentratie bij het publiek.
Lees verder >>

Khadish/Erwartung
Studio Minailo

I want my MTV!

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een:
staande ovatie (19) / open doekje (5) /applaus (4) /beleefd applausje (10) / geen applaus (7) of gooien met rotte tomaten (11).

Recensie door Gert-Jan Stam

Regisseur en producent Sjaron Minailo heeft volgens de flyer de voorstelling ‘Khadish/Erwartung’ gemaakt vanuit een “eigentijdse operabenadering”. Hij introduceert de term MTV Opera en wil het publiek uitdagen met de “ogen te luisteren en met de oren te kijken”. Kortom, met de marketing van deze voorstelling zit het wel goed, maar wat leveren deze ideeën nu werkelijk op?

‘Khadish/Erwartung’ bestaat uit twee delen die door een pauze van elkaar gescheiden zijn. Het eerste deel gaat over Kadisha, de vrouwelijke leider van een imaginaire minderheidsgroepering. Haar rol wordt gezongen en gespeeld door Anat Spiegel. De muziek bestaat enerzijds uit gesampelde stemklanken als zuchten, steunen, hijgen (zie ook bijv. het album ‘Medulla’ van Bjork) en anderzijds uit hysterische koorknaapjeszang. Een combinatie waarvan Jacqueline Oskamp, muziekrecensente van Vrij Nederland, tijdens een presentatie van dit stuk een jaar geleden niet heel erg vrolijk werd.
Naar we mogen aannemen Anat Spiegel zelf, staat op een wat kneuterig podium met pinda-achtige propobjecten en ze wekt de indruk voornamelijk haar eigen zang te playbacken. Achter haar zijn twee niet al te grote videoschermen met daarop inderdaad erg MTV-achtige beelden. Ontzettend esthetische scènes van de koorknaapjes, een mevrouw met een raar voorkomen en nog zo wat zaken. Door middel van een CNN-nieuwsbalkje leren we waar het om draait: In een badhuis van de groep heeft zich een ramp voltrokken, de overheid negeert het en Khadisha overweegt met geweld aandacht voor haar zaak te vragen. Het onaantrekkelijke alternatief is de dialoog aangaan.
Lees verder >>

The Smile off Your Face
Ontroerend Goed

Ontroerend Goed: nauwelijks ontroerend of goed

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een:
staande ovatie (22) / open doekje (5) /applaus (10) /beleefd applausje (7) / geen applaus (7) of gooien met rotte tomaten (8).

Recensie door Janneke Robers

Geblinddoekt, de handen geboeid en in een rolstoel wordt de bezoeker van ‘The Smile off Your Face’ de voorstelling binnen gereden. Een brandende aansteker knispert vlak voor het hoofd. De huid tintelt en het lijkt alsof de haartjes op het gezicht langzaam wegsmelten. Het zintuiglijke theater van Ontroerend Goed is allerminst geruststellend.

Ervaringstheater waarbij de zintuigen geprikkeld worden, is niet meer nieuw. Denk bijvoorbeeld aan voorstellingen van Le Nu Perdu of die van Boukje Schweigman en Theun Mosk. Toch zijn dit soort belevenissen elke keer weer anders. Veelal proberen de makers hun bezoeker een veilig gevoel te geven, zodat deze zich durft over te geven en zijn fantasie de vrije loop laat gaan. Onroerend Goed zoekt het daarentegen juist in de tegenovergestelde richting. Geen warm bad waarin de zintuigen zachtjes beroerd worden, maar een voortdurend aanhoudende onderhuidse spanning. Dit kan verrassend werken, maar bij ’The Smile off Your Face’ vergaat het lachen het publiek inderdaad snel.
Ontroerend Goed beroept zich op vrij gemakkelijke elementen om zijn publiek in de stemming te krijgen. Dicht tegen elkaar aanliggen op een bed voelt al snel intiem en ruw tegen een muur gekwakt worden, is met een blinddoek op niet anders dan zonder; vervelend. Een vertrouwelijk aandoend gesprek met vragen als “Wat vind je mooi?” en “Vind je dit intiem?” is in deze voorbedachte theatrale setting totaal ongeloofwaardig. Hoe geïnteresseerd is de vraagsteller daadwerkelijk in de antwoorden? De in eerste instantie opgebouwde spanning slaat dan ook snel om in irritatie. Mede dankzij het constante geroezemoes door de ruimte.
Lees verder >>

Uptijd
Theater Artemis

Stress in een relaxcentrum ontspant de lachspieren

staande ovatie (16) / open doekje (11) /applaus (11) /beleefd applausje (4) / geen applaus (6) of gooien met rotte tomaten (18).

Recensie door Bart Krull

Voor 'Uptijd’, een co-productie van theater Artemis en Norfolk, is het podium omgetoverd tot de entree van Relaxcomplex Tropical Heat. Het publiek ziet kluisjes, plastic palmbomen, een zitbankje en de rand van een zwembad. De geur van eucalyptus vult de zaal. Even lekker relaxen? Vergeet het maar. Ontspannen is wel het laatste wat er gebeurt in ‘Uptijd’. Althans, voor de actrices.

Het begint al bij de opkomst van het personeel van Tropical Heat. Deze dames zijn zo fanatiek in hun positieve benadering van alles en iedereen, dat hun geboetseerde glimlach nauwelijks van hun gezichten verdwijnt. Een van hen (Hannah van Lunteren) lijkt net nieuw bij Tropical Heat en heeft duidelijk wat meer moeite met deze opgelegde gezelligheid. Hierdoor stuntelt ze heerlijk door de voorstelling heen. Dit levert enkele komische scènes op, zoals haar uitleg van het ‘koan floaten’.
'Uptijd' speelt zich grotendeels af rond de zusters Oink (Marieke de Kleine en Rosa Reuten) die te gast zijn in Tropical Heat. Ze lopen wat onwennig rond en raken maar niet op hun gemak. De overdreven begeleiding helpt daarbij natuurlijk niet. Ook komt er af en toe een onheilspellend geluid uit de sauna. Na een tijdje stormt daar vaste gast Jacqueline (Loes Haverkort) uit die meteen een fles water achterover slaat. Als ze daarna in een geforceerd gesprek haar wilde feestverhalen vertelt, maakt ze het alleen maar erger voor de beide zussen. Haar onstuimige optreden is erg grappig.
Lees verder >>

Mo(ve)ment
BNO Productions

Handen kunstenares halen mystieke voorstelling onderuit

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een:
staande ovatie (12) / open doekje (5) /applaus (6) /beleefd applausje (9) / geen applaus (5) of gooien met rotte tomaten (6).

Recensie door Janneke Robers

In Mo(ve)ment ontmoeten de penseel van Tali Farchi en de dans van Benno Hübner elkaar in een bruisende dialoog. Zij tekent zijn dans, hij beweegt haar tekening. Wat ontstaat, is een spel tussen podiumkunst en beeldende kunst, tussen live-painter en danser. Ironisch genoeg zijn het de handen van de kunstenares die na een veelbelovend begin, de voorstelling onderuit halen.

Tali Farchi heeft in danser Benno Hübner haar ideale model gevonden. Tijdens hun gezamenlijke voorstelling Mo(ve)ment is hij haar inspiratie, de energie die ze overbrengt in haar schilderingen. Zonder elkaar kunnen ze niet, toch is het duidelijk Farchi die de voorstelling draagt. Vlinders, engeltjes, ruisende grassprieten en langzaam overwaaiende wolkenvelden ontstaan in een mum van tijd onder haar handen. De schilderingen worden rechtstreeks geprojecteerd op het achterdoek.
Op Farchi’s tafel ligt een scala aan materialen. De van oorsprong Israëlische schilderes brengt hiermee met het grootste gemak de dans van Hübner tot leven. Met de kwast ontstaan beelden op de witte bladzijden, met water vervaagt zij ze. Houtskool en potlood leggen een lijn vast. Telkens draait ze na een aantal minuten de pagina om en begint opnieuw. Het geeft verstilde rustpunten. Een leeg, kaal en blanco begin. Juist die witte bladen, tussen een wirwar aan kleuren, raken. Heel even schept het verwachtingen van ontelbare mogelijkheden. Het creëert een spanning die, op het moment dat haar penseel het papier weer raakt, overgaat in de virtuoze snelheid waarmee ze tekent. Het uiteindelijke resultaat is een kleurrijke mengelmoes van wilde expressieve strepen en vegen gebaseerd op de beweging van de danser.
Lees verder >>

De Staat van het Theater

Speech Plasterk snelle, slappe hap

Nieuws door Gigi Schuiten

Wist regisseur Ivo van Hove van Toneelgroep Amsterdam vorig jaar met zijn de Staat van het Theater de gemoederen danig te verhitten en een discussie over vernieuwingen in het theaterbestel aan te slingeren die tot op heden voortduurt, minister Plasterk hield zich in zijn snel afgeratelde speech op de vlakte over zijn beleid. Zijn toespraak in het kader van het theaterfestival TF 1 | 2 | 3 | 4 werd maandagavond in de Amsterdamse schouwburg zeer lauw ontvangen.

Hoewel de minister aankondigde in te zullen gaan op de nieuwe basisinfrastructuur waarbij een aantal stadsgezelschappen worden geformeerd, noemde hij geen namen noch ging hij dieper in op de plannen. Wel riep hij de theatermakers op zich op hun eigen rol in het bestel te bezinnen, zich af te vragen waarin zij zich kwalitatief onderscheiden en wat zij bijdragen aan het bestel en hun krachten te bundelen door overhead en expertise te delen.
Plasterk maakte verder een duidelijk onderscheid tussen de landelijke, culturele infrastructuur, die volgens hem uit moet gaan van door het rijk opgestelde voorwaarden en door de overheid moet worden aangestuurd, en de vrije producties die door de fondsen en commissies van professionals op hun artistieke kwaliteit en toegevoegde waarde moeten worden beoordeeld.
Voortbordurend op een opmerking van Henk Scholten, directeur van het Theater Instituut Nederland, eerder die dag tijdens een live interview in de Balie en vervolgens gretig als ‘running gag’ – en buiten context - opgepakt door festivalorganisator Jeffrey Meulman in zijn aankondiging van de minister, zei ook Plasterk dat er van een theatercrisis geen sprake is. Zijn relativerende toon en grapjes als “Ik ben naar de première van de laatste Harry Potter geweest” en “Ik heb de laatste seizoenen van '24' (populaire tv-serie, red.) geripped en op mijn iPod gezet. Maar u weet natuurlijk helemaal niet hoe dat moet”, werden de bewindsvoerder niet in dank afgenomen en door zijn publiek zelfs denigrerend genoemd.
Lees verder >>

I.M. - Roef Ragas - 25 mei 1965 / 30 augustus 2007

Roef Ragas overleden

Nieuws door Gigi Schuiten

Acteur Roef Ragas is donderdagavond tijdens het eten aan een hartstilstand overleden. Dat heeft zijn management vandaag bekendgemaakt. Ragas is 42 jaar geworden.

Ragas was vorig seizoen nog te zien in ‘Closer’ van het Nationale Toneel en zou het komende seizoen onder meer gaan spelen in ‘Knielen op een bed violen', een toneelbewerking naar het boek van Jan Siebelink. Ragas werd vooral bekend door zijn rol als Rinus de Gier in de politieserie 'Grijpstra en De Gier'.
Roef Ragas studeerde van 1984 tot 1990 Nederlands aan de Universiteit van Amsterdam. Hij studeerde af op Het fenomeen ‘de tijd’ in ‘De zondvloed’ van Jeroen Brouwers. Vervolgens ging hij naar de Toneelschool in Amsterdam, waar hij in 1994 afstudeerde.
Hij schreef en speelde twee theatermonologen in een onvoltooide trilogie getiteld ‘Broertje dood’ bij Growing Up in Public onder regie van Paul Feld. In de periode van 1990 tot 2006 speelde hij in 18 toneelstukken, had rollen in televisieseries als Baantjer, Flodder, All Stars en Unit 13 en speelde in verschillende films waaronder 'Pietje Bell', De Poolse Bruid en Breaking The Waves van Lars von Trier.
Lees verder >>

Festival

Roorda opent TF 2007 met kritisch geluid

Nieuws door Gigi Schuiten

Theatermaker Kees Roorda heeft donderdagavond in De Balie in Amsterdam de tweede editie van theaterfestival TF geopend met zijn speech ‘State of an Artist’. Hij werd hiertoe door de organisatie uitgenodigd nadat de geplande openingsrede De Staat van het Theater door minister Ronald Plasterk moest worden verplaatst naar maandag 3 september. Regisseur en toneelschrijver Roorda is een van de oprichters van productiekern The Glasshouse, dat tijdens TF 2 te zien is met ‘Surrender’.

In zijn speech vraagt Roorda zich af waar de crisisgedachte, die in het hedendaagse debat over het kunst- en cultuurbeleid de boventoon voert, zijn oorsprong vindt en hekelt de voorgestelde hervormingen die daaruit voortvloeien. “Samenvattend beweert men dit: Het gesubsidieerde theater maakt een crisis door. Er is teveel te klein experimenteel aanbod, te weinig aanbod voor de grote zaal en tot overmaat van ramp lopen bezoekercijfers terug en trekken podiumkunstenaars zich hier niets van aan. De situatie is kennelijk zo ernstig dat de minister het podiumveld in zijn naïviteit al een onnodige strafkorting - anders kan en wil ik het niet noemen - in het vooruitzicht stelde, die van het profijtbeginsel. De Raad voor Cultuur stelt een radicale herziening van het Fonds voor en de zo gewenste en nodige 1 % cultuur op de rijksbegroting lijkt inmiddels een misplaatste grap in oorlogstijd. Waar komt die crisisgedachte toch vandaan? Is het niet zo dat er in de grote zalen een crisis heerst terwijl er van een algemene crisis wordt gesproken?”

Bestel loopt achter
Kees Roorda vindt het feit dat het theater in de afgelopen decennia haar positie als massacommunicatiemiddel heeft verloren, niet als een probleem moet worden gezien, maar juist een kans is de maatschappelijke relevantie terug te vinden. Dat proces is volgens hem al in gang gezet maar het huidige beleid is er nog niet op ingericht. “Ik heb alleen het idee dat niet wij, de theatermakers, daar aan moeten wennen maar dat het bestel er gewoon nog niet klaar voor is. Dat bestel is nog teveel ingericht op een traditionele vormpresentatie. En dat staat diametraal op de ontwikkelingen die in de kleine zalen plaats hebben. Het buiten de oevers treden is alleen maar goed voor het theater. Visueel- en ervaringstheater uit de kleine zalen van Nederland is kwalitatief zo hoogwaardig dat het Europa aan het veroveren is. Men zou zich hierover juist moeten verheugen in plaats van zelf angstvallig indammende beleidsvoorstellen te doen. Het kon wel eens de redding van haar bestaan betekenen”, aldus Roorda.
Lees verder >>

Abel
Different Trains

Boot vertrekt, aandacht blijft aan wal

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een:
staande ovatie (18) / open doekje (6) /applaus (1) /beleefd applausje (9) / geen applaus (6) of gooien met rotte tomaten (14).

Recensie door Janneke Robers

De locatievoorstelling ‘Abel’ vindt plaats aan boord van een oude sleepboot. Een bejaarde schipper neemt zijn opvarenden voor een allerlaatste keer mee op een verre reis naar onbekende terreinen. Onder begeleiding van twee saluerende matrozen, een vuurspuwer en de donkere tonen van een bastuba vaart het schip langzaam de stad uit. Theatercollectief Different Trains duikt met hun eerste grote buitenvoorstelling het diepe in en weet zich maar amper op het droge te hijsen.

Varend door de Groningse binnenstad vertelt zeeman Abel zijn levensverhaal, doorspekt met locale oudheidkundige informatie. Een prachtvrouw met rode haren en groene ogen, het natuurhistorisch museum waar je op zondag voor een dubbeltje naar binnen kon en spannende gebeurtenissen in internationale havensteden wisselen elkaar fragmentarisch af. Zijn verhaal wordt aangevuld met projecties. Vanaf de boot richten technici hun beamers op de langskomenden gebouwen, onvermoede voorbijgangers en schepen.
Het is een goed concept; een multidisciplinair optreden aan boord van een varend schip. Zo vond ook het Noorderzon publiek, want alle voorstellingen van ‘Abel’ waren onophoudelijk uitverkocht. Helaas is de uitwerking matig.
Lees verder >>

Boeken

TIN schrapt Theaterjaarboek

Nieuws door Gigi Schuiten

Na 55 edities stopt Theater Instituut Nederland (TIN) met het uitgeven van het Nederlands Theaterjaarboek, waarin een overzicht van het afgelopen theaterseizoen werd gegeven. Als reden hiervoor geeft de organisatie op “dat het aantal premières de afgelopen jaren zo explosief is gestegen, dat een jaarboek in boekvorm onder zijn eigen gewicht dreigde te bezwijken.”

Het instituut blijft wel de data van nieuwe producties verzamelen. Deze gegevens zijn toegankelijk voor het publiek op de website van het TIN.
TM, een vakblad voor theatermakers, brengt in samenwerking met Theater Instituut Nederland volgende week een magazine uit met daarin een terugblik op het afgelopen seizoen 2006/2007.
Lees verder >>

Werk ook mee aan de theaterencyclopedie!

TheaterWiki: de encyclopedie voor en door iedereen

Van de redactie

Hoeveel toneelstukken schreef Shakespeare en wie speelt de rol van Jane in de musical ‘Tarzan’? Wie regisseerde ‘Hemel over Berlijn’ en welke rollen had Joop Admiraal op zijn naam staan? Wist je dat er een plek is waar iedereen naartoe kan voor de antwoorden op alle vragen over theater: de digitale theaterencyclopedie TheaterWiki. TheaterCentraal.nl lanceerde dit collectieve gemeenschapsproject enkele maanden geleden en aan de start van het nieuwe theaterseizoen brengen we dit naslagwerk op www.theaterwiki.nl en www.theaterwiki.be voor en door jou graag nog eens onder de aandacht.

Het idee voor TheaterWiki is ontstaan uit het verlangen alle informatie, feiten en wetenswaardigheden over het theater op een centrale plek te bundelen en beschikbaar te maken voor iedereen. Kennis die nu nog is versnipperd over talloze partijen en is opgeslagen in allerlei archieven en databases, die vaak moeilijk of helemaal niet benaderbaar zijn.
Het internet is als laagdrempelig medium bij uitstek geschikt om alles samen te brengen. Het lag dus voor de hand om met een digitaal en collectief gedragen project te komen waaraan iedereen - van theaterliefhebbers, theatermakers, publiciteitsmedewerkers en producenten tot studenten, dramaturgen en journalisten - kan meewerken.
Lees verder >>

Smaller – Poorer - Cheaper
Acrobat

Sobere Acrobat op hoog niveau

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een:
staande ovatie (30) / open doekje (9) /applaus (6) /beleefd applausje (5) / geen applaus (5) of gooien met rotte tomaten (24).

Recensie door Cisly Burcksen

‘Smaller- Poorer – Cheaper’ is een voorstelling waarin acrobatische hoogstandjes centraal staan. Bij deze beschrijving moet menigeen denken aan het theaterspektakel van Cirque du Soleil. De Australische formatie Acrobat geeft een heel andere, onverwachte invulling aan dit begrip. Het multidisciplinaire theaterfeest Noorderzon in Groningen vormt een omgeving waar deze anarchistische familievoorstelling uitstekend op zijn plaats is.

In een stampvolle tent, waarbij het publiek aan drie kanten rondom het speelvlak zit, geven de drie acrobaten Simon Yates, Jo-Ann Lancaster en Mozes ieder een solo van ongeveer twintig minuten. Hun solo’s worden gekenmerkt door een mix van knap stuntwerk en clownesk vermaak. De voorstelling is letterlijk adembenemend wanneer de zaal massaal zijn adem inhoudt bij de trapeze-acts. Zuchten en kreten van opluchting gaan door het publiek wanneer de zoveelste gewaagde sprong weer op een prachtige manier is volbracht. Gevolgd door een luid applaus natuurlijk. Maar gelukkig hoeven de toeschouwers niet de hele avond in spanning op het puntje van hun stoel te zitten. De solo’s zijn doorspekt met de nodige humor, zoals een goochelstriptease en een koorddansnummer waarbij de acrobaat op het slappe koord een hilarisch ochtendritueel met melk en cornflakes uitbeeldt en zich al balancerend aankleedt.
Lees verder >>

De Lachende Mens
Jos Houben

Lachende mensen in de hoofdrol bij Jos Houben

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een:
staande ovatie (11) / open doekje (4) /applaus (7) /beleefd applausje (4) / geen applaus (12) of gooien met rotte tomaten (11).

Recensie door Cisly Burcksen

Wie bij cabaret aan maatschappijkritiek denkt en verwacht een beetje op stang gejaagd te worden, komt bij De Lachende Mens bedrogen uit. Zo mild als zijn Vlaamse tongval is ook de humor van Jos Houben. De voorstelling is puur erop gericht om te vermaken en wil niemand voor het hoofd stoten. In de nostalgisch aandoende Spiegeltent op het Groningse Noorderzonfestival brengt Houben een conference over lachen, die hij met live-experimenten illustreert.

“Een filosofische gedachte is alleen waardevol als je het als grap kunt vertellen.” Het is één van de aforismen (in dit geval van Wittgenstein), waarmee Jos Houben zijn conference over het lachen afsluit. Blijkbaar denkt hij dat het ook omgekeerd werkt, want hij brengt zijn grappenmakerij als een filosofisch betoog. Een leuke insteek, maar het kan ook gezien worden als een afleidingsmanoeuvre om het gebrek aan echte diepgang te vermommen. In de huiselijke sfeer van de tent in het Groningse Noorderplantsoen, met nostalgische details zoals gekleurde raampjes en krullerige zuilen, wordt een soort college over lachen gegeven. Uitgangspunt hiervan is het menselijk lichaam en zijn relatie met de zwaartekracht. Het publiek vormt in feite het hoofdpersonage, want zij zijn “de lachers”. De cabaretier zelf speelt de rol van docent en ondersteunt zijn betoog met een scala aan rare loopjes en gebaartjes. Zo laat hij bijvoorbeeld verschillende malen hetzelfde struikelende loopje zien, maar kijkt telkens op een ander moment na zijn val op of iemand het gezien heeft. Deze laboratoriumsituatie moet illustreren hoe de ene reactie grappiger is dan de andere.
Lees verder >>

Duo & Accumulated Layout
Hiroaki Umeda

Licht zorgt voor eenzame opsluiting

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een:
staande ovatie (7) / open doekje (10) /applaus (6) /beleefd applausje (4) / geen applaus (4) of gooien met rotte tomaten (8).

Recensie door Janneke Robers

Eindelijk kan ook Nederland kennis maken met de veelgeprezen Hiroaku Umeda. Zijn choreografie ‘Duo & Accumulated Layout’ is de openingsvoorstelling van het DownTown programma van Noorderzon. DownTown is de programmering van het festival buiten het plantsoen in o.a. het Grand Theatre, De Pepergasthuiskerk en de Puddingfabriek. De keuze voor ‘Duo & Accumulated Layout’ is veelbelovend. Het is de eerste keer dat de Japanner een optreden in Nederland geeft en het is tevens de eerste keer dat hij zijn choreografieën ‘Duo’ en ‘Accumulated Layout’ gezamenlijk vertoont.


Duo
Het podium is, op twee lichtvlakken op het achterdoek na, donker. In het ene vlak staat Hiroaku Umeda, op het andere projecteert hij zichzelf digitaal. Langzaam beweegt de Japanner zijn linkerarm omhoog. Zijn evenbeeld volgt. Minutenlang houdt Umeda deze minimale, maar sierlijke variatie in houding vol. Dan zwelt de elektronische muziek aan. Zijn digitale projectie laat de bewegingen van het daadwerkelijke lichaam los. Het vermenigvuldigt zich, splijt op de beat uit elkaar of spat uit een in pixels. Het is niet meer Umeda zelf die de aandacht naar zich toe trekt als performer en choreograaf, maar zijn computerimage. Voortdurend probeert het los te komen van de bewegingen die de kleine japanner maakt. Als uiteindelijk Umeda’s evenbeeld een eigen leven gaat leiden, is dan ook haast niet meer te spreken van een dansvoorstellingen in de traditionele zin van het woord. Het computerbeeld trekt zodanig de aandacht dat de voorstelling eerder een graffiti/video-art installatie te noemen is.
Lees verder >>

Manon Ossevoort

Tanga - Korogwe...

Weblog door Manon Ossevoort

Het is al laat in de middag als ik op zoek ben naar een geschikte slaapplaats. De eerstvolgende afslag is de mijne, denk ik. Ik zie een zandpad, sla af. Zie heel kort een glimp van een bordje van een hulporganisatie 'World Vision'..
Ik heb pech vanmiddag. Links en rechts shamba's (volbeplante akkers), en daarna het ene na het andere dorp, langgerekt langs de weg. Het bordje van de hulpverleningsorganisatie blijft me bij.

En wat ik zie is als de meest tragische 'reclamespotjes' voor hulpverlening in Afrika; afgetrapte kale modderhutjes, kinderen met gaten in de kleren. Alle mensen staren me aan, vriendelijk zeker, ze steken hun hand op, glimlachen. En ik voel medelijden.
Een vrouw roept: 'Asante mama' (dankjewel mama), waar komt dat vandaan? Bijna anderhalf uur duurt de rit langs al deze stoffige huisjes met mensen ervoor, en hij maakt diepe indruk op me, al bekruipt me een raar gevoel. Ik zie Afrika zo anders dan ik haar normaal gewend ben. Arme mensen, waarom denk ik dat. Zou het hulpverleningsbord met me aan de haal zijn gegaan?
Het is nog net geen donker als ik toch een rustige slaapplek vind, tussen de bomen op een veld, bovenop een heuvel.
Ik blijf denken aan al die gezichten, de gedachte aan die 'arme Afrikaanse kinderen en volwassenen'... Ik heb goed om me heengekeken en doe dat nu weer, eigenlijk snap ik mezelf niet.
Lees verder >>

Small metal objects
Back to Back Theatre

Back to back een van de parels op Noorderzon

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een:
staande ovatie (12) / open doekje (7) /applaus (9) /beleefd applausje (5) / geen applaus (4) of gooien met rotte tomaten (8).

Recensie door Janneke Robers

Tussen de mensen die langzaam het drukke kruispunt van de Leliesingel en de grote Kruisstraat over slenteren, staan Steve en Gerry. Op een tribune in een van de hoeken zit 150 man publiek met een koptelefoon op hun hoofd. Voor het onvermoede langslopende festivalpubliek een vreemde gewaarwording, voor de bezoekers met koptelefoon een prachtig schouwspel. Back to Back bespeelt met hun voorstelling ‘Small metal objects’ niet alleen hun eigen publiek, maar ook diegene die totaal onwetend langs lopen.

De Australische theatergroep Back to Back reist deze zomer met hun voorstelling ‘Small metal objects’ Europa rond. De festivalhit gaat over communicatie, vriendschap en de kracht van het individu. Het plot draait om twee vrienden, Gerry en Steve, waarvan de eerste op het punt staat betrokken te worden bij een louche deal. Laat hij zijn vriend achter of kiezen ze voor elkaar en bieden ze samen weerstand? Het is een klein, persoonlijk drama dat zich voor het publiek ontvouwt. Intens en prachtig gespeeld door twee geestelijk minder capabele acteurs. Dit, gecombineerd met de uiterst bijzondere setting, maakt het geheel geniaal.
De voorstelling begint met een gesprek tussen Steve en Gerry over de liefde. “It doesn’t mean you’re gay, if you don’t have a girlfriend.” Ondertussen zoekt het publiek met koptelefoon op, koortsachtig naar de personen die bij deze stemmen horen. Voor hen langs slentert het Noorderzonpubliek, genietend van de zon. Overal zie je groepjes pratende mensen, maar wie en vooral waar zijn Gerry en Steve?
Lees verder >>

…it’s only a rehearsal
zero visibility corp

Zinderende kus tijdens acrobatisch dansduet

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een:
staande ovatie (5) / open doekje (6) /applaus (5) /beleefd applausje (4) / geen applaus (17) of gooien met rotte tomaten (5).

Recensie door Janneke Robers

Choreografe Ina Christel Johannessen verbeeldt met ‘...It’s only a rehearsal’ de aantrekkingskracht tussen man en vrouw. Spannend, emotioneel geladen en bijzonder energiek. Dansers Line Tørmoen en Dimitri Jourde van Zero Visibility Corp. wachten warm glimlachend hun publiek op. Ze bekijken hen aandachtig en wijzen de nog lege plekken aan. Een zacht begin van een daarna krachtig, sensueel duet.

‘...It’s only a rehearsal’ is een spel van voortdurend aantrekken en afstoten. De stijl van de Franse danser Jourde is aards, bevat veel yogabewegingen en is op momenten zelfs onderdanig. Tørmoen danst daarentegen wild, sensueel en uitbundig. Soms zacht rondtrippend de punten van haar schoenen, soms met grote sprongen door de ruimte suizend. De combinatie van krachtige, hoekige bewegingen en klassieke danspassen geeft haar een katachtige sierlijkheid. Toch is het Jourde die op zijn prooi jaagt, haar van alle kanten bestudeert en geduldig het juist moment afwacht om toe te slaan. Langzaam maar zeker stijgt de spanning in hun samenspel. Beide dansers worden steeds handtastelijker. Armen en benen verstrengeld in elkaar proberen ieder de ander te overmeesteren. Dit resulteert uiteindelijk in een lange, zinderende kus tijdens een acrobatisch duet.
Lees verder >>

Ladies First
Matanicola

Italianen verwarren Grand Theatre met travestietenbar

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een:
staande ovatie (15) / open doekje (6) /applaus (7) /beleefd applausje (8) / geen applaus (4) of gooien met rotte tomaten (4).

Recensie door Janneke Robers

Het Groningse Grand Theatre is voor de wereldpremière van ‘Ladies First’ tijdens festival Noorderzon door Matanicola veranderd in een macabere kelder. In een omgeving behangen met ijzeren kettingen, zwart-witte draperieën en rookgordijnen, gaan zes mannen verkleed als vrouwen opzoek naar de zinderende erotiek uit het Berlijnse nachtclubleven uit de jaren 20. Maar die poging faalt jammerlijk en ontaardt in een luguber en plotloos schouwspel van homo-erotische handelingen.

Matanicola onderzoekt, zoals ze dat zelf noemen: “de beïnvloeding van de huidige popcultuur door te spelen met onderwerpen rond seksualiteit en androgynie.” De broeierige sfeer uit de beruchte ‘roaring twenties’ vormt daarbij het uitgangspunt. Maar Matanicola gaat voorbij aan het feit dat die sfeer voornamelijk bestond vanwege het contrast tussen het openbare leven en een heel andere, veel strengere zedelijke moraal. Die zo belangrijke tegenstelling wordt in dit stuk niet naar voren gebracht. De Italiaanse dansgroep klampt zich vast aan een enkel aspect uit de gekozen subcultuur; erotiek. Tot vervelens toe beelden ze losse masturbatiescènes, droogneuken en groepsseks in verschillende samenstellingen uit. Het dansgehalte hierbij is geminimaliseerd tot een louter cabaretachtig optreden. Het geheel blijft steken op het niveau van een foute travestieten show met overbekende pasjes en schalkse blikken.
Lees verder >>

Jamais Vu
Aniek Boon en Hendrik Aerts Cie,

Te gast op een naargeestig feestje

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een:
staande ovatie (15) / open doekje (4) /applaus (9) /beleefd applausje (14) / geen applaus (4) of gooien met rotte tomaten (7).

Recensie door Esther Hasselman

Aniek Boon en Hendrik Aerts Cie. gaven op Noorderzon een feestje met het publiek als gast. Binnen enkele minuten begint het hele gezelschap af te glijden langs het hellende vlak waarop de relatie zich bevindt. Er is geen redden aan en de gasten kunnen niet anders dan zich over geven aan de verdrietige situatie.

Hendrik Aerts geeft in ‘Jamais Vu’ een feestje voor Aniek Boon, in een poging hun relatie te redden. Direct is duidelijk dat het hiervoor te laat is. Zij is een wrak en het lukt hem ternauwernood haar fatsoenlijk te blijven benaderen. De tien gasten zijn het publiek; ze zitten aan de feesttafel. Door deze intieme setting worden ze onmiddellijk meegetrokken in de onderstroom van wanhoop en onderdrukte haat. Dit roept een gevoel van onbehagen op, alsof ze voyeur zijn tegen wil en dank.
Afstand nemen en dit feestje simpelweg uitzitten, dat zit er niet in: de acteurs betrekken hun gasten steeds weer bij de situatie, door ze kleine handelingen te laten verrichten. En ze stellen de gasten allerlei verontrustende vragen, zoals: “Ben jij weleens ergens voor weggelopen?” “Heb jij weleens ergens lang op gewacht?” “Kun je iemand het ziekenhuis in slaan met de intentie diegene te helpen?”
Lees verder >>

Manon Ossevoort

Op m'n buik, op de vlakte...

Weblog door Manon Ossevoort

Ik lig op m'n buik bovenop de trekkerkist, onder de klamboe. Het is donker. Om me heen de sterrennacht en een grote weidse vlakte met her en der verspreid allemaal kleine struiken. De stilte is oorverdovend! Onder me ligt een hond te slapen, opgekruld op de grond in de hoek van de kleine tent. Ik luister naar de stilte.

Even geleden zat ik ook nog daar beneden, naast de hond een boek te lezen. Toen klonken er geluiden over de vlakte. Geluiden van de wind en zachte trommels in de verte. Verderop, waar een aantal huisjes gemaakt van rode aarde en takken staan.
Het trommelen gebeurt haast elke avond rond het avondeten, in het donker dat na zeven uur de dag doet vergeten. Trommelen dat je niet op de radio hoort, niet op de toeristen campsites. Trommelen dat je alleen kan horen als je tussen de mensen diep op de vlakte logeert. Diep op de vlakte waar dit soort tradities nog hun waarde hebben omdat men geen ander vermaak kent, geen afleiding.
Lees verder >>

Manon Ossevoort

Nieuwe start...

Weblog door Manon Ossevoort

Mijn reis 'start' met een bezoek aan de plek waar ik twee maanden geschreven heb, vlak bij de Tanzianiaanse grens en Shimoni. Een bezoek dat het begin van mijn tweede boek zal inluiden...

Een verhaal over de heilige Baobab van de Digo stam, de overleden gewaande witchdocters en een van diens kleinzoons.
Over een huwelijksaanzoek en tijden die veranderen. En over ik, die zwijgt om niet teveel te verklappen! Een nieuwe start van een reis die niet alleen de Afrikaanse wegen volgt maar ook, zoals voorspelt, de weg van de Afrikaanse ziel...
Een oude Afrikaanse witchdoctor...
En een plant die nergens ter wereld in de archieven van plantenkundige instituten te vinden is. Maar haar werking is er niet minder om. Waarschijnlijk is ze een hennepachtige, doen de bladeren vermoeden. Als je een wond hebt, vreselijk bloed, bang bent voor ontstekingen (makkelijk opgelopen hier in de 'tropen') dan moet je een blad van deze plant plukken. Uit de steel komt een doorzichtig geel sap gelopen dat je op de wond sprenkelt. (ik probeerde het: het jeukt en prikt en bijt!) Zo word het bloeden gestopt, de wond gedesinfecteerd en daarna droogt het sap op en vormt als het ware een doorzichtige pleister op je wonden. Net een laagje plastic, maar dan natuurlijker! En het hielp!
De grondgedachte van de homeopathie, hier in Afrika althans wel, is dat er voor elke ziekte (of wond) een tegenmiddel bestaat op de plek waar die voorkomt. Nadat ik deze plant uitprobeerde op een ontstoken wondje, en nadat ik het natuurlijke anti-malariamiddel Arthemeter geprobeerd heb, durf ik niet meer te zeggen dat homeopatische middelen persé zachtaardig en gering zijn in hun werking. Sterk spul man!
(Maar wel goed!)
Lees verder >>

Martha
Catherine Wheels Theatre Company

Gelauwerde Martha valt wat tegen

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een:
staande ovatie (9) / open doekje (8) /applaus (5) /beleefd applausje (10) / geen applaus (3) of gooien met rotte tomaten (9).

Recensie door Gigi Schuiten

Misschien ligt het aan de vertaling dat het gelauwerde ‘Martha’ van het Schotse theatergezelschap Catherine Wheels Theatre Company niet echt binnenkomt of beklijft. Of misschien hebben de acteurs dit stuk, dat al sinds de oprichting van het gezelschap in 1999 in het repertoire is opgenomen, simpelweg te vaak gespeeld. Want hoewel het decor naast functioneel ook prachtig is, en er op spel noch techniek echt iets valt aan te merken, vervaagt de herinnering aan deze voorstelling op festival Noorderzon in Groningen eigenlijk al voor het laatste applaus heeft weerklonken.

Hoofdpersoon Martha in het gelijknamige jeugdtheaterstuk is een kluizenares. Haar hutje bevindt zich niet op de spreekwoordelijke hei maar aan zee. De wat oudere vrouw vermijdt contact met buren en dorpsgenoten en jaagt iedereen die zich wel in haar buurt waagt, met bruuske woorden en dito gedrag weg. Het ligt voor de hand dat iets of iemand het hart van de afstandelijke Martha zal ontdooien, en dat gebeurt ook.
De moraal van dit verhaal zal voor de meeste kinderen niet echt duidelijk zijn. Misschien is het in Schotland anders maar de Nederlandse doelgroep van 5+ komt vermoedelijk weinig kluizenaars tegen en is overwegend te jong om verbanden te kunnen leggen met het eigen leventje thuis of op school, met vriendjes en vriendinnetjes of met fenomenen als pesten en uitgestotenen.
Lees verder >>

I Sette a Tebe
Michela Lucenti/Balletto Civile

‘Zeven tegen Thebe’ verdient schouwburg

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een:
staande ovatie (9) / open doekje (7) /applaus (4) /beleefd applausje (11) / geen applaus (6) of gooien met rotte tomaten (8).

Recensie door Gert-Jan Stam

De Romeo-tent op het Noorderplantsoen in Groningen zat zaterdagavond tijdens Noorderzon tot de nok toe vol. Op het programma stond ‘I sette a Tebe’ van Michela Lucenti i.s.m. Baletto Civile. Een bewerking van Aischylos, gepimpt met citaten van Yasser Arafat, Ariel Sharon en Bertold Brecht. De Italiaanse acteurs/dansers/zangers presenteerden totaaltheater van een zeer hoog niveau.

Twee jaar werkt Michela Lucenti nu samen met de multitalenten van het Baletto Civile. Na ‘Trojan women’ is ‘I sette a Tebe’ de tweede productie waarbij ze klassiek theater proberen te koppelen aan actuele thema’s. In de vorm van wat hun producent een “politieke musical” noemt.
Maar het woord musical roept niet de juiste associaties op. ‘I sette a Tebe’ is geen klef, overgeproduceerd liedjesspektakel maar theater pur sang. Het decor is sober: zwarte doeken voor de zij- en achterkant en witte lichtvlakken die ruimten aangeven op de vloer. Verder zijn het elf buitengewoon getalenteerde spelers die met een eigenzinnige combinatie van zang, dans en acteerwerk het noodlottige verhaal van de stad Thebe vertellen.
Lees verder >>

I.M.

Tom Odems overleden

Nieuws

Op vrijdagavond 17 augustus 2007 is voormalig directeur van Theater aan de Parade Tom Odems overleden. Odems werkte sinds de jaren zestig in de schouwburg, eerst als filmoperateur, later als adjunct-directeur en vanaf 1982 als directeur. In maart 2007 moest hij vanwege gezondheidsredenen afscheid nemen van zijn theater. Die maand trakteerde de fine fleur van de Nederlandse theaterwereld hem op een groots afscheidsfeest.

Als groot musicalliefhebber produceerde Tom Odems in de jaren zeventig in ’s-Hertogenbosch de musical Godspell, met de toen nog onbekende Bill van Dijk in de hoofdrol. In 2000 nam hij plaats in de John Kraaijkamp Musical Awards jury.
Odems stond aan de wieg van amateur-culturele organisaties als het Echt Bosch Tejater en Musical Den Bosch 800. Odems was de grote animator van initiatieven in de jaren tachtig als Casino op Zondag, het Jeugdtheaterfestival en de Hongaarse weken.
Om het bedrijfsleven meer bij de schouwburg te betrekken richtte hij in 1988 Cubus op, de stichting Cultuur & Bedrijfsleven, die het mogelijk maakte om grote namen naar Theater aan de Parade te halen.
Lees verder >>

Mark Yeoman

Noorderzon: grenzeloos en gewaagd theater

Interview door Gert-Jan Stam

In den beginne bestond Noorderzon uit niet meer dan een paar tenten in een stadspark in Groningen. Sommige Grunningers spreken nog wel eens over die goede ouwe tijd. Want anno 2007 is het lokale evenement uitgegroeid tot een spraakmakend festival van internationale allure. Direct verantwoordelijke voor die imposante ontwikkeling is Mark Yeoman, sinds zes jaar artistiek directeur. Vlak voor de opening van de zeventiende editie vertelt de sympathieke Brit over "Hollands slechtbewaarde beste geheim".

Een festival van het formaat Noorderzon organiseren, is toch geen sinecure, zou je denken. Men verwacht tussen de 100.000 en 120.000 bezoekers, er komen tientallen grote en kleine acts uit binnen- en buitenland en er zijn honderden medewerkers in touw, variërend van projectmedewerkers en freelancers tot technici, kaartverkopers en ‘sfeerbeheerders’. Genoeg reden, zeker voor de top van de organisatie, om in opperste staat van paraatheid (lees stress) te staan.
Misschien is het de Groningse nuchterheid of de Britse onderkoeldheid maar met nog maar twee dagen te gaan voordat het theaterfeest losbarst, zit festivaldirecteur Mark Yeoman rustig thuis bij zijn kinderen. Af en toe wordt ons gesprek dan ook onderbroken omdat de kleinste van zijn stoel is gevallen of de peuter van drie een reden heeft gevonden om in huilen uit te barsten. Maar, zijn vrouw kan ieder moment thuiskomen.
Over zijn zeventienjarige Noorderzon, maakt hij zich weinig zorgen. Hij prijst de professionaliteit en kundigheid van zijn collega’s. “Twee maanden voor aanvang neem ik alles met ze door. Vervolgens ga ik dan twee weken op vakantie. En wanneer ik terugkom, vertellen ze mij wat ik moet weten.” En hij benadrukt daarbij en passant het organische karakter van de organisatie. “I don’t need to chase them.”

Brutaal voorstel
Bij zijn aanstelling in 2001 was het festival weliswaar heel gezellig maar inhoudelijk was het een beetje uitgedroogd. Yeoman deed een brutaal voorstel om de zaken flink anders te gaan doen. “Play the content-card”, zoals hij het noemt. Men reageerde meteen enthousiast.
Belangrijk in zijn renovatieplannen was de keuze voor een internationale programmering. Ondanks de vele theaterfestivals die Nederland rijk is, leek er weinig interesse voor buitenlandse acts. Dat is in de afgelopen jaren amper veranderd. “Je hebt eigenlijk alleen het Holland Festival, de Internationale Keuze van de Rotterdamse Schouwburg, wat strikt genomen geen festival is en dan heb je Noorderzon.”
Dit jaar is er onder de titel ‘Looking up’ speciale aandacht voor werk uit het Noorden: Scandinavie, Schotland, Rusland en de Baltische Staten. Midden in het Noorderplantsoen zal zelfs een heuse Finse sauna komen te staan (compleet met DJ). Maar er is ook dans, theater en muziek uit Japan, de Verenigde Staten, Australië en de provincie Groningen zelf.

Nederlandse pers
Yeoman begrijpt weinig van de “complete lack of interest” van andere festivals voor de theaterontwikkelingen op internationaal niveau. En dat terwijl Nederland in de rest van de wereld toch een buitengewoon goede reputatie heeft. “De laatste jaren is het hier sterk achteruit gegaan met de internationale oriëntatie. Dat heeft volgens mij te maken met de verschraling van de financiële situatie en met een heersende gedachte dat er binnen de eigen grenzen al genoeg is.”
Maar het is ook de Nederlands pers die een extreme voorkeur heeft voor producties van eigen bodem. “Er lijkt een gedachte te heersen dat de mensen niet geïnteresseerd zijn in dingen waar ze nog nooit van gehoord hebben. Maar wij bewijzen dat er onder het publiek juist heel veel belangstelling bestaat voor buitenlandse producties. Dat wordt door de journalisten te veel genegeerd.”
Lees verder >>

Festival

Dubbele opening Noorderzon in Groningen

Nieuws door Gigi Schuiten

De Noorse professor Knut Ove Arntzen en Henk Scholten, directeur van het Theater Instituut Nederland, openen donderdag 16 augustus de 17e editie van festival Noorderzon in de stad Groningen. Het festival biedt tot en met zondag 26 augustus een gevarieerd en internationaal programma in de disciplines theater, dans, circus, muziek, straattheater en jeugdtheater.

In het Noorderplatsoen verricht Arntzen in het kader van het thema ‘Looking up’ de algemene opening voorafgaand aan de voorstelling 'I Sette a Tebe’ van Michela Lucenti/Balletto Civile. Naast professor in de theaterwetenschap aan de universiteit van Bergen (No), is hij tevens een sleutelfiguur in de ontwikkeling van het hedendaagse theater in Noorwegen en wordt hem een belangrijke stem in het internationale theaterdebat toegedicht.
In het Grand Theatre in het centrum van de stad opent Scholten het DownTown programma voorafgaand aan de twee solovoorstellingen ‘Duo & Accumulated Layout’ van de Japanse choreograaf Hiroaki Umeda. Voordat hij directeur werd van het Theater Instituut Nederland (TIN), was Henk Scholten onder meer theaterjournalist, dramaturg, regisseur en directeur van instellingen als het Fonds voor de Podiumkunsten, Podiumkunstwerk, Fonds voor Amateurkunst, de schouwburg in Terneuzen en de Stadsschouwburg Utrecht.
Lees verder >>

Mario, ga eens opendoen
Theater Proletariaat / tg Casco

Poep- en pieshumor gebracht als Kamagurkiaans absurdisme

Stem ook. Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een:
staande ovatie (20) / open doekje (4) /applaus (13) /beleefd applausje (11) / geen applaus (7) of gooien met rotte tomaten (26).

Recensie door Esther Hasselman

Het Theaterproletariaat en Casco brengen op de Parade het door Kamagurga geschreven stuk ‘Mario, ga eens opendoen, er wordt gebeld’. De artiesten lijken zich aan dit stuk te hebben vertild: Kamagurka laat zich niet zo gemakkelijk immiteren. Hun poging tot absurdisme resulteert in poep- en pieshumor.

De platte grappen worden aan elkaar geregen in een flinterdun plot: een hoogzwangere vrouw die vreemdgaat (“Maar ge moet niet in mij spuiten als ge klaarkomt, want dan weet ik vanavond niet meer wie de vader is”), gevolgd door een bevalling. Hier tussendoor lopen diverse figuren op het toneel waarvan de functie onduidelijk blijft tot het eind.
Mario zelf wordt gespeeld door de altijd op de Parade aanwezige Dick van den Toorn, die niet eens de moeite heeft genomen om zijn poging tot Vlaams spreken aannemelijk te maken: hij klinkt als iemand uit een Amsterdamse volksbuurt, die net vijf minuten heeft geoefend op de immitatie van een Vlaming. Het lijkt er niet op dat hij zich langer dan vijf minuten op zijn rol heeft voorbereid
Lees verder >>

Voorpublicatie

Op de tractor naar de Zuidpool (6)

Voorpublicatie - deel 6

Soedan
`Ho, een kuil in de weg. Niet tegen mijn trekker aan rijden!' Zo, ik ben wel een stugge boer vandaag. Heel streng. `Dit is de afspraak, ik help jou en jij zorgt dat je mij niet aan gort rijdt. Als je dat wel doet repareer je de hele bende als we aangekomen zijn, begrepen?' De jongen verstaat geen woord Engels, maar mijn gedrag spreekt boekdelen.

Heel rustig rijden we door de kuil. De jongen doet druk zijn best me duidelijk te maken dat hij oppast met z'n wagen, dat hij heel blij is dat ik hem help. `Stuur