I.M. 26-02-1935 | 29-12-2008

Acteur Jacques Commandeur overleden

Nieuws door de redactie

Jacques Commandeur is op 29 december overleden in Amsterdam. De acteur is 73 jaar geworden.

Na zijn debuut in 1960 bij het Rotterdams Toneel speelde hij jarenlang in de Stadsschouwburg Amsterdam, aanvankelijk voor De Nederlandse Comedie en later voor Toneelgroep Amsterdam. Hij was ook verbonden aan Toneelgroep Centrum, waar hij veel oorspronkelijk Nederlands repertoire speelde, zoals De verzoeking naar de novelle van Hugo Claus, Keefman naar een verhaal van Jan Arends en de vader in Gerben Hellinga's bewerking van Kees de jongen naar het boek van Theo Thijssen. In de jaren 60 en 70 gaf hij les op de Amsterdamse Toneelschool. In 2001 is hij met toneelpensioen gegaan.
Bij Toneelgroep Amsterdam, waaraan hij sinds het begin in 1987 verbonden was, speelde hij in meer dan dertig producties waaronder Medea, King lear, Filoktetes, Count your Blessings, Maanlicht, Prometheus, Een soort Hades, Zinsbegoocheling en Mooi weer vandaag.

Ben ik al geboren?
Toneelgroep de Appel

Prachtige uitbeelding van reis naar het onbekende

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een: staande ovatie (7) / open doekje (4) /applaus (2) /beleefd applausje (2) / geen applaus (3) of gooien met rotte tomaten (2)

Recensie door Cisly Burcksen

“Als een argeloze vis een waterval in zwemt, is er een moment waarop hij alleen nog maar met de stroom mee kan gaan, en niet weet wat erna komt,” vertelt de naamloze oude dame. Dit moment, dat de event horizon wordt genoemd, is vergelijkbaar met de toestand waarin zij zich op dat moment bevindt. In ‘Ben ik al geboren?’ van Toneelgroep de Appel speelt Sacha Bulthuis een stervende, die de greep op haar aardse leven kwijtraakt. Met haar innemende spel neemt ze de toeschouwer mee op een prachtig vormgegeven reis naar het schemergebied tussen hemel en aarde.

Gerardjan Rijnders, schrijver en regisseur van ‘Ben ik al geboren?’, liet zich onder meer inspireren door het boek ‘Eindeloos bewustzijn’ van Pim van Lommel. Deze wetenschappelijke bestseller over bijnadoodervaringen is echter wel heel vrij geïnterpreteerd. Van Lommel laat in zijn boek zien dat de bijnadoodervaring uit verschillende fases of elementen bestaat. De toestand van de vrouw in ‘Ben ik al geboren?’ verwijst echter niet consistent naar één of meer van deze fases. Ze kijkt terug op haar leven, maar heel gefragmenteerd en chaotisch. Haar stroom van losse gedachten doet meer aan dementie denken, terwijl de waarnemingen bij een bijnadoodervaring juist bijzonder helder zijn. Niettemin wordt het publiek meegesleept door Rijnders’ poëtische teksten en het sterke spel van Sacha Bulthuis. Als artistiek geheel is het raak.
Lees verder >>

Het Misverstandt
RO theater

Circus en soepopera voor het hele gezin (8+)

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een: staande ovatie (19) / open doekje (1) /applaus (7) /beleefd applausje (3) / geen applaus (3) of gooien met rotte tomaten (34)

Recensie door Marie-Paule Fritschy

Eenzijdig is ‘Het Misverstandt’ allerminst. Schrijver Peer Wittenbols heeft in deze familievoorstelling maar liefst vier verhaallijnen verwerkt. Personages met klinkende namen als Flying Devil Helmut, HankyPanky, God en Gottfried spelen daarin een onvergetelijke rol. Ook de composities van Keimpe de Jong drukken een niet mis te verstane stempel op dit stuk. Wat precies het misverstand is in ‘Het Misverstandt’ wordt niet helemaal duidelijk. Het RO theater zet jong en oud voortdurend vrolijk op het verkeerde been.

De Flying Devils is een wonderlijk trapezegezin. Bernardo, gespeeld door Jack Wouterse, zit in een rolstoel. Sinds het trapezeongeluk, waarbij Bernardo’s vrouw overleed, is hij invalide. Zijn nieuwe vrouw, gespeeld door Annet Malherbe, is Tante Ageeth – de zus van zijn overleden echtgenote. Gecoacht door zijn zoon Helmut, vertolkt door René van ’t Hof, studeren Bernardo en Tante Ageeth een nieuwe trapezeact in. Algauw blijken de Bengaalse Dubbelbutser en de achterwaartse Snoekflik verre van haalbaar en concentreert de verhaallijn zich op serieuzere zaken.
Lees verder >>

Alleen in je wereld
Sarah Moeremans

Te weinig tragiek bij eenzame mannen

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een: staande ovatie (10) / open doekje (2) /applaus (2) /beleefd applausje (1) / geen applaus (5) of gooien met rotte tomaten (4)

Recensie door Judith Blankenberg

‘Alleen in je wereld’ is een muzikale tragikomedie. Het is de eerste voorstelling die Sarah Moeremans maakt bij Productiehuis Rotterdam. Invloeden vanuit opera en musical worden vermengd met een ingetogen speelstijl die veel overlaat aan het beeld. Het resultaat is een wisselende voorstelling die soms ontzettend raak is en helaas soms ook de plank volledig misslaat. De humor is er in elk geval niet minder om.

Niels heeft zijn collega’s uitgenodigd voor een echt mannenavondje. Hij wil het graag goed doen, met gepaste muziek en de juiste hapjes. Dat de stroom uitvalt is de voorbode van een allesbehalve gezellig samenzijn. Als een van de mannen dan ook nog zijn zus meeneemt is de chaos compleet.
Lees verder >>

Jezus
Helmert Woudenberg

Woudenberg werpt licht op Jezus

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een: staande ovatie (3) / open doekje (3) /applaus (4) /beleefd applausje (4) / geen applaus (1) of gooien met rotte tomaten (3)

Recensie door Marie-Paule Fritschy

Jezus wordt over het algemeen afgebeeld als een sober geklede jongeman met halflang donkergekleurd haar. Helmert Woudenberg komt op in een keurig wit overhemd met daaronder een beige broek en spierwit glanzende lakschoenen. Hij doet in geen enkel opzicht denken aan Jezus. Tot hij begint te spreken. In een houding alsof iemand hem onder water houdt, vertelt hij hoe hij de Heilige Geest van God ontvangt, terwijl Johannes de Doper hem doopt. Nog voor hij boven water komt, is zijn misplaatste kostuumkeuze hem al vergeven. Deze man weet waarover hij praat. Hier staat Jezus.

In slechts anderhalf uur doet Woudenberg, één van de oprichters van het Werkteater, de levensloop van Jezus uit de doeken. Zijn vertolking van dit Bijbelverhaal begint als Jezus de Heilige Geest van God ontvangt en eindigt met zijn kruisiging – het moment waarop de Heilige Geest zich uit Jezus terugtrekt. In grote lijnen volgt Woudenberg daartoe het Nieuwe Testament. Gedetailleerd beschrijft hij zijn zoektocht naar leerlingen, beter bekend als de apostelen. Hij vertelt hoe Johannes en Jakobus hun vertrouwde vissersomgeving in de steek laten om Jezus te volgen. Indien nodig switcht Woudenberg daarbij van rol. Ook als één van de apostelen is hij geloofwaardig. Het maakt in feite niet uit welke rol hij speelt; het publiek hangt hoe dan ook aan zijn lippen.
Lees verder >>

Kaatje is verdronken
Het Vervolg

Ironische contrasten en huiselijk conflict

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een: staande ovatie (3) / open doekje (6) /applaus (1) /beleefd applausje (4) / geen applaus (5) of gooien met rotte tomaten (5)

Recensie door Cisly Burcksen

Voor de tweede keer in korte tijd werkt Het Vervolg met een tekst van Alex van Warmerdam. Na Kleine Teun is ditmaal gekozen voor Kaatje is Verdronken, dat eerder werd opgevoerd door het gezelschap De Mexicaanse Hond. Onder regie van Hans Trentelman is de wrange, absurde humor van Van Warmerdam in goede handen. Ook de diepere laag van deze zwarte komedie komt mooi bovendrijven.

Een sobere, grauwe huiskamer is het decor voor de familievergadering die vader Johannes wil beleggen. Net als de grijze kleding van de personages, verwijst het huis onbetwist naar de jaren vijftig. Maar van de gezellige knusheid waar dit decennium om bekend staat, valt weinig te merken. Integendeel, het gezin is eigenlijk één groot huiselijk conflict. De ontluikende seksualiteit van puberende dochter Ka (een rol van Saar Vandenberghe) stuit op de bekrompenheid van haar ouders. Maar ook vader en moeder hebben onderlinge conflicten.
Lees verder >>

Zolang het sneeuwt
De Wetten van Kepler

Zwanezang in Dickensiaanse kerstsfeer

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een: staande ovatie (5) / open doekje (1) /applaus (4) /beleefd applausje (1) / geen applaus (5) of gooien met rotte tomaten (3)

Recensie door Celia Noordegraaf

‘Zolang het sneeuwt, wordt het niet echt donker,’ zingt Stella in de muzikale decembervoorstelling van ‘De Wetten van Kepler’. Het is de avond voor Kerst en er staat iets bijzonders te gebeuren. De tragische familiegeschiedenis van twee broers die samen een kapperszaak drijven, wordt langzaam duidelijk in spel, mime, muziek en zang. De laatste voorstelling van dit Bossche theatergezelschap is een traditionele kerstvertelling waarin mooi gezongen en geacteerd wordt en de humor niet ontbreekt. Spannend en baanbrekend wordt het echter nergens, waardoor deze zwanezang helaas niet lang zal beklijven.

Op 31 december 2008 valt het doek voor de Wetten van Kepler. Het gezelschap houdt op te bestaan vanwege het wegvallen van de overheidssubsidie. Regisseur Jos van Kan, die eerder naam maakte met spraakmakende voorstellingen als ‘Brokeback Mountain’ pakt voor het laatst uit met een muzikale familievoorstelling voor iedereen vanaf 10 jaar. Herman van de Wijdeven schreef de tekst, die Dickensiaanse trekjes heeft.
Lees verder >>

Opera

Grand Prix de la Presse Musicale Internationale 2008 voor Eva-Maria Westbroek

Nieuws door Mark Duijnstee

Aan de Nederlandse sopraan Eva-Maria Westbroek (1971) is de Grand Prix 2008 van de Presse Musicale Internationale toegekend. Zij neemt de prijs op 18 januari in Parijs in ontvangst, een dag na de première van ‘Lady Macbeth de Mtsensk’ van Opéra National de Paris aldaar, waarin ze de rol van Katerina Ismailova vertolkt.

De vereniging Presse Musicale Internationale (PMI), die bestaat uit Franse en buitenlandse muziekcritici in Parijs, zal Eva-Maria Westbroek de Grand Prix Antoine Livio 2008 overhandigen vanwege de “voorbeeldige wijze, waarop zij haar carrière vormgeeft en de manier, waarop zij alle rollen die zij interpreteert tot uitdrukking brengt”.
Lees verder >>

Rome & Juli's Posse
ZEP

ZEP maakt van Romeo & Julia gepassioneerde bendestrijd

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een: staande ovatie (8) / open doekje (3) /applaus (5) /beleefd applausje (4) / geen applaus (1) of gooien met rotte tomaten (10)

Recensie door Marjolein Heemskerk

Met ‘Rome & Juli’s Posse’ waagt ZEP zich voor de tweede keer aan een eigentijdse en muzikale bewerking van een Shakespeare. In deze voor jongeren gemaakte voorstelling wisselen poëtische toneelteksten en street slang elkaar af en komen allerlei muziekstijlen voorbij. Het resultaat is een actuele, vlotte muziektheatervoorstelling over rivaliserende gangs, straatcultuur en de liefde.


Doorschijnende, glazen wanden op het toneel. Daarachter de spelers, ieder belicht in een eigen kleur. De voiceover geeft een bespiegeling over de liefde. Als scherpe gitaarmuziek weerklinkt, komen de acteurs - gekleed in soepele joggingpakken, stoere jassen, snelle schoenen – te voorschijn. Hun gezichtsuitdrukkingen liegen er niet om: klaar om te vechten en hun territorium te verdedigen. Met name Ben V (Raymi Sambo) ziet er bij tijd en wijle gevaarlijk uit. Zo start de strijd tussen de Caps en de Tags, twee gangs die hun best doen om een stadswijk te beheersen. De arm der wet, ook vertegenwoordigd in het geheel, wordt hierbij zoveel mogelijk ontweken.
Lees verder >>

Welk stuk?
Laura van Dolron

Van Dolron verrast zichzelf

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een: staande ovatie (5) / open doekje (7) /applaus (4) /beleefd applausje (1) / geen applaus (2) of gooien met rotte tomaten (4)

Recensie door Maaike Glerum

Wat ontstond er spontaan en wat was van tevoren gepland? Die vraag bleef in het hoofd van de toeschouwer nog lang nazingen na het bezoek aan 'Welk Stuk?' In deze nieuwe productie van Laura van Dolron (1976) trakteert de theatermaakster, die al meerdere keren werd bekroond vanwege haar voorstellingen waarin ze filosofische vraagstukken niet uit de weg gaat, haar publiek en zichzelf op een verrassingsavond. Zaterdagavond was in theater Frascati de derde voorstelling uit deze reeks van acht te zien.

Met niet meer decor dan een stoel en een ijzersterk concept wist Van Dolron het publiek een uur lang geamuseerd en geboeid te houden. Voor 'Welk Stuk?' stelde ze een lijst op van acteurs met wie ze graag eens een voorstelling zou maken. Op basis van deze lijst selecteerde dramaturg Celine Buren een gevarieerd gezelschap aan gastacteurs, zonder Van Dolron mede te delen welke acteur op welke avond werd uitgenodigd. Die geheimzinnigheid vormt een essentieel onderdeel van het concept van deze voorstelling, waarin Van Dolron iedere avond tegenover een andere acteur staat die voor haar tot het moment van opkomst onbekend blijft. Niets van wat er door de ‘mystery guest’ op het toneel wordt gedaan is dan ook van tevoren gerepeteerd, zo maakt Van Dolron haar publiek aan het begin van de avond duidelijk. Met haar gast – die op dat moment nog onzichtbaar in de coulissen staat – spreekt ze af dat hij zich op het toneel op haar aanwijzingen “moet laten meedrijven als een takje in de rivier”.
Lees verder >>

Wortels
Klaas van der Eerden

Wortels: origineel en onderhoudend

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een: staande ovatie (4) / open doekje (4) /applaus (2) /beleefd applausje (1) / geen applaus (3) of gooien met rotte tomaten (4)

Recensie door Silke van Deelen

Klaas van der Eerden is opgegroeid in Amsterdam-Noord, als zoon van blowende hippie ouders. In het boerendorpje Waterland, aan de rand van de grote stad, om precies te zijn. Tussen hitsige stieren, beeldschone koeien, kwakende kikkers en maffe vogelsoorten, maar zonder broers of zussen. Klaas is namelijk een foutje, ontstaan als gevolg van een biologisch afbreekbaar condoom. Elke dag krijgt hij een ontbijt van steenhard, suikervrij zuurdesembrood en verse muntthee inclusief slakken, wormen en zand. Hier, in het prachtige Waterland, liggen zijn wortels.

Klaas van der Eerden vertelt op een sober podium anekdotes uit zijn levensverhaal. Over hoe hij altijd gepest werd met zijn naam. Spekuklaas, schimmelklaas en Klasimodo van de Notre Dame zijn slechts enkele van de vele scheldnamen die hij vroeger over zich uitgeroepen kreeg. Nee, hij heeft geen gemakkelijke jeugd gehad. De boeren Amsterdammer groeit mede daardoor dan ook op tot een bang, zenuwachtig en huilerig persoon. Dat levert hilarische taferelen op, bijvoorbeeld bij de Amerikaanse douane. Maar ook zijn achternaam levert problemen op. Is het nou Klaas van Eerden, Klaas van de Eerden of Klaas van der Eerden?
Lees verder >>

Amator
Nieuw West

Amator the sequel is voorvechter van theater

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een: staande ovatie (0) / open doekje (2) /applaus (2) /beleefd applausje (9) / geen applaus (2) of gooien met rotte tomaten (1)

Recensie door Judith Blankenberg

De films van Kieslowski zijn dankbaar materiaal voor theatervoorstellingen. NTGent waagde zich aan de tiendelige serie Dekalog. Nieuw West koos voor zijn veel eerdere film Amator. Met weinig middelen schildert Kieslowski de opkomst en ondergang van een man en een vrouw die van elkaar houden, maar van elkaar gescheiden worden door film. Nieuw West doet dit nog eens dunnetjes over, door de personages een aantal decennia later te laten zien, terugkijkend op hun leven en die beslissende periode.

Broos en breekbaar, zo komen de acteurs het podium op. Tussen grote oude videoprojectoren en witte plastic tuinstoelen lijken ze zich niet echt op hun gemak. Er is dan al een grijs krakend videofilmpje getoond, waarin een soort goeroe over revolutie en een nieuwe tijd predikt. In die nieuwe tijd geloofden de personages ooit, hij nu niet meer, zij probeert zich nog steeds vast te klampen aan de hoop op een betere toekomst.
Middels poëtische taal kijken de acteurs, die hun sporen al verdiend hebben bij het Werkteater, Cas Enklaar en Marja Kok, terug op hun jongere versies. Ze kruipen in de huid van de personages, die Kieslowski geschapen heeft in 1979 en bedenken hoe het verder met hen is gegaan. Hij had zijn camera gekocht om zijn opgroeiende kind vast te kunnen leggen. Nooit had hij gedacht dat zijn films zoveel impact zouden hebben. Hij vertelt hoe hij gewoon probeerde te laten zien wat hij zag en hoe hij de kracht van de verbeelding onderschatte. Zijn film over een onvolgroeide man die al decennia in de fabriek werkt tot ieders tevredenheid werd verboden. Zijn directe leidinggevende werd hierom zelfs ontslagen. Zijn vrouw is dan inmiddels al bij hem weg.
Lees verder >>

Hedda Gabler
het Nationale Toneel

Kille karaktermoord op klassieke topper

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een: staande ovatie (3) / open doekje (3) /applaus (4) /beleefd applausje (2) / geen applaus (6) of gooien met rotte tomaten (2)

Recensie door Celia Noordegraaf

Wat voeg je als jonge regisseur toe, als je je waagt aan één van de bekendste klassiekers van de toneelliteratuur? Susanne Kennedy koos ervoor om ‘Hedda Gabler’ van Henrik Ibsen te reduceren tot het perspectief van de hoofdpersoon zelf. In het troosteloze universum van dit archetype van de verveelde, gekooide vrouw worden alle andere figuren gereduceerd tot oppervlakkige typetjes. Dat levert keihard, grotesk en fel theater op, waarin weinig ruimte is voor emotie. 'Hedda Gabler’ is in deze bewerking van het Nationale Toneel een cerebraal theaterexperiment voor diehards.


‘Tekst naar Ibsen’, meldt NT over de nieuwste bewerking van ‘Hedda Gabler’ door Susanne Kennedy en Marit Grimstad en Eggen. De jonge regisseur Susanne Kennedy is inderdaad vrijelijk omgegaan met de klassieke tekst. Waar het klassieke toneelstuk eindigt met het pistoolschot dat een eind maakt aan het leven van de hoofdpersoon, vormt dit schot hier het begin. De openingspassages worden niet gespeeld, maar verveeld opgedreund door Çigdem Teke als Hedda Gabler.
Lees verder >>

De koning sterft
NTGent

Ionesco als goochelshow

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een: staande ovatie (4) / open doekje (8) /applaus (1) /beleefd applausje (2) / geen applaus (2) of gooien met rotte tomaten (5)

Recensie door Judith Blankenberg

Deze week strijkt NTGent neer in de Stadsschouwburg Amsterdam met verschillende voorstellingen. ‘De koning sterft’ in de regie van Aus Greidanus Jr. bijt met verve het spits af. Met veel grappen en grollen wordt het stervensproces van de koning begeleid met als hoogtepunt een goochelshow. Greidanus debuteert als regisseur met dit absurdistische stuk en toont zich naast begenadigd acteur ook een zeer acteursvriendelijke regisseur.

“Dat was een hoop gedoe om niets”, besluit koningin Marguerite, ingehouden en berustend gespeeld door Hilde Heijnen, als de koning eindelijk is gestorven. En een gedoe was het. Vooral de mannen maken er wat van: Steven Van Watermeulen als doldwaze koning die niet wil sterven, Servé Hermans die als wachter met een bijna perfect uitgevoerde goochelshow de koning wijst op zijn sterfelijkheid en Sanne den Hartogh, de arts annex beul annex astroloog, die zeer nauwgezet en met puntige timing beurtelings de meerdere en mindere speelt van de koning. Hij is het die de koning vertelt dat de koning moet sterven. De verstandhouding tussen die twee is dus van begin af aan verstoord wat tot uitdrukking komt in de scènes waarin de koning de bril van de arts’ hoofd grist en ver weg smijt, zodat de arts met zijn been als blindenstok deze weer moet zien te vinden. De goochelshow, waarbij Hermans de arm van de koning afsnijdt, hem doormidden zaagt en onthoofdt met een heuse guillotine, doet de koning langzaamaan inzien dat hij inderdaad binnenkort zal sterven.
Lees verder >>

Nieuw op TheaterCentraal.nl

TheaterCentraal.nl start sociaal netwerk

Van onze redactie

Met het sociale netwerk TheaterVrienden vervult TheaterCentraal.nl de lang gekoesterde wens om de interactieve mogelijkheden van het medium uit te breiden. Met ingang van 3 december kunnen theatermakers en theaterliefhebbers gratis hun eigen profiel aanmaken en gebruik maken van de vele opties die TheaterVrienden biedt.

Zo biedt de netwerksite de mogelijkheid tot het plaatsen van video’s, foto’s en muziek en kan iedereen een blog bijhouden of via een RSSfeed in laten lopen op het eigen profiel. In de agenda kan de gebruiker voorstellingen, lezingen en bijeenkomsten plaatsen en andere leden uitnodigen voor het bijwonen ervan. In het forum kunnen gratis vacatures of andere oproepen worden geplaatst. Ook is er een onderdeel theaterdating opgenomen. Daarnaast krijgt iedere gebruiker een eigen e-mailbox voor het uitwisselen van privéberichten. Het lidmaatschap is gratis, en eenvoudig te verkrijgen door het invoeren van een e-mailadres en een zelfgekozen wachtwoord.
TheaterVrienden is deels geïntegreerd in TheaterCentraal.nl. Zo is op de voorpagina van het medium een overzicht te zien van de nieuwste theaterbanen en één van de meest recente voorstellingen en evenementen. Bovendien wordt de activiteit op de site TheaterVrienden weergegeven. In de nabije toekomst worden ook andere onderdelen, waaronder de blogs die de voorpagina van TheaterVrienden halen, op TheaterCentraal.nl gepubliceerd.
Lees verder >>

Mensen

Artistiek leider Karavaan wordt nieuwe directeur Zeelandia

Nieuws door de redactie

Stichting Theaterproductiehuis Zeelandia in Middelburg, organisator van Zeeland Nazomerfestival, benoemt per 1 februari 2009 Henk Schoute tot directeur-bestuurder. Schoute (1954) volgt Ruud van Meijel op die op diezelfde datum begint als zakelijk directeur bij Toneelgroep Oostpool in Arnhem.

Henk Schoute is sinds 1997 in dienst bij de Stichting Kunst en Cultuur Noord-Holland, de organisatie die uitvoering geeft aan het provinciaal kunstbeleid in dit landsdeel. Vanuit deze Stichting is hij als artistiek leider algemeen verantwoordelijk voor het reizende theaterfestival Karavaan en voor diverse andere projecten op het gebied van de podiumkunsten. Ook had hij de artistieke leiding over het Internationaal Jeugdtheaterfestival Noord-Holland dat in 2004 voor het laatst plaatsvond. In 1993 nam hij als directeur van Stichting Y-Podia te Amsterdam-Noord het initiatief tot oprichting van het Over het IJ festival aldaar, waarover hij zowel de artistieke als zakelijke directie voerde.
Lees verder >>

Schateiland (8+)
Bos Theaterproducties

‘Schateiland’ mist pit

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een: staande ovatie (18) / open doekje (3) /applaus (4) /beleefd applausje (4) / geen applaus (9) of gooien met rotte tomaten (2)

Recensie door Marie-Paule Fritschy

Onderweg naar Schateiland steekt een storm op. De zeildoeken van het schip wapperen woest op en neer. Blauwgroen licht en bombastische geluidseffecten accentueren de onrust. Op de achtergrond jengelt echter een bekend piratendeuntje, waardoor de scène niet écht spannend wordt. Helaas is deze scène kenmerkend voor ‘Schateiland’. Het oh zo avontuurlijke verhaal, over piraten en een verborgen schat, mist pit.

Hoofdpersoon Jim Hawkins woont en werkt met zijn moeder in een herberg. Via Billy Bones krijgt Jim de schatkaart van de beruchte kapitein Flint in handen. Als Jim baron Trelawney op de hoogte stelt, regelt die een schip om koers te zetten naar Schateiland. De bemanning blijkt grotendeels te bestaan uit piraten en dat leidt tot muiterij. Op het eiland spelen beide partijen een kat- en- muisspel om de schat te veroveren. Uiteraard winnen ‘de goeden’. Toch is het gebrek aan spanning niet te wijten aan de voorspelbaarheid van het verhaal. Op zich heeft dit door Robert Louis Stevenson geschreven verhaal, vol (onaangename) verrassingen, vermommingen en achtervolgingen, alles in zich om spannend te zijn. Het is de uitvoering die voorkomt dat scènes bloedstollend worden.
Lees verder >>

Vermoorde onschuld
Wallis Theaterproducties

Mooie rol voor Peter Tuinman in Britse toneelkrimi

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een: staande ovatie (20) / open doekje (5) /applaus (2) /beleefd applausje (7) / geen applaus (4) of gooien met rotte tomaten (13)

Recensie door Celia Noordegraaf

Erik de Vogel en Liz Snoijink spelen in ‘Vermoorde onschuld’ een na 25 jaar huwelijk nog altijd gelukkig echtpaar, wier geluk wreed verstoord wordt door een onaangekondigde gast. Een oudere heer, overtuigend gespeeld door Peter Tuinman, confronteert de succesvolle zakenman met onaangename herinneringen uit zijn verleden. Doordat Snoijink en De Vogel regelmatig nogal over the top reageren wil ‘ Vermoorde Onschuld’ ondanks het boeiende thema helaas niet echt spannend worden.

‘Vermoorde onschuld’ is een psychologische thriller van de Engelse toneelschrijver en acteur Derek Benfield (1926). Het verhaal is een ouderwetse whodunnit met psychologische trekjes. Vader Robert Boot, gespeeld door Peter Tuinman, komt verhaal halen bij de succesvolle zakenman Hugo over de raadselachtige dood van zijn zoon Oscar. Hugo, inmiddels al 25 jaar tot genoegen getrouwd met de rijke Julia, ontkent aanvankelijk elke relatie met de jonge Boot. In de loop van het stuk wordt echter steeds meer duidelijk dat wel degelijk sprake was van een homo-erotische relatie.
Lees verder >>

Hôtel de Pékin
Nationale Reisopera

Eigentijdse ‘Hôtel de Pékin’ onbestendige citatenopera

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een: staande ovatie (5) / open doekje (4) /applaus (2) /beleefd applausje (5) / geen applaus (2) of gooien met rotte tomaten (6)

Recensie door Mark Duijnstee

In opdracht van de Nationale Reisopera schreef de Nederlandse componist Willem Jeths de opera ‘Hôtel de Pékin’ voor de opening van het Nationaal Muziekkwartier in Enschede. Het is een spectaculaire productie, waarin de laatste keizerin Cixi van China terugblikt op haar leven. De opera lijkt echter hetzelfde tragische lot beschoren als de Nederlandse opera’s, die de afgelopen jaren het licht zagen.

Willem Jeths wilde ooit al een opera schrijven over het zeer boeiende personage van Mathilde Willink. Die opera kwam door financiële problemen helaas nooit van de grond. Maar nu is China in de mode en rondom de Olympische Spelen van Peking verschenen reeds opera’s met Chinese thema’s, zoals ‘The Bonesetter’s Daughter’ van Stewart Wallace en ‘The First Emperor’ van Tan Dun. En nu dus ‘Hôtel de Pékin’ van Willem Jeths.
Lees verder >>

Romeo en Julia
RO theater

Romeo en Julia als expressionistische komedie

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een: staande ovatie (1) / open doekje (7) /applaus (4) /beleefd applausje (1) / geen applaus (10) of gooien met rotte tomaten (1)

Recensie door Judith Blankenberg

In het seizoen van de klassiekers mag ‘Romeo en Julia’ zeker niet ontbreken. Er is een versie voor mannen van Rick Engelkes Producties en een ‘Rome en Juli’s posse’ van theatergroep ZEP. Bij het RO Theater spelen klassiek geschoolde acteurs samen met krumpdansers. ‘Romeo en Julia’ leent zich natuurlijk bij uitstek voor het samen laten gaan van twee verschillende groeperingen, maar Alize Zandwijk heeft in haar regie toch voor een onconventionele aanpak gekozen. Met wisselend resultaat, waardoor deze ‘Romeo en Julia’ bij vlagen zeer komisch wordt.

Twee oldtimers, een zwarte en een witte, staan voor de deur van het ro theater. Er klinkt dramatische muziek bij. De bloemen op de motorkap wijzen op een dubbele begrafenis. Binnen gaat een over rond met koffie en cake. De sfeer is bedrukt. Op videoschermen is een rouwstoet te zien, die binnenkomt en de trap op gaat. Tussen het publiek wordt een krachtige en heftige dans getoond, alvorens het publiek de stoet volgt de zaal in.
Lees verder >>

Romeo over Julia
Rick Engelkes Producties

Liefdesdrama wordt vrolijke klucht

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een: staande ovatie (7) / open doekje (2) /applaus (5) /beleefd applausje (5) / geen applaus (2) of gooien met rotte tomaten (2)

Recensie door Marjolein Heemskerk

Diverse theatergezelschappen vertolken dit seizoen, ieder op hun eigen manier, Shakespeares ‘Romeo en Julia’. Rick Engelkes Producties koos ervoor om vijf niet onaantrekkelijke mannen hun visie op de romantiek uit te laten beelden. Resultaat: een in het begin razendsnel verhaal, dat helaas gaandeweg traditioneler wordt en zijn kracht verliest.

Eigenlijk is het vanaf het begin duidelijk: deze voorstelling over het dramatische liefdespaar wordt iets speciaals. Alleen het publiek al: waarom zijn er zoveel giechelende pubermeisjes in de zaal? De zaal zelf: op het podium een rood velours gordijn, met in lichtgevende, kermisachtig aandoende letters “Romeo – hartje – Julia”. Op de achtergrond luide muziek, waar de saxofoon de hoofdrol vertolkt. Op het toneel zelf lopen de vijf acteurs al rond, volop bezig met de voorbereiding van het stuk, lijkt het. Het geheel wekt de indruk een schooltoneelvoorstelling te zijn. Niet de dramatiek die je zou verwachten bij Shakespeare in ieder geval.
Lees verder >>

Het gesprek: op zoek naar en nieuwe visie op taal
Lotte van de Berg, Jetse Batelaan e.a.

Niets zeggen, veel praten

Verslag door Janneke Robers

Theatermakers Jetse Batelaan en Lotte van den Berg hebben een nogal dubieuze verhouding met tekst. “We zijn beide mensen die graag praten en veel beweren, en toch, of misschien juist daarom, zijn de personages die we opvoeren veelal zwijgend aanwezig,” aldus Van den Berg. Samen zijn ze de inspirators van de nieuwe ‘Frascati sessie’. Ze onderzochten enkele weken met een aantal collega’s de werking van taal. Het resulteerde in de eindpresentatie ‘Het gesprek: op zoek naar een nieuwe visie op taal.’

Op een A-4tjes staat geschreven: “Vandaag zijn we stil”. Een beeldscherm toont mensen die de theaterzaal van het Frascati WG binnenkomen. Ze doen hun jassen uit, pakken een kop koffie en gaan zitten. Lange tijd gebeurt er niets. Toch is de neiging onderling te communiceren groot. De één pakt pen en papier erbij, de ander zijn mobiel. Grappig is het moment waarop iemand tegen een kopje tikt en zijn collega een microfoon onder de neus duwt. Wat doe je dan als praten niet mag?
Lees verder >>

Shakuntala
Natanakairali Ensemble

Eeuwenoude Sanskrit-traditie biedt aantrekkelijk muziektheater

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een: staande ovatie (2) / open doekje (6) /applaus (1) /beleefd applausje (4) / geen applaus (4) of gooien met rotte tomaten (1)

Recensie door Celia Noordegraaf

Het klassieke liefdesverhaal van de kluizenaarsdochter Shakuntala en de jonge koning Dushyanta vormt de basis voor een bijzondere vorm van muziektheater uit Zuid-India. Kutiyattam wordt de enige nog bestaande Sanskriet-theatertraditie genoemd, die bestaat uit een fascinerende mengeling van mimiek, ogentaal, beweging, kostuums en muziek. Westerlingen moeten waarschijnlijk even wennen aan het – langzame – tempo, maar raken toch al snel in de ban van het subtiele en virtuoze spel.

Trom en cymbaal vertellen samen met spel en zang het verhaal van de jonge koning Dushyanta. Tijdens de jacht stuit hij op de schone kluizenaarsdochter Shakuntala. Hun liefde wordt bezegeld door een geheim gandharva huwelijk. Dushyanta belooft zijn vrouw snel te komen halen, maar eenmaal weer thuis is hij die belofte weer vergeten als gevolg van een vloek van een zwartgallige wijsgeer. Als Shakuntala zwanger blijkt te zijn, zoekt ze hem op. Hij kan zich echter niets meer herinneren.
Lees verder >>

De laatste dagen der mensheid
't Barre Land

Onspeelbare Kraus terecht gespeeld

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een: staande ovatie (12) / open doekje (2) /applaus (5) /beleefd applausje (5) / geen applaus (5) of gooien met rotte tomaten (6)

Recensie door Judith Blankenberg

’t Barre Land staat erom bekend onspeelbare teksten te spelen. Na eerdere succesvolle ensceneringen van Faust II en De familie Schroffenstein zette het collectief nu de tanden in De laatste dagen der mensheid van Karl Kraus. Een lang gekoesterde wens wordt eindelijk werkelijkheid. En dit is nog maar een voorproefje, in 2018 zal het collectief de tekst in Wenen spelen met een groot ensemble, 100 jaar na het einde van de Eerste Wereldoorlog. Dit voorproefje is echter al zeer de moeite waard en belooft wat voor de uitgebreide versie in 2018.

Meestervertalers Erik Bindervoet en Robbert-Jan Henkes schreven de integrale vertaling van het omvangrijkste toneelstuk dat ooit is geschreven. Alsof dat nog niet genoeg was, schreven ze ook ‘De allerlaatste dagen der mensheid’ erbij, waarin ze personages van Kraus teksten uit onze actualiteit laten zeggen. Deze werkwijze is overeenkomstig de werkwijze van Kraus, die zijn tekst ook schreef als een montage van gesprekken van de straat, reclamefolders en krantenartikelen. De zeggingskracht van de bijna 100 jaar oude tekst wordt er alleen maar sterker door. Kraus schreef de tekst tijdens de Eerste Wereldoorlog en legde met citaten uit de werkelijkheid het mechanisme van oorlog bloot.
Lees verder >>

La Fille du Régiment
Opera Zuid

Annemarie Kremer steelt de show bij Opera Zuid

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een: staande ovatie (6) / open doekje (2) /applaus (2) /beleefd applausje (3) / geen applaus (3) of gooien met rotte tomaten (5)

Recensie door Mark Duijnstee

Het is moedig van Opera Zuid (OZ) om de ondergewaardeerde opera ‘La Fille du Régiment’ van Gaetano Donizetti (1797 – 1848) op de planken te brengen, want het werk staat of valt met een goede titelvertolking. En voor die rol koos OZ de Nederlandse sopraan Annemarie Kremer, die met grote energie en perfecte finesses de dochter van het 21ste regiment neerzet.

Donizetti volgde het voorbeeld van Bellini, die in verband met ruzies in zijn vaderland Italië naar Frankrijk ging en wiens opera ‘I Puritani’ in 1835 in Parijs in première ging. Donizetti vertrok naar de Franse hoofdstad, omdat zijn opera ‘Poliuto’ in 1838 door de censuur in Napels geweigerd werd en in 1840 ging zijn eerste Franse opera ‘La Fille du Régiment’ in première in de Opera-Comique. Ondanks de niet-succesvolle première werd de opera ongekend populair in Frankrijk in het verloop van de 19e eeuw.
Lees verder >>

De Rust Zelve
Jochem Myjer

Myjer: volslagen idioot, maar onoverwinnelijk…

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een: staande ovatie (15) / open doekje (4) /applaus (4) /beleefd applausje (6) / geen applaus (1) of gooien met rotte tomaten (5)

Recensie door Marjolein Theunissen

Niet alleen figuurlijk, maar ook letterlijk wordt er stoom afgeblazen in De Rust Zelve, de nieuwste theatertour van de Leidse cabaretier Jochem Myjer. Terwijl het publiek in spanning nog de laatste woordjes wisselt voordat de lichten doven, trekt Myjer plotsklaps met oorverdovend geweld alle aandacht naar zich toe.

Die aandacht weet hij de volle anderhalf uur te behouden. Als een ervaren cabaretier wisselt hij zijn rappe grappen af met vertederende liefdesliedjes voor zijn zwangere vriendin. Voor haar heeft hij niets meer dan lovende woorden over, terwijl hij zijn familieleden een voor een door het spreekwoordelijke slijk haalt. Zijn incontinente oma, de alsmaar wisselende ringtone van zijn vader, zijn rokende moeder en zijn paard…eh zus. Allen passeren ze de revue. Door ze als types te presenteren, kan Meyer een van zijn beste kwaliteiten, stemmetjes, ook in deze show verwerken. Uit Adéhadé en YEEE-HAA! komen diverse personages nog even om de coulissen gluren. Anderen, zoals de foute grappenmaker Bob de bloemenman en de lieve maar oerdomme Ariël, zijn gloednieuw en beter dan ooit.
Lees verder >>

De vrouw met de baard
NNT

Huichelarij bij circus en politici

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een: staande ovatie (11) / open doekje (3) /applaus (3) /beleefd applausje (5) / geen applaus (1) of gooien met rotte tomaten (2)

Recensie door Cisly Burcksen

Met ‘De vrouw met de baard’ neemt Koos Terpstra afscheid als artistiek leider van het Noord Nederlands Toneel. Van dit stuk, dat Terpstra zowel schreef als regisseerde, speelt het NNT twee verschillende versies. Vreemd om te bedenken dat er, terwijl je naar de grote zaal-versie zit te kijken, op hetzelfde moment in een ander theater, met een andere cast de intieme toneel-op-toneel-versie wordt gespeeld. Hoewel de beelden en poëtische teksten prachtig zijn, doet de overdaad aan personages en subplotten wat inboeten aan intensteit.

“Als je kon kiezen tussen één perfecte aarbei, of zoveel aardbeien als je wilt, maar nooit die ene perfecte. Wat kies je dan? En zou je liever altijd nee zeggen, ook als je ja bedoelt, of andersom?” De vrouw met de baard stelt haar vragen rechtstreeks aan het publiek, om hen te laten nadenken over hun eigen waarden. Het is een intermezzo in een voorstelling met twee centrale verhaallijnen: de politiek en het circus. De beide, door elkaar verweven verhalen draaien om leugens en waarheid.
Lees verder >>

Licht is de machine
Veenfabriek

Oor- en oogstrelend muziektheater op Vliegkamp Valkenburg

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een: staande ovatie (6) / open doekje (6) /applaus (3) /beleefd applausje (4) / geen applaus (7) of gooien met rotte tomaten (1)

Recensie door Judith Blankenberg

Op voormalig Vliegkamp Valkenburg maakte de Veenfabriek de voorstelling ‘Licht is de machine’. Theun Mosk tekende voor de vormgeving en deze combinatie maakt ‘Licht is de machine’ tot prachtig locatietheater. De filosofie van Charles Fourier dient als onderwerp. Helaas worden zijn denkbeelden niet helder over het voetlicht gebracht en verzandt de voorstelling in prachtige beelden en dito muziek die stilaan hun belang verliezen.

Een gigantisch geel kader markeert de enorme ruimte van de loods, waar in vroeger tijden ongetwijfeld vliegtuigen klaar stonden voor vertrek. Deze beperking geeft de toeschouwer de mogelijkheid om te focussen op de scènes die aan elkaar geregen zijn middels muziek van Martijn Padding, uitgevoerd door het Ensemble MAE samen met alle acteurs. En dat is prettig want de scènes verschillen enorm van elkaar. Pure choreografieën met uitklaptentjes komen in combinatie met monologen over het bestaan van de mensheid en hoe dit bestaan te verbeteren.
Lees verder >>

De Koopman van Venetië
de Theatercompagnie

Boermans haalt het onderste uit de kan

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een: staande ovatie (4) / open doekje (3) /applaus (6) /beleefd applausje (3) / geen applaus (1) of gooien met rotte tomaten (11)

Recensie door Marie-Paule Fritschy

Wat schuilt er achter glitter en glamour? De Theatercompagnie, onder leiding van regisseur Theu Boermans, laat het zien in ‘De Koopman van Venetië’. De plot, van dit door William Shakespeare geschreven toneelstuk, heeft alles weg van een romantische komedie. Maar uit de tekst spreekt meer. De Venetianen in het stuk zijn zo anti-Joods, dat in veel kluchtige dialogen antisemitisme weerklinkt. Boermans verdoezelt dit niet. In een groots glinsterend decor laat hij sterke spelers, zoals Pierre Bokma, alle kaarten op tafel leggen. Daarmee tilt hij de kwaliteit van deze enscenering tot grote hoogte.

Voor mooie vrouwen met geld willen mannen best een gokje wagen. Van heinde en verre arriveren er moddervette en/of foeilelijke prinsen om één van de drie kistjes in Belmont te openen. Wie daarin het portret van de beeldschone erfgename Portia vindt, mag met haar trouwen. De prinsen, gespeeld door Mike Reus en Pierre Bokma, maken hun keuze kenbaar in zo’n bizar buitenlands accent dat er tolken nodig zijn om ze verstaanbaar te maken. Publiek grinnikt en vreest daarnaast het lot dat Portia te wachten staat als één van beide prinsen het juiste kistje kiest. Maar inhalig als ze zijn, negeren de prinsen het loden kistje met de spreuk “wie mij uitkiest, die geeft en waagt al wat hij heeft” en gaan ze prat op het gouden en het zilveren kistjes met egostrelende spreuken. Zoals van Shakespeare te verwachten valt, levert hen dat slechts een doodshoofd en een spiegel op. De derde kandidaat is Bassanio. Om de reis naar en het verblijf in Belmont te kunnen bekostigen, leent hij drieduizend dukaten van Antonio, de rijke, christelijke koopman van Venetië. Antonio verwacht pas over drie maanden zijn schepen – en daarmee zijn geld – en vraagt de joodse bankier Shylock om hem het geld voor te schieten. Die stemt toe, op voorwaarde dat hij, als Antonio hem de dukaten na drie maanden nog steeds verschuldigd is, een pond vlees uit de buurt van Antonio’s hart mag snijden.
Lees verder >>

Rode Dwerg
Brokstukken

Rode Dwerg doet ster van Brokstukken stralen

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een:
staande ovatie (23) / open doekje (3) /applaus (4) /beleefd applausje (5) / geen applaus (4) of gooien met rotte tomaten (8).

Recensie door Cisly Burcksen

“Een rode dwerg is zo klein dat je hem niet met het blote oog kunt zien. Het zijn de oudste sterren in het universum,” vertelt Chris King Perryman, terwijl hij een hammondorgeltje uit zijn keyboard tovert. Na het poppy intro van de voorstelling, met een leidende rol voor Korneel Evers op bas, mag Arjan Smit even geinen door te klappen met één hand en tweestemmig te fluiten. Rode Dwerg, de tweede avondvullende voorstelling van het cabarettrio Brokstukken, bevat de vertrouwde fysieke humor en gekke geluidjes, maar heeft ook een meer muzikale invulling gekregen.

Net als in hun eersteling, ‘Doggy Punch’, bestaat het programma voor een groot deel uit absurdistische scènes. Met hun sterke mimiek en gebaren weten de drie cabaretiers vanuit een alledaagse situatie een hilarische sketch op te bouwen. De energie straalt ervan af en bovendien beschikken alledrie de leden over een uitstekende timing. Door de vele rare geluiden en stemmetjes die worden ingezet, wordt het extra cartoonesk. De scènes doen daardoor vaak denken aan stripverhalen waarin termen als ‘swoosh’ en ‘bang!’ gebruikt worden. Af en toe wordt het wat langdradig en melig, bijvoorbeeld bij de begrafenistoespraak. De kracht van Brokstukken ligt in hun snelle, beeldende grappen, die met mooie overgangen en een flinke vaart achter elkaar zijn gemonteerd.
Lees verder >>

Oerol

‘WALKING op Oerol’ vanavond op tv

Nieuws door Janneke Robers

Tijdens het Uur van de Wolf is vanavond om 23.25 uur de documentaire ‘WALKING op Oerol’ van filmer Murk-Jaep van der Schaaf te zien. Hij volgde dit voorjaar de theatermaker Theun Mosk gedurende een periode dat deze werkte aan het project ‘Walking’. De vier uur durende theatrale wandeling ontwikkelde Mosk samen met collega’s Boukje Schweigman en Robert Wilson voor Terschellings Oerol festival.

Mosk, van huis uit theatervormgever, werd bekend door zijn samenwerking met Schweigman aan o.a. ‘Hoek’, ‘Weef’, ‘Wervel’ en ‘Grond’. Zij maken veelal ervaringstheater waarbij de bezoeker onderdeel is van de voorstelling en de zintuiglijke beleving centraal staat.
Zijn vormgeving kenmerkt zich door strakke belijning, aandacht voor detail en het werken met grote objecten. Tijdens een voorstelling weet Mosk met subtiele veranderingen in licht, geluid of decor de desbetreffende ruimte tot leven te wekken en het publiek op een andere manier naar de werkelijkheid te laten kijken.
Lees verder >>

Prijzen

VSCD oeuvreprijs naar Freek de Jonge

Nieuws door Janneke Robers

Cabaretier Freek de Jonge krijgt op 16 december in de Kleine Komedie de VSDC Oeuvreprijs uitgereikt. Dit werd vrijdagavond bekend gemaakt tijdens het tv-programma Pauw & Witteman waar hij één van zijn nieuwe liedjes, De Kerstengel, zong. De prijs voor een prominente Nederlandse podiumkunstenaar is in het leven geroepen door de Vereniging van Schouwburg- en Concertgebouw directies.

Volgens de VSCD getuigt het hele oeuvre van Freek de Jonge van een ,,liefdevol geformuleerd sociaal en maatschappelijk engagement, dat voortdurend veel verder reikt dan de waan van de dag". Zij reikten de prijs eerder uit aan onder anderen choreograaf Rudi Dantzig (2003) en acteur Hans Croiset (2004). Vorig jaar won musicus Frans Brüggen de prijs. Tijdens de officiële overhandiging van de prijs zullen ook de Neerlands Hoop, voor veelbelovende theatermaker(s) met het grootste toekomst perspectief en de Poelifinario 2008, indrukwekkendste cabaretprogramma van het seizoen, worden uitgereikt.

Kamp Holland
Orkater

Oorlog als hogedrukpan van emoties

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een: staande ovatie (7) / open doekje (2) /applaus (4) /beleefd applausje (1) / geen applaus (3) of gooien met rotte tomaten (16)

Recensie door Celia Noordegraaf

Het indringende lied waarmee de voorstelling opent, maakt onmiddellijk al je zintuigen wakker en het thema duidelijk. “Afghanistan”, zingt Meral Polat begeleid door een enkele accordeon. In haar stem klinkt het verlangen door naar de prachtige landschappen van dit door oorlog verscheurde land: passie, melancholie, pijn en verdriet. Maar ook vreugde en plezier, als de accordeonist een vrolijk danswijsje inzet. Oorlog is een hogedrukpan van emoties. Wat drijft mensen ertoe om die situatie vrijwillig op te zoeken? Theatermakers Geert Lageveen en Leopold Witte gingen op zoek naar het antwoord op die vraag. Het resultaat is een bijzondere voorstelling, die de complexiteit van de werkelijkheid vertaalt in mensen van vlees en bloed. Verweggistan komt daarmee heel dichtbij.

Eind oktober 2007 is de vredesmissie in Uruzgan dagelijks nieuws in de kranten. Acteurs Geert Lageveen en Leopold Witte besluiten om een voorstelling te gaan maken over de mensen die deze missie moeten uitvoeren. Erover lezen, kijken naar beelden, praten met mensen leidt ertoe dat ze uiteindelijk zelf twee weken naar het Nederlandse kamp in Afghanistan vertrekken. Na het weblog dat ze tijdens die weken voor de Volkskrant bijhouden, is er nu de voorstelling en een boek ‘Tragische helden’, een dagboek over Kamp Holland.
Lees verder >>

Ben Hur
De Ploeg

De Ploeg jubileert met hilarische ‘Ben Hur’

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een: staande ovatie (24) / open doekje (5) /applaus (3) /beleefd applausje (3) / geen applaus (5) of gooien met rotte tomaten (5)

Recensie door Marie-Paule Fritschy

De legendarische filmversie van ‘Ben Hur’ duurt ruim drie uur. Maar of iemand zich daar na afloop iets van herinnert? Verteller Peter Heerschop betwijfelt het. Om te voorkomen dat met de theaterversie van De Ploeg hetzelfde gebeurt, bedeelt Heerschop het publiek een actieve rol toe. De ene helft van de toeschouwers is Romein, de andere helft Christen. Wie Romein is roept “ave” en wie Christen is “boe”. Het is een van de vele leuke vondsten in deze eigenzinnige toneelbewerking van ‘Ben Hur’, waar De Ploeg zijn tienjarig jubileum mee viert.

Het doek gaat op. Op toneel geen Romeinen om te begroeten, maar de familie Van der Ploeg. Ze staan op het punt zich te storten op een kerstontbijt, als de bel gaat. Onuitgenodigd schuift de christelijke familie Van den Akker aan. Beide vaders, Pap van der Ploeg en Ben van den Akker, kennen elkaar nog uit de tijd dat ze samen op het internaat zaten. Ze waren vrienden, tot Pap Ben verraadde. Geleidelijk versmelt hun persoonlijke geschiedenis met die van de Romeinse Messala en Judah Ben Hur. Messala en Ben Hur zijn, ondanks hun verschillende achtergronden, bevriend. Maar als Ben Hur weigert om zijn Joodse vrienden te verraden, zet Messala alles op alles om hem te gronde te richten. Wonder boven wonder overleeft Ben Hur de galeien en verslaat hij Messala uiteindelijk tijdens de wagenrennen.
Lees verder >>

Lear
Toneelgroep de Appel

Dubbele vervreemding: een man tegenover Lear

Voorbeschouwing door Cisly Burcksen

„Als ik zou horen dat Lear door één persoon gespeeld wordt, dan zou ik gaan kijken,” zegt Hubert Fermin enthousiast. „Dat is zó bizar. Het stuk is een reinigingsproces, dat zie je nu voltrokken worden in één oudere toneelspeler in een loods. Eén zo’n mannetje tegenover zo’n enorm stuk. Je denkt: dat kan haast niet goed gaan. Maar het moet fantastisch worden!” Nadat toneelgroep De Appel vorig seizoen groots uitpakte met hun tweede succesvolle theatermarathon ‘Odysseus’, laat het gezelschap zich met de sober opgezette solovoorstelling ‘Lear’ van een heel andere kant zien. Vaste Appelacteur Hubert Fermin vertelt over zijn rol in deze voorstelling, waarvoor hij ook de tekst vertaalde en bewerkte.

De voorstellingen van het Haagse toneelgezelschap hebben dit seizoen een overkoepelend thema: het verliezen van controle over het leven, en de vraag of je eigenlijk wel controle over je eigen leven hebt. Naast bijvoorbeeld een voorstelling over bijna-doodervaringen, past de tragedie van ‘King Lear’ daar prima in. Het is het verhaal van de oude koning die zijn rijk onder zijn dochters wil verdelen, zijn greep op de macht verliest en veel tegenslag te verduren krijgt, maar ondanks alles vrolijk probeert te blijven. „Zoals Çanci Geraedts, de regisseur van ‘Lear’, het kernachtig samenvatte: het verhaal van een oude koning die te laat teveel moest leren,” vertelt Hubert Fermin. Hij legt uit welke draai hij in deze solovoorstelling aan het verhaal van de oude koning geeft. „Het gaat over koning Lear, geïsoleerd uit het stuk van Shakespeare. Een acteur is bezig om zich tot dat gegeven te verhouden. Je ziet verder geen andere personages uit het stuk. Het gaat over dit ene karakter en de acteur die het probeert vorm te geven. Dat levert een dubbele vervreemding op.”

Lees verder >>

Roze kater
Fantasten

Roze Kater: verfrissend en ludiek

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een: staande ovatie (5) / open doekje (2) /applaus (7) /beleefd applausje (2) / geen applaus (4) of gooien met rotte tomaten (4)

Recensie door Marjolein Heemskerk

Een toneelstuk over beroemd worden, gebaseerd op de vele realityshows, Youtube, Hyves en andere multimediatoepassingen waarmee jongeren zichzelf willen profileren. Drie jonge mensen communiceren via internet en tv, waarbij er slechts incidenteel contact is met de echte wereld om hen heen. Dan worden ze beroemd… en hoe gaat het dan verder? De acteurs laten dit zien in een afwisselende, snelle en kleurrijke voorstelling.

Het toneel is volgezet met oude magnetrons, spots, instrumenten en een hele hoop deuren. Op de deuren staat wat ze moeten voorstellen: keuken, wc, zolder, sauna etcetera. De acteurs worden met een voice-over naar het toneel geroepen; ze moeten optreden. Twee casual geklede mannen vormen de achtergrond bij de diva, die, gekleed in een halflange jas met panterprint, een felroze boa, camelkleurige laarsjes en met struise veren in haar bontmuts, nog een slok uit haar fles neemt en dan een Franse chanson kweelt.
Lees verder >>

De Batavia
Hummelinck Stuurman

Overtuigend spel kan De Batavia niet redden

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een: staande ovatie (8) / open doekje (4) /applaus (2) /beleefd applausje (7) / geen applaus (10) of gooien met rotte tomaten (11)

Recensie door Marjolein Heemskerk

In 1629 stranden de opvarenden van het V.O.C.-schip ‘De Batavia’ voor de kust van Australië. Commandeur Pelsaert gaat in een sloep hulp halen, samen met zijn officieren. Op de eilandengroep blijft een groot aantal schipbreukelingen achter met slechts beperkte voorraden. Wanneer machtswellusteling Corneliszoon (Marc Klein Essink) het leiderschap grijpt, start de echte strijd om te overleven pas. Een pakkend drama wil het toneelstuk helaas niet worden.

‘De Batavia’ is het vierde deel van het koloniale vijfluik dat onder auspiciën van Theaterbureau Hummelinck Stuurman gemaakt wordt. Tekstschrijver Marcel Otten baseerde de tekst op ‘Batavia’s kerkhof’ van Mike Dash. Het onderwerp van het toneelstuk is dramatisch, maar de komische noten in de voorstelling maken het ontstaan van een beklemmend gevoel bij het publiek onmogelijk. Honderdtwintig schipbreukelingen proberen te overleven tot ze gered zijn, echter met veel te weinig voorraden. Daarnaast beheert de blinde hofmeestersgezel Lucas Gerritszoon (Bill van Dijk) het eten en drinken, dus diefstal is schering en inslag. Onderkoopman Jeronimus Corneliszoon (Marc Klein Essink) zet de scheepsraad buitenspel en neemt in zijn eentje de macht over. Klerk David Zevanck (Cas Jansen) helpt hem bereidwillig, ook als hij moet moorden om het aantal overlevenden (lees: eters) te decimeren.
Lees verder >>

Bergen
Toneelschuur Producties

Onduidelijkheid troef in Bergen

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een: staande ovatie (5) / open doekje (1) /applaus (3) /beleefd applausje (2) / geen applaus (3) of gooien met rotte tomaten (9)

Recensie door Marjolein Heemskerk

Elk jaar gaan drie mannen met elkaar op vakantie. Ze praten elkaar bij over wat er in hun levens is gebeurd. Maar dit jaar is het lastig: ze laten elkaar niet zo dichtbij komen als anders. Tekstschrijver Rob de Graaf geeft op zijn kenmerkende, eigen manier antwoord op de Grote Vragen Van Het Leven. Dat betekent: prachtige formuleringen voor een soms moeilijk te volgen toneelstuk.

Chres (Lard Adrian), Beer (Bram Coopmans) en Silo (Ali-Ben Horsting) zijn vrienden vanaf hun kindertijd. Dit jaar hebben ze een paar dagen vakantie in Denemarken geboekt, vlakbij de plaats Bergen. Samen wachten ze in een chalet op de meteorietenregen van die avond. Ondertussen praten ze over wat hen dat jaar is overkomen, maar dat gaat niet altijd even spontaan. Chres is verlaten door zijn vrouw en heeft inmiddels een nieuwe vriendin, die via Chres’ uitlatingen regelmatig aan het woord komt. Silo probeert de moed erin te houden en doet vrolijk, maar heeft het daar soms moeilijk mee. Hij heeft nog altijd ‘de ware’ niet ontmoet. Beer is somber en opvliegend; hij leidt al jaren hetzelfde leven en heeft daar naar eigen zeggen vrede mee, maar uit zijn gedrag blijkt dat hem wel degelijk iets dwars zit. Wat precies, daar komt de toeschouwer niet echt achter.
Lees verder >>

Thérèse Raquin
het Nationale Toneel

Is er leven na de moord?

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een: staande ovatie (4) / open doekje (1) /applaus (2) /beleefd applausje (8) / geen applaus (3) of gooien met rotte tomaten (4)

Recensie door Marjolein Wegman

Wat als de moord op je man de enige uitweg lijkt uit een verstikkend leven? En is geluk nog wel mogelijk na zo’n wanhoopsdaad? Voor de ongelukkige Thérèse Raquin lijkt de herinnering aan haar vermoorde echtgenoot Camille onontkoombaar. De klassieke misdaadroman van Émile Zola, Thérèse Raquin, speelt deze maand in het Nationale Toneel Gebouw in Den Haag.

Het verhaal van Emile Zola is voor de toneelbewerking iets aangepast maar blijft desondanks een uitstekende vertaling van deze roman. Wanneer de moeder van de zesjarige Thérèse overlijdt, wordt zij verder opgevoed door haar tante: mevrouw Raquin. Haar zoontje, Camille, is van dezelfde leeftijd en de kinderen slapen van kleins af aan in hetzelfde bed. Voorbestemd om met elkaar te trouwen wanneer zij ouder zijn. Het toneelstuk, onder regie van Franz Marijnen, begint wanneer de twee getrouwd zijn. De voorgeschiedenis wordt handig verweven in de dialogen, die bewerkt werden door Nicolas Wright. Thérèse wordt voortreffelijk neergezet door Anniek Pheifer. Ze kwijnt in stilte weg in haar ongelukkige huwelijk met haar verwende neef.
Lees verder >>

Raaf
de Vogelfabriek

Zoektocht naar geborgenheid ontbeert emotie

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een: staande ovatie (2) / open doekje (6) /applaus (7) /beleefd applausje (4) / geen applaus (3) of gooien met rotte tomaten (7)

Recensie door Cisly Burcksen

Het idee borrelde al langer tussen de drie bevriende acteurs. Tygo Gernandt, Egbert-Jan Weeber en Sanne Vogel wilden graag eens met z’n drieën in een theaterproductie spelen. Nu is het eindelijk zover, met RAAF, dat Sanne Vogel schreef naar aanleiding van ‘Black bird’ van Nina Simone. Ondanks de bekende namen, het aansprekende thema en het sterke gebruik van videobeelden, blijft de voorstelling hangen in onnodige grapjes.

Hoewel Sanne Vogel pas 24 jaar is, heeft ze al een flinke theatercarrière op haar naam staan. Ze is autodidact en werkte vanaf haar zestiende zowel als actrice, schrijfster en regisseur mee aan diverse producties. Voor RAAF schreef ze niet alleen de tekst, maar ze speelt ook mee als het opstandige, ietwat lijzige burgertutje Ronja. Uit puberale Weltschmerz loopt ze weg van huis, om zich aan te sluiten bij twee jongens die op het dak van een parkeergarage wonen. Alles wat ze wil is aandacht, ook al is die negatief. Rico – type ruwe bolster, blanke pit – en zijn autistische broertje Ravian leven noodgedwongen als zwervers. Ze redden zich best met z’n tweeën en hebben eigenlijk geen behoefte aan het onnozele wichtje dat om hen heen hangt. Toch stellen ze zich voor haar open en ontstaat er een bijzonder contact.
Lees verder >>

Woyzeck
Ro theater

Woyzeck met chirurgische precisie uitgevoerd

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een: staande ovatie (6) / open doekje (5) /applaus (7) /beleefd applausje (4) / geen applaus (2) of gooien met rotte tomaten (9)

Recensie door Judith Blankenberg

Regelmatig wordt het onaffe toneelstuk Woyzeck van Georg Büchner uitgevoerd. De gelauwerde regisseur Gerard Jan Rijnders, uitgenodigd voor een serie gastregies bij het RO Theater, start er met deze fragmentarische tekst. De aantrekkingskracht van de tragiek van de gemankeerde Woyzeck wordt door Rijnders’ artistieke team vertaald in een glasheldere en vlijmscherpe enscenering. Rijnders bewijst hiermee een goede aanvulling te zijn op de artistieke lijn van het RO Theater en dat smaakt naar meer.

Er is iets aan de hand, dat moge duidelijk zijn. Er zijn maar weinig momenten waarop Woyzeck stilstaat. Hij rent voortdurend rond om overal met kleine klusjes wat geld te verdienen en als hij toch even stil moet staan, dan blijft zijn been trillen. De openingsscène maakt veel indruk met een uitvergroot trage kapitein en de blijvend haastige Woyzeck. De taal vol beeldspraken krijgt hiermee voldoende ruimte om volledig door te dringen. Het is de opmaat tot een voorstelling, die af en toe nog iets soepeler mag lopen, maar die in sfeer zeer goed de ondergang van een sociaal onderdrukte Woyzeck uitdrukt.
Lees verder >>

TM online
Ritsaert ten Cate/In Memoriam

Men doet wat men kan en zodoende blijft er heel wat liggen

Op 5 september 2008 overleed toneelvernieuwer, theatermaker, filosoof en beeldend kunstenaar Ritsaert ten Cate op zeventigjarige leeftijd. Als bevlogen initiator en kritisch stimulator liet hij een onuitwisbare indruk achter op de (inter)nationale kunstwereld.

Door Loek Zonneveld

Geheugenverlies leidt niet zelden tot grove vormen van versimpeling. Binnen simplistische denkkaders was Ritsaert ten Cate van de allereerste tot de allerlaatste plaats ‘die man van Mickery’, grootgrutter en meesterimporteur van theatrale halve garen, gastheer van een eindeloze reeks dak- en thuislozen uit het toneelspectrum van Los Angeles tot Tokyo. Een typische vertegenwoordiger van de jaren zestig en zeventig die bij zijn leeftijdgenoten het kijken naar en het denken over theater heeft beïnvloed en omgebogen. Nadat hij Mickery in 1991 had opgeblazen stichtte hij de opleiding DasArts, voor aspirant podiumkunstenaars die hun aspirantenstatus net dachten te zijn ontgroeid. Na de spreekwoordelijke seven year itch vertrok hij om als jong en veelbelovend beeldend kunstenaar van tegen de zestig te gaan studeren aan MoMA-New York en de Rijksacademie in Amsterdam. Hij exposeerde en had een eigen galerie/studio die hij Touch Time doopte. Zijn hele actieve leven bleef hij met voordrachten, essays en ingezonden brieven een pain in the ass van beleidsmakers in de (podium)kunsten.
Tot zover een denkbaar lemma over Ritsaert ten Cate in de nog niet geschreven mini-encyclopedie Bluff Your Way In Dutch Theatre.

Ritsaert ten Cate was een man die vele levens leidde. Het intrigerende, of liever: het wonderschone, was dat die levens niet achter elkaar verdwenen maar in elkaar opgingen, als overvloeiers, waarvan de schoonheid ligt in die luttele seconden waarin het ene beeld en het andere in elkaar bestaan, in wat net nog was en in wat straks gaat komen. Het zou een metafoor kunnen zijn voor Ten Cates bestaan: een nieuw krachtenveld verschijnt al terwijl het vorige nog volop werkzaam is. Allebei niet dwingend maar dringend aanwezig, niet vechtend voor een plek op de eerste rij maar zoekend naar een noodzaak. Hij was daarin begiftigd met een onverzettelijke koppigheid, doordrenkt met de alomtegenwoordige overlevingshumor waarmee hij iedere nieuwe minister of staatssecretaris voor de kunsten en al hun ambtenaren keer op keer verblufte en pareerde. Als in de afgelopen halve eeuw iemand binnen het ijdele kunstenaarsuniversum opereerde naar het adagium van Annie M.G. Schmidt (‘zeur niet!’) dan was het Ritsaert ten Cate. Heel veel mensen danken juist aan hem hun moed en doorzettingsvermogen; vaak zonder het in de gaten te hebben gehad, want hij gaf die kracht bijna losjes uit de pols door, onnadrukkelijk, als een tedere Aufforderung zum Tanz.
Lees verder >>

Musical

Simone Kleinsma geblesseerd

Nieuws door de redactie

Tijdens de voorstelling van de musical Sunset Boulevard dinsdagavond in de stadsschouwburg in Nijmegen is Simone Kleinsma geblesseerd geraakt aan haar hamstring.

Tijdens een snelle verkleedpartij tijdens de eerste akte is ze gevallen, liet een woordvoerster van Joop van den Ende Theaterproducties woensdag weten. Mede-hoofdrolspeler Antonie Kamerling deelde het publiek vervolgens vanaf het podium mee dat de voorstelling gestaakt moest worden. De bezoekers kunnen de musical een andere keer bezoeken.
Lees verder >>

Uitzending gemist: 4 november 2008

Theater Speciaal: interview met Peter Faber en Marjolein Teepen

In de uitzending van dinsdag 4 november schuiven Peter Faber en Marjolein Teepen aan tafel bij presentator Gert-Jan Stam. Aanleiding voor het dubbelinterview is de musical Man van La Mancha waarin Faber Don Quichot speelt en Teepen de rol van Dulcinea invult. De musical Man van La Mancha is vanaf 6 december te zien en gaat op 21 december in première in de Schouwburg in Amstelveen. Meer informatie en de speellijst zijn te vinden op www.manvanlamancha.nl
Lees verder >>

Toneelprijzen

Voorstelling Tryater genomineerd voor Toneel Publieksprijs

Nieuws door de redactie

De Friese voorstelling 'Eintsje Libben' is de eerste genomineerde productie voor de Toneel Publieksprijs 2008-2009. Tijdens vijf speelavonden draait er een Nederlandse boventiteling mee. Het theatergezelschap Tryater wil hiermee het stuk voor een groter publiek toegankelijk maken.

Het Friese theatergezelschap Tryater is het oudste gezelschap in Nederland. Tryater speelt klassiek en eigentijds repertoire in Friesland en daarbuiten. 'Eintsje Libben' ('Een stukje leven') gaat over twee oude mannen die hun verhaal vertellen aan een jong meisje. Het zijn verhalen over de oorlog, over wat ze vergeten zijn en verloren hebben. 'Eintsje Libben' is een oorspronkelijk Fries toneelstuk, geschreven door de Nederlands-Friese cabaretier, zanger, acteur en tekstschrijver Rients Gratama. Ira Judkovskaja regisseert deze reisvoorstelling. Naast Rients Gratama spelen Jan Arendz en Alyt Damstra in het stuk.
Lees verder >>

Kaas en de Evolutietheorie
Theatergroep Ponies

Kaasfondue, voortplantingsdrang en boterhammetjes

Voorbeschouwing door Janneke Robers

Waarom zijn ijsberen wit? Bestaat God? En zo ja, hoe is dat te rijmen met de evolutietheorie? Over de grote en kleine vraagstukken van het leven schreef filosoof Bas Haring het boek ‘Kaas en de Evolutietheorie’. Theatergroep Ponies gaat aan de haal met zijn ideeën en filosofeert er lustig op door. Hun gelijknamige voorstelling gaat op 31 oktober in het Utrechtse theater Kikker in première. Regisseur Alexander de Vree vertelt.

„We zeggen aan het begin ‘Dit is geen voorstelling. Dit is wetenschap, theorie gebaseerd op feiten.’ We geven eigenlijk een theatraal college, met de nadruk op theatraal.” Het stuk is een montage van een twintigtal afzonderlijke en beeldende ‘spreekbeurten’. De scènes bevatten soms korte verhaallijntjes, maar meer geven ze een aanzet tot nadenken en filosoferen. Het waarom van de witte vacht van een ijsbeer is even relevant als het kunnen fokken van een eigen konijnensoort en de vraag hoe de voortplantingsdrang van vrouwen werkt.
De Vree: „Als je de evolutietheorie aanvaart, kun je alles erop betrekken. Waarom zijn mensen en konijnen geil? Omdat zij zich beter voortplanten dan mensen die dat niet zijn en daarmee geven zij het ‘geil-zijn-gen’ dus door aan hun nakomelingen. Wij maken de theorie alleen wat grotesker, wat erger. Als Anne (van Weeghel, red.) tegen mij zegt dat ze een onstilbare kinderwens voelt, dan moet daar iets mee gebeuren. Uiteindelijk bestaat de voorstelling uit een associatief pallet van onderwerpen die raken aan de evolutietheorie, waarbij we hebben geassocieerd op de ideeën uit het boek.”
Lees verder >>

Uitzending gemist: 28 oktober 2008

Theater Speciaal: interview met Adelheid Roosen

Lees verder >>

2019 (Droomspel)
Het Zuidelijk Toneel & Productiehuis Brabant

Meditatieve saaiheid en komische commotie

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een: staande ovatie (6) / open doekje (4) /applaus (5) /beleefd applausje (2) / geen applaus (7) of gooien met rotte tomaten (3)

Recensie door Cisly Burcksen

Hoe spannend kan het zijn om een voorstelling te maken over de pauzeruimte van een willekeurige buurtsuper? Hoewel de ruim twee duur durende voorstelling van het Zuidelijk Toneel wat aan de langdradige kant is, weet regisseur Piet Arfeuille de routine van het winkelpersoneel een wel heel bijzonder tintje te geven. Want in welke supermarkt tref je nu halfnaakte kassameisjes aan? En een manager die met grote teddyberen vecht? In de voorstelling ‘2019 (Droomspel)’ slaat trieste oppervlakkigheid om in nihilistische humor.

“Prinsesjes, nog vijf minuten!” klinkt het door de intercom in de pauzeruimte van de supermarkt. De drie cassières zijn tot in detail te volgen in hun handelingen wanneer ze ’s ochtends vroeg op hun werk arriveren. Vrijwel zonder woorden zetten Eva Schram, Carola Arons en Marie-Louise Stheins herkenbare, routineuze kassameisjes neer. Temidden van stapels kratten, bananendozen en een tafelvoetbalspel voltrekken zich de dagelijkse boorbereidingen om aan het werk te gaan: kassa-uniform aan, koffiezetten, haar borstelen en nog even snel een stiekem sigaretje roken bij de ventilator. Het heeft iets triests, die schaapachtige inhoudsloosheid van het winkelpersoneel. De dames hebben vrijwel geen contact met elkaar en leven in het schaftlokaal langs elkaar heen, ieder in hun eigen isolement. Stuk voor stuk hebben ze hun kleine eigenaardigheden. Die persoonlijke dingetjes maken hen – hoe oppervlakkig ook – toch tot individuele karakters. Een knappe prestatie van de drie actrices, te meer omdat ze vrijwel geen tekst hebben om hun personages mee vorm te geven.
Lees verder >>

Three bags full
The Kranksy Sisters

Zussenshow na saaie start toch verrassend en vermakelijk

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een: staande ovatie (8) / open doekje (2) /applaus (4) /beleefd applausje (7) / geen applaus (3) of gooien met rotte tomaten (2)

Recensie door Silke van Deelen

Drie wereldvreemde zussen vertellen hun levensverhaal. Ze geven het publiek een idee van hun afschuwelijke jeugd in het Australische dorpje Esk, vertellen anekdotes uit hun trieste leven en nemen de mensen mee op hun eigenzinnige reis van Esk naar Londen. Dit alles wordt opgeluisterd met bekende nummers, prachtig gezongen in een geheel eigen, trieste stijl.

Op het podium staan slechts drie stoelen en een handjevol muziekinstrumenten. Duidelijk aanwezig is de tuba van Dawn, het gehate halfzusje van Eve en Mourn. De voorstelling begint met een serie dia’s die genomen zijn in Australië. We zien de oude auto waarmee ze reizen, volgeladen met koffers. Een kangoeroe springt in beeld, gevolgd door een dia van een dode kangoeroe op de weg. We zien drie vreemde, lelijke vrouwen lunchen in Australische eettentjes.
Lees verder >>

Musical

Freek Bartels wordt Joseph

Nieuws door de redactie

De televisiewedstrijd ‘Op zoek naar Joseph’ is zondagavond gewonnen door Freek Bartels (22). Hij gaat de hoofdrol spelen in de Van den Ende musical ‘Joseph and the Amazing Technicolor Dreamcoat’, die op 12 december in première gaat in Utrecht. John Vooijs eindigde als tweede. Roy van Iersel, de derde finalist en de favoriet van Willem Nijholt voor de rol, viel in het eerste deel van de show al af.

De Tilburger stond al voor de start van het programma als favoriet te boek. De oud-student van de opleiding Muziektheater van het Fontys Conservatorium in Tilburg won eerder dit jaar de John Kraaijkamp Musical Award in de categorie aanstormend talent voor zijn rol in ‘Les Misérables’.
Lees verder >>

Musical

Musical André Hazes uitgesteld

Nieuws door Janneke Robers

De musical met als basis de hits van André Hazes zal niet, zoals gepland, eind 2009 in première gaan. Joop van den Ende Theaterproducties heeft de voorstelling verschoven naar de programmering van 2012. Stage Entertainment, het bedrijf dat zorg draagt voor de productie, geeft aan meer tijd kwijt te zijn aan de voorbereiding.

Joop van den Ende: “Een musical ontwikkelen is geen standaard productiewerk. Alles behalve dat. Wij willen straks een musical presenteren van hoge kwaliteit en die recht doet aan de volksheld André Hazes."
Lees verder >>

Sunset Boulevard
Joop van den Ende Theaterproducties

Teveel show in Sunset Boulevard

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een: staande ovatie (12) / open doekje (10) /applaus (2) /beleefd applausje (11) / geen applaus (1) of gooien met rotte tomaten (3)

Recensie door Judith Blankenberg

Wie altijd al een kijkje in de wereld van de showbizz van de jaren vijftig had willen nemen, moet naar de musical Sunset Boulevard. In deze klassieker van Andrew Lloyd Webber, die door Joop van den Ende weer eens uit het stof is gehaald, komen alle clichés aan bod. Wat voor een heerlijk avondje uit zorgt waarbij toppers als Simone Kleinsma en Antonie Kamerling de show stelen.

Het verhaal in Sunset Boulevard berust op een misverstand. Antonie Kamerling speelt een (nog)-niet-zo-erg- succesvolle broodschrijver (Joe Gillis) in Hollywood. Als de deurwaarder zijn auto wil confisqueren, rijdt hij per ongeluk de garage van diva Norma Desmond binnen. Daar ontspint zich een bijzondere én fatale relatie tussen de ooit zo bejubelde filmster Norma Desmond en de jonge onbezonnen Joe Gillis. Simone Kleinsma heeft de rol van deze diva geheel naar zich toegetrokken en speelt de dame in haar verschrikkelijke jurken vol overgave. Niets gaat te ver voor deze inmiddels ook al wat oudere actrice, die hier laat zien dat ze nog zeker niet is uitgerangeerd.
Lees verder >>

Uitzending gemist: 21 oktober 2008

Theater Speciaal: interview met Nan van Houte

Lees verder >>

Vlinder (2+)
Ageeth de Haan

Mooi mag je zelf voelen

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een: staande ovatie (26) / open doekje (1) /applaus (7) /beleefd applausje (6) / geen applaus (8) of gooien met rotte tomaten (2)

Recensie door Anne-Marie Prillevitz

Vlinders fladderen van hot naar her, zitten even op je hand, of op je hoofd, en zijn dan, hup, weer weg. Vlinders hebben vaak ook onwaarschijnlijk felle kleurtjes, in de meest uiteenlopende patronen. Veel kinderen houden daarom van vlinders, vinden ze mooi, maar ja, wat is ‘mooi’ nou eigenlijk voor een raar concept?

In de muziektheatervoorstelling Vlinder van Ageeth de Haan zien we als hoofdrolspeler een felgekleurde animatie-vlinder die, net als het jonge publiek, nog veel moet leren. “Mama, mooi, wat is dat nou?” Ja, dat is een goede vraag van Vlinder, en van de theatermaker. Lastige vraag ook. Vinden wij volwassenen het vaak nog best moeilijk om te bepalen wat we nou mooi of lelijk vinden, en waarom dan, De Haan geeft ons het goede voorbeeld door te laten zien wat we soms helemaal vergeten: mooi is datgene waar je blij van wordt! Mooi is iets wat je ‘voelt’. De mama van Vlinder wordt, als ze een paard ziet, bijvoorbeeld heel blij. En Vlinder? Waar wordt hij blij van? En wij, waar worden wij, kinderen en volwassenen, blij van?
Lees verder >>

Cabaret
De Graaf & Cornelissen Producties

Indringend Cabaret grijpt publiek bij de lurven

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een:
staande ovatie (4) / open doekje (9) /applaus (2) /beleefd applausje (0) / geen applaus (3) of gooien met rotte tomaten (13)

Recensie door Reineke de Vries

De musicalklassieker 'Cabaret' is weer in Nederland te zien. Deze versie van De Graaf & Cornelissen Producties is allesbehalve een visueel spektakel of zo maar een luchtig avondje amusement. In de regie van Paul van Ewijk is ‘Cabaret’ een prachtige en indringende voorstelling, die de toeschouwer bij zijn lurven grijpt en niet meer loslaat.

Rode lichten, pluche en wulpse dames in jarretels. Dit is de Berlijnse Kit Kat Klub. Het is eind jaren dertig en Duitsland verkeert in grote crisis. De recessie maakte het land straatarm en het duurt niet lang voor Hitler de macht zal overnemen. Maar in de beruchte Kit Kat Klub danst en drinkt men als nooit te voren. Het is een wereld waarin problemen even niet lijken te bestaan. Hier werkt ook verleidelijke nachtclubzangers Sally Bowles (Ellen Evers). Op een avond komt ze de Amerikaanse schrijver Clifford Bradshaw (Dick Cohen) tegen, die zojuist is aangekomen in Berlijn. Ze trekt nog diezelfde dag bij hem in.
Lees verder >>

Maandageditie
NUT & Aluin

Ook de 4e Maandageditie houdt publiek in zijn greep

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een: staande ovatie (10) / open doekje (0) /applaus (0) /beleefd applausje (0) / geen applaus (3) of gooien met rotte tomaten (7)

Recensie door Marie-Paule Fritschy

Krantenberichten over voorstellingen is een bekend verschijnsel. Voorstellingen over de krant minder. ‘Maandageditie’ gaat over een nieuwsbladredactie en is een mix van soaperige theaterscènes en actuele interviews, gevormd door reacties van het publiek. Spelers van Theatergroep Aluin en het Nieuw Utrechts Toneel (NUT) zetten de ogenschijnlijk uit het leven gegrepen redactie met verve neer. Daartoe bezetten zij van 22 september tot en met 3 november elke maandagavond het Utrechtse Theater Kikker. De speelvloer vormt hun redactie en de tot de nok gevulde tribune symboliseert het volk. Elke editie gaat uit van een ander thema en aflevering 4 kopt: ‘De stagiaire’.

Ze heet Marijke Dijkstra, wordt gespeeld door Kim Berkenhage, en gedraagt zich onberispelijk. Ze stelt kritische vragen, maakt ijverig notities en haalt uit eigen beweging koffie. Kwaliteiten, kortom, waar menig stagebegeleider verrukt over zou zijn. Voor de narrige Gert Paping, gespeeld door Arend Brandligt, geldt dat uiteraard niet. Zijn antwoord op haar vraag of ze gelegen komt: “Dat zeggen mensen niet meer, hoor. Kom ik ongelegen. Ja, je komt ongelegen, maar dat zou op elk ander moment ook zo zijn.” Marijke geeft geen krimp en weet uit het gesprek zelfs een interviewopdracht te slepen. Een opdracht waar Paping zelf geen zin in heeft en daar zou hij nog wel eens spijt van kunnen krijgen…
Lees verder >>

Ifigeneia in Aulis
Toneelgroep Amsterdam

Bewonderenswaardige Ifigeneia mist belang

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een: staande ovatie (6) / open doekje (2) /applaus (4) /beleefd applausje (5) / geen applaus (6) of gooien met rotte tomaten (3)

Recensie door Judith Blankenberg

Het is onvermijdelijk: Ifigeneia zal geofferd worden. De godin Artemis heeft om haar offer gevraagd en waar de goden om vragen, daar zullen de stervelingen voor moeten zorgen. Zo ook Agamemnon. Hij moet zijn dochter doden om Artemis weer gunstig te stemmen zodat het leger uit kan varen naar Troje. De tragiek van deze gebeurtenissen is ook voor wie de Griekse mythologie niet kent goed voelbaar. Wie bekend is met de tragedie vraagt zich daarnaast wel af wat de toegevoegde waarde is van deze enscenering.

De Amerikaanse regisseur Robert Woodruff weet wat een Griekse tragedie is. Op verbluffende wijze geeft hij deze archaïsche toneeltekst gestalte zonder toevlucht te nemen in moeizame modernismen. Het koor van zangeressen is hiervan het sterkste voorbeeld. Hun aanwezigheid op het toneel met hun prachtige muziek toont aan dat deze vorm van commentaar leveren in theater allerminst overbodig is. Bovendien brengt hun vijfstemmig gezang de broodnodige dynamiek in de voorstelling.
Lees verder >>

Uitzending gemist: 14 oktober 2008

Theater Speciaal: interview met Hein Janssen

Lees verder >>

TM online

Bambie wil de wereld veroveren

Jochem Stavenuiter en Paul van der Laan hebben er samen al aardig wat theaterkilometers op zitten. Afgestudeerd aan de mimeopleiding in 1997, behaalden ze al vrij snel succes met hun genummerde Bambie-voorstellingen. Op 31 oktober gaat Bambie 13 in première, een voorstelling over melancholie en keuzes. Het stuk heeft hetzelfde Bambiegehalte als zijn twaalf voorgangers, maar vormt ook het begin van een nieuwe periode.

Door Erica Smits

Voor trouwe Bambiefans zal het wel even wennen zijn als ze naar Bambie 13 gaan kijken. Na vijf minuten valt ze misschien op dat de ene helft van het Bambie-duo, Jochem Stavenuiter, wel op het podium te zien is, maar Paul van der Laan, de andere helft, niet. Ook na tien minuten is Van der Laan in geen velden of wegen te bekennen. Na vijftien minuten zal menig toeschouwer, misschien een beetje angstig, zich afvragen of hij nog wel komt. Maar nee, in Bambie 13, de nieuwe voorstelling van Bambie, verschijnt hij niet. Na twaalf voorstellingen samen maken én spelen, doorbreken Stavenuiter en Van der Laan dat patroon.
Lees verder >>

Les Aventures du Roi Pausole
Opera Trionfo

Parodiebundel van Honegger bij Opera Trionfo geen bruistablet

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een: staande ovatie (4) / open doekje (3) /applaus (5) /beleefd applausje (4) / geen applaus (0) of gooien met rotte tomaten (4)

Recensie door Mark Duijnstee

Opera Trionfo (OT) heeft met de Nederlandse première van de operette ‘Les Aventures du Roi Pausole’ van Arthur Honegger (1892–1955) een uitstekend initiatief genomen om dit werk aan een groot publiek te laten horen. De productie toont echter ook aan, hoe moeilijk het is om een goede operette te maken.

OT is opgericht in 1998, brengt muziektheater in reisproducties en heeft als doelstelling het bestaande aanbod van opera in Nederland uit te breiden met origineel en bijzonder repertoire. Haar huidige productie ‘Les Aventures du Roi Pausole’ is hiervan een voorbeeld. Deze operette van Arthur Honegger was de eerste van zijn drie vaudevilles en het libretto is gebaseerd op een erotische roman van Pierre Louÿs. Het werk beleefde zijn première in Offenbachs “miniatuurtheater Bonbonnière” in Parijs in 1930 en Honegger nam nog in datzelfde jaar hoogtepunten ervan op in de studio. Er zijn vele overeenkomsten van ‘Les Aventures du Roi Pausole’ met de serieuzere werken van Honegger. Hij concentreert zich op vorm en contrasten, combineert lyrische elementen met drama en parodieert schlagers, folkloristische motieven, melodramatische en madrigalistische partijen en jazz. Toch mist de operette de vereiste, melodische vindingrijkheid van bijvoorbeeld Jacques Offenbach.
Lees verder >>

Maandageditie
NUT & Aluin

Spraakmakende ‘Maandageditie’ meer dan de moeite waard

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een: staande ovatie (7) / open doekje (3) /applaus (3) /beleefd applausje (1) / geen applaus (2) of gooien met rotte tomaten (2)

Recensie door Marie-Paule Fritschy

Krantenberichten over voorstellingen is een bekend verschijnsel. Voorstellingen over de krant minder. ‘Maandageditie’ gaat over een nieuwsbladredactie en is een mix van soaperige theaterscènes en actuele interviews, gevormd door reacties van het publiek. Spelers van Theatergroep Aluin en het Nieuw Utrechts Toneel (NUT) zetten de ogenschijnlijk uit het leven gegrepen redactie met verve neer. Daartoe bezetten zij van 22 september tot en met 3 november elke maandagavond het Utrechtse Theater Kikker. De speelvloer vormt hun redactie en de tot de nok gevulde tribune symboliseert het volk. Elke editie gaat uit van een ander thema en aflevering 3 kopt: ‘Franse Homo’s’.

Krantenkoppen trekken de aandacht. Soms met de kern van het artikel, vaak met het meest saillante citaat. Over ‘Franse homo’s’ kan precies hetzelfde worden gezegd. Binnenkort verschijnt de ‘Maandageditie’ op tabloidformaat. De titel van de derde aflevering is ontleend aan het commentaar daarop van de, fanatiek door Arend Brandligt vertolkte, Gert Paping: “Die Libération waar iedereen zo vol van is, is gewoon een daklozenkrant voor decadente homo’s. Franse invaliden die hun armen niet meer kunnen strekken. Iedereen koopt steeds grotere tafels en de kranten worden steeds kleiner. Snap jij dat?” Gert is een journalist van de oude stempel. Met zijn pitbullmentaliteit bevestigt hij, bijgestaan door blocnote en pen, elk stokoud cliché over de leefstijl van de journalist. Hoofdredacteur Paul Doorman, gespeeld door Marcel Roelofsma, gaat wel met zijn tijd mee en moet Gert de wacht aanzeggen. Voorlopig laat Gert zich echter niet wegbonjouren en kan er volop genoten worden van dit felle personage. Acteur Arend Brandligt speelt Gert zelfs zo trefzeker, dat de vraag rijst of dit niet stiekem een échte journalist is!
Lees verder >>

Toneel

Gijs Scholten van Aschat naar Toneelgroep Amsterdam

Nieuws door Janneke Robers

Gijs Scholten van Aschat speelt vanaf seizoen 2010/2011 bij Toneelgroep Amsterdam. Marwan Kenzari, student aan de Maastrichtse toneelacademie, treedt al vanaf volgend jaar zomer toe tot het gezelschap. Met de aanstelling van beide acteurs breidt het vaste ensemble van TA zich uit tot 22 spelers.

„Groot toneel behoeft een groots ensemble″, aldus regisseur en directeur Ivo van Hove. Hij wil met de uitbreiding van zijn gezelschap een breed scala aan personages op toneel kunnen brengen.
Met Scholten van Aschat (1959) haalt de groep een gelauwerd acteur binnen. Hij is onder andere de huidige drager van de Albert van Dalsumring en ontving in 1993 de Louis d'Or (beste mannelijke hoofdrol) voor zijn rol in ‘Decadence’ van het Nationale Toneel. Zijn rollen in de film ‘Cloaca’ en de televisieserie ‘Oud Geld’, beide van schrijfster Maria Goos, gaven hem bekendheid bij het grote publiek. Naar eigen zeggen is de momenteel freelance acteur toe aan een nieuwe uitdaging.
Lees verder >>

Romeo and Juliet
Nature Theater of Oklahoma

Lachen met overbekende Romeo and Juliet

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een: staande ovatie (6) / open doekje (4) /applaus (3) /beleefd applausje (4) / geen applaus (2) of gooien met rotte tomaten (2)

Recensie door Judith Blankenberg

Wie kent het verhaal van Romeo en Julia niet? Al was het maar van de film met Claire Danes en Leonardo di Caprio. Vanuit de veronderstelling dat iedereen wel enig idee van dit verhaal heeft, maakte Nature Theater of Oklahoma uit New York zijn voorstelling Romeo and Juliet. Telefoongesprekken met diverse mensen vormen de basis van deze voorstelling, die de hersens van de toeschouwers laat kraken en hun buik laat schudden van het lachen.

In een overdreven Shakespeariaanse speelstijl staan de acteurs op het podium. Een podium dat bestaat uit een kleine houten verhoging, met een hokje voor de souffleur en een geschilderd achterdoek. Met deze minimale middelen pogen Anne Gridley en Robert M. Johanson het verhaal van Romeo en Julia te vertellen. In eerste instantie komt Gridley niet zo ver. “Het gaat over families en die hebben ruzie met elkaar en Romeo en Julia worden verliefd, maar dat mag niet en de rest van de namen weet ik niet meer. En aan het eind gaan ze allebei dood. En dat is in het kort wel het verhaal. En.” Gedurende de voorstelling worden steeds meer details toegevoegd, namen van plaatsen en personages komen alsnog naar boven. Maar om het precieze verhaal gaat het de makers van de voorstelling niet. Ook gaat het hen er niet om te laten zien hoe grappig het is om de pogingen van mensen te laten zien die een bekend verhaal na vertellen en daarin soms hopeloos falen.
Lees verder >>

Positief/Objectief
Max Douw

Toveren met de krankzinnigheid van het moment

Voorbeschouwing door Cisly Burcksen

“Een geestverruimend middel zonder kater.” Zo omschrijft Max Douw zijn voorstelling ‘Positief/Objectief’, die begin oktober in het Haagse literair theater Branoul te zien is. “Maar ik vind het wel prima als mensen zich na afloop flink bezatten,” grapt hij er achteraan. In zijn solovoorstellng brengt Douw een combinatie van muziektheater, cabaret, toneel, poëzie en mime. “Ik wil heel grillig, bijna structuurloos, door allerlei gevoelens en gedachten heen. Maar wel met de boodschap dat uiteindelijk liefde overwint,” vertelt de jonge theatermaker, die vorig jaar aan de Amsterdamse Kleinkunstacademie afstudeerde.

Met het gebrek aan structuur valt het nogal mee, blijkt als Max over de basisgedachte van de voorstelling vertelt. “Ik begin als gezellige entertainer, daarna wordt het eigenlijk steeds wat zwaarder. Op het laatst ben ik ook weer de entertainer, maar dan is er iets met me gebeurd. Een soort loutering,” legt hij uit. In zijn kruisbestuiving van cabaret, toneel en muziektheater wisselen absurde sketches, ontroerende liedjes en gewoon mooie scènes elkaar af. “Daarbij werk ik echt volgens de klassieke opbouw: het begint, gaat dan naar een climax toe, dan een soort omkering (van buitenaf of vanuit mezelf) en daarna een loutering. Zo van: ‘het is nou eenmaal zo, we moeten ermee leren leven.’ Na afloop voel ik me gezuiverd en is het publiek met mij ergens doorheengegaan, waardoor ze zich weer even fris voelen.”
Lees verder >>

Uitzending gemist: 30 september 2008

Theater Speciaal: interview met Gijs Scholten van Aschat

Lees verder >>

Hartstocht
Roos van Geffen en Dries Verhoeven

Groen bladerdek speelt hoofdrol in spiegelbus

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een: staande ovatie (5) / open doekje (2) /applaus (1) /beleefd applausje (4) / geen applaus (2) of gooien met rotte tomaten (1)

Recensie door Janneke Robers

Ooit wel eens naar de lantarens in de Sint Antoniusbreestraat gekeken? Of naar die op de Nieuwe Uilenburgerstraat? Zes bezoekers rijden tijdens ‘Hartstocht’ in een geblindeerd Volkswagen busje door Amsterdam. Via een spiegel op schoot en met een koptelefoon op hun hoofd kijken ze door het opendak naar boven. Theatermakers Dries Verhoeven en Roos van Geffen geven hen met deze rijdende installatie letterlijk een nieuwe blik op de stad.

De route begint op de Nieuwmarkt. In de spiegel is een grijze lucht te zien met hier en daar de contouren van een wolkje. Rijdend glijden aan beide zijkanten de reflecties van daken en bovenverdiepingen van huizen voorbij. Stenen trapgevels, houten lijstgevels, klok- en halsgevels, Amsterdam grossiert erin. Op een balkonnetje leunt iemand over zijn balustrade. Dwars door het beeld hangt een snoer met een lantaren eraan. Om de paar meter komt er één voorbij. ‘Hartstocht’ vraagt op een andere manier naar de stad te kijken. Het werkt. Details, zoals een paar gele herfstblaadjes in een overwegend groen bladerdak, vallen ineens op. Tegelijkertijd ontstaat een geheel nieuwe werkelijkheid.
Lees verder >>

Totaal Thomas
De Warme Winkel

Fragmentarisch gefilosofeer in sterke, dynamische beelden

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een:
staande ovatie (5) / open doekje (2) /applaus (4) /beleefd applausje (5) / geen applaus (3) of gooien met rotte tomaten (7).

Recensie door Cisly Burcksen

Theater is pervers en absurd, vrouwen zijn te halfslachtig om theater te maken en alle schrijvers hebben gefaald. Het zijn maar een paar van de poëtisch verwoorde filosofieën die voorbij komen in ‘Totaal Thomas’. Met deze voorstelling brengt het jonge gezelschap De Warme Winkel in samenwerking met De Veenfabriek een stuk, gebaseerd op de ideeën en gedichten van Thomas Bernhard. Ze dikten het oevre van de Oostenrijkse schrijver in, tot een fragmentarische voorstelling met mooie beelden.

Hoofdbestanddeel uit Bernhards werk hierin is het stuk ‘Der Theatermacher’, dat hij in 1985 schreef. In deze komedie draait het om toneelschrijver Bruscon en de opvoering van zijn meesterwerk ‘Das Rad der Geschichte’, die uiteindelijk wordt afgelast. Veel van Bernhards stukken bevatten weinig dramatische handeling. Vaak wordt de esthetische ervaring zelf weer onderwerp van het stuk. In ‘Totaal Thomas’ worden filosofische teksten gekoppeld aan bijna abstracte beelden in dynamische scènes. Dit alles is ingebed in een mooie geluidscollage die strekt van new age-muziek met natuurgeluiden, tot steeldrum-klanken en Smashing Pumpkins-achtige grungerock. De voorstelling ontbeert een duidelijke doorgaande lijn, waardoor het niet echt een toegankelijk geheel is. Door de dynamiek en het sterke acteerwerk, komt de toeschouwer echter geen moment in de verleiding om zijn concentratie te verliezen.
Lees verder >>

To be not to be
Dogtroep

Afscheid van Dogtroep spetterend én melancholisch

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een: staande ovatie (10) / open doekje (5) /applaus (3) /beleefd applausje (3) / geen applaus (5) of gooien met rotte tomaten (5)

Recensie door Janneke Robers

Dogtroep neemt na 33 jaar theater waardig afscheid van zijn publiek. Bovenop de Amsterdamse Coentunnel speelt het zijn laatste voorstelling. Waterexplosies, draaiende cementmolens en racende voertuigen; ‘To be to not be’ is spectaculair locatietheater pur sang.

Dogtroep koos de betoncentrale aan het IJ als decor. Een gele kraan, een betonwagen, een grote silo en een berg stenen verwijzen naar de dagelijkse werkzaamheden van de fabriek. Nu, na sluitingstijd, is echter alle bedrijvigheid verdwenen. Het aanmeren van een veerpont wekt deze verstilde omgeving weer tot leven. Dogtroepers scheuren met diverse voertuigen van dek. Een klein rood autootje schuift met zijn bumper een container het water in. Met luid kabaal dendert het stalen gevaarte van de kade. Gelijktijdig speelt een bont uitgedoste fanfare uit de maat, gaat iemand met grof geweld de snaren van een piano te lijf en slepen de spelers in rap tempo allerlei decorstukken van de boot. Er heerst chaos op de eerst zo lege zandvlakte, en het publiek komt ogen en oren te kort.
Lees verder >>

Uitzending gemist: 23 september 2008

Theater Speciaal: interview met Magne van den Berg

Lees verder >>

Thriller-Live!
Sold Out Touring

Theater gaat plat voor King of Pop

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een: staande ovatie (5) / open doekje (3) /applaus (7) /beleefd applausje (1) / geen applaus (3) of gooien met rotte tomaten (8)

Recensie door Marjolein Heemskerk

Michael Jackon is hot dit jaar. 25 jaar geleden verscheen zijn grootste hitalbum, ‘Thriller’. Koppel dat jubileum aan Michaels Jacksons 50e verjaardag en je hebt genoeg reden om een show te maken waarin de grootste hits uit zijn carrière langskomen. Dat dachten althans de artiesten, die besloten een ode aan de King of Pop te brengen. Een gelukkig besluit, dat resulteerde in een geestdriftig en met name herkenbaar optreden.

Het podium laat twee trappen zien, met daartussen een verbindingsvloer. De trappen zijn verlicht met horizontale LED-lichtjes, die gedurende de ruim twee uur durende voorstelling met grote regelmaat van kleur zullen veranderen. Schijnwerpers springen aan en schijnen rusteloos over het publiek en het podium. Tussen de trappen licht een scherm op: het publiek kan lezen waarom Michael Jackson zo’n groot artiest is. Alsof de overwegend dertig- tot vijftigjarigen dat nog niet wisten. De carrière van Jackson („more awards than any other artist”, actiefoto’s uit de Thrillertijd, foto’s van de Jackson Five) wordt afgewisseld met algemeen bekende gebeurtenissen uit de zeventiger en tachtiger jaren en daarmee in tijdsperspectief gezet. Dan concentreren de lichten zich op het podium en verschijnen de eerste zangers: de Jackson Five!
Lees verder >>

Zij die sterven groeten u
Vrienden van de Dansmuziek

Huilen van het lachen om dodelijke tragikomedie

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een: staande ovatie (13) / open doekje (3) /applaus (3) /beleefd applausje (4) / geen applaus (3) of gooien met rotte tomaten (8)

Recensie door Marie-Paule Fritschy

,,Ik ga voor een memorabele, vlekkeloze dood. Dat is mijn nieuwe hobby. Als ik sterf, ga ik echt helemaal tot op het bot. Dood.” Dit citaat vormt een bron van inspiratie voor de Vrienden van de Dansmuziek, die in hun eerste voorstelling van het nieuwe theaterseizoen op de gekste plaatsen sterven. In een bovenzaaltje, op het balkon, in de foyer… Eigenlijk overal – behalve op het podium. Het Rozentheater, gehuisvest in een sfeervol Amsterdams pand, leent zich uitstekend voor de dodelijke fratsen waar ‘Zij die sterven groeten U’ uit bestaat.

In de eerste scène verhalen de acteurs Arent Jan Linde en Ilke Turpijn vanaf het balkon hoe mythische figuren als Orestes en Hector om het leven kwamen. Geheel in stijl met de Griekse tragedie gaat dit gepaard met zang, en worden de sterfgevallen niet uitgebeeld maar in versregels beschreven. Alsof het niets is, trekken de spelers vervolgens alle sterfgevallen uit stukken van Shakespeare uit de kast. De ene na de andere messteek incasserend, spreekt Julius Caesar, vertolkt door Joost Claes, zijn beroemde laatste woorden „ook gij, Brutus” uit. Voor Linde een reden om gevat te concluderen: „bruut dus”.
Lees verder >>

Beer Tourist
Wunderbaum

Wunderbaum beschouwt Oost-Europa door ogen voetbalsupporters

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een: staande ovatie (2) / open doekje (5) /applaus (1) /beleefd applausje (4) / geen applaus (7) of gooien met rotte tomaten (2)

Recensie door Judith Blankenberg

Tijdens de Internationale Keuze van de Rotterdamse Schouwburg wordt belangwekkend internationaal theater naar Nederland gehaald. Ook het Vlaams/Nederlandse Wunderbaum speelt er haar jongste voorstelling, die gemaakt en gespeeld werd in diverse steden langs de Zwarte Zee. Plaats van handeling is een kroeg in Odessa. Perspectief: twee supporters van Manchester United, die goedkoop komen zuipen en neuken met bloedgeile Oost-Europese dames.

Eenvoud is de belangrijkste troef bij Beer Tourist’. In een hippe Rotterdamse club, met glaasjes wodka voor alle toeschouwers en vier vlaggen spelen Walter Bart en Mattijs Jansen met grote overtuiging twee supporters van Manchester United. De introductie van foto’s genomen door Jan Dirk van der Burg tijdens de reis van Wunderbaum langs de Zwarte Zee geeft de situatie goed weer: drinkende supporters tussen de plaatselijk bevolking, op feestjes, op markten en op straat. In een krap uur worden vervolgens alle discussiepunten die elke Oost-Europeaan in de kroeg met een West-Europeaan bespreekt, behandeld.
Onder de vlag van Manchester United worden de bloedgeile en knappe Oekraïense vrouwen en de oerlelijke mannen besproken. Het nationalisme van de supporters komt tot uitdrukking onder de vlag van het Vereningd Koninkrijk. Democratie wordt in de UK niet ondermijnd door verregaande corruptie van de overheid of de politie en Engelsen weten tenminste hoe ze moeten drinken. Bovendien is drinken in Oekraïne zo goedkoop dat de bewoners er niet eens voor hoeven te werken en ze dus ook niet werken. Uiteraard wordt ook de toetreding tot de Europese Unie besproken en ook hier komt de bijbehorende vlag tevoorschijn. Door het perspectief van bierdrinkende supporters te kiezen, kunnen Bart en Jansen ongenuanceerde opmerkingen maken, die precies de vinger op de zere plek leggen. Hoe moet het met hun loodgietersbaantje als ook goedkope Oekraïense krachten in navolging van de Polen in Engeland komen werken?
Lees verder >>

Pelléas et Mélisande
De Munt Opera Brussel

Audi valt in herhaling met terughoudende, koele opera

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een:
staande ovatie (3) / open doekje (4) /applaus (2) /beleefd applausje (7) / geen applaus (3) of gooien met rotte tomaten (3)

Recensie door Mark Duijnstee

De opera ‘Pelléas et Mélisande’ van Claude Debussy opent het seizoen 2008/2009 van De Munt Opera Brussel. Gekozen is voor een nieuwe regie van de voormalige werkgever van de huidige, Brusselse directeur Peter de Caluwe: Pierre Audi. Zo worden ook onze zuiderburen deelgenoot gemaakt van Audi’s modernistisch-realistische regieconcepten.

‘Pelléas et Mélisande’ is de enige voltooide opera van Claude Debussy (1862 – 1918). De temperamentvolle Debussy had geen goed woord over voor andere componisten. Het waren volgens hem imbecielen, die vulgaire troep schreven en verhalen verkrachtten. Debussy wilde op de meest simpele manier subtiele emoties beschrijven ontdaan van alle versieringen. Het verhaal gaat dat de librettist van ‘Pelléas et Mélisande’ Maurice Maeterlinck in slaap viel, toen Debussy hem de opera voorspeelde en de wereldpremière van de opera in 1902 werd met gefluit en boegeroep ontvangen. Maar ondanks het ontbreken van opvallende, muzikale frasen en traditionele zangpartijen is ‘Pelléas et Mélisande’ een uniek werk met een eenheid van woord en toon en met beelden en kleuren, die een andere, stille levensvorm portretteren.
Lees verder >>

Pleinvrees
Het Nationale Toneel

Het Nationale Toneel opnieuw verrassend met mozaïekvoorstelling

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een: staande ovatie (12) / open doekje (2) /applaus (1) /beleefd applausje (3) / geen applaus (6) of gooien met rotte tomaten (4)

Recensie door Marie-Paule Fritschy

Na ‘Levende Doden’ verrast het Nationale Toneel opnieuw met een mozaïekverhaal. In ‘Pleinvrees’, geschreven door Alan Ayckbourn in 2004, zien we zes personages worstelen met een innerlijk dat niet strookt met het beeld dat buitenstaanders van ze hebben. Het leidt tot conflicten, waarin vooral Jeroen Spitzenberger zich van zijn beste en meest emotionele kant laat zien. Niet de minste reden om te hopen dat de jonge makers van het Nationale Toneel het publiek zullen blijven trakteren op mozaïekvoorstellingen als deze.

Wie leidt aan pleinvrees, is onredelijk bang voor openbare ruimten. Strikt genomen hebben de personages in ‘Pleinvrees’ daar geen last van. Op zoek naar een huis en/of een partner, vertoeven zij voortdurend buitenshuis. Om hun doel te bereiken, showen zij zichzelf van hun beste kant. Hun ware aard houden zij angstvallig verborgen voor de buitenwereld. In die zin is er wel degelijk sprake van pleinvrees. Neem Nicole, gespeeld door Pauline Greidanus, die met haar scherpe commentaar makelaar Stuart tot wanhoop drijft: ,,De advertentie was een stuk nauwkeuriger geweest als u had gezegd: twee halve slaapkamers met onderbroken stucwerk en een raam dat doormidden is gehakt.” Diezelfde Nicole verbrandt thuis geëmotioneerd de liefdesbrieven die Dan haar ooit stuurde. Of neem Imme, gespeeld door Eline ten Camp, scheldend op haar broer Stuart als zij hem betrapt met een pornofilm:,,Stuart, dat is zo zielig en zo ongelofelijk triest.” Wat hij niet weet is dat zij net terug is van een zoveelste mislukte poging tot een blind date…
Lees verder >>

Madama Butterfly
Nationale Reisopera

‘Madama Butterfly’ van Nationale Reisopera geen hoogvlieger

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een: staande ovatie (9) / open doekje (7) /applaus (3) /beleefd applausje (1) / geen applaus (1) of gooien met rotte tomaten (4)

Recensie door Mark Duijnstee

Ter gelegenheid van 150ste geboortejaar van Giacomo Puccini (1858-1924) voert de Nationale Reisopera (NR) de 2004 reprise van zijn ‘Madama Butterfly’ op. Anders dan we van NR de afgelopen seizoenen gewend waren, opent het gezelschap dit seizoen met een fantasieloze en middelmatige voorstelling.

De wereldpremière van ‘Madama Butterfly’ in Milaan in 1904 was een groot fiasco, enerzijds door betaalde, jaloerse tegenstanders van Puccini in de zaal en anderzijds door muzikale zwakten. De opera bestond uit twee akten in plaats van de toen gebruikelijke drie of vier en deze waren fragmentarisch, te lang en éénvormig. Puccini streepte weg, vulde aan, veranderde en deelde de tweede akte in tweeën en de herziene versie werd uiteindelijk een enorm succes. Het verhaal van de opera mag bekend verondersteld worden: De Amerikaan Pinkerton komt zijn zoon bij zijn Japanse geisha opeisen, waarop zij besluit harakiri te plegen.
Lees verder >>

Structurele rijkssubsidie, periode 2009 - 2012

Plasterk geeft 50 miljoen extra aan kunst en cultuur

Nieuws door de redactie

De 50 miljoen euro die het kabinet extra investeert in cultuur gaat voor een belangrijk deel naar amateurkunst en cultuureducatie, onder meer naar het nieuwe programmafonds Cultuurparticipatie. Ook wordt geïnvesteerd in ondernemerschap in de sector, architectuur en naar groene, archeologische en wederopbouwmonumenten. Er wordt ruim tien miljoen extra geïnvesteerd in de basisinfrastructuur. Dat heeft minister Plasterk op Prinsjesdag bekend gemaakt.

In de periode 2009-2012 gaat er ruim 530 miljoen euro naar 205 cultuurinstellingen en zeven fondsen die daartoe behoren. Instellingen buiten de Randstad krijgen het volledige extra budget dat de Raad voor Cultuur in haar eerste advies heeft bepleit. Andere culturele instellingen die volgens de Raad extra geld moeten krijgen, kunnen rekenen op 30% van de geadviseerde verhoging. Daarmee zorgt de minister voor een meer evenwichtige verdeling van subsidies tussen de Randstad en de regio. En hij geeft een extra impuls aan talentontwikkeling en vernieuwing van vele tientallen cultuurinstellingen, zowel in als buiten de Randstad.
De cultuursubsidies worden voor het eerst verdeeld volgens een nieuw systeem; er wordt onderscheid gemaakt tussen de 'basisinfrastructuur' en de fondsen. De politiek heeft in dit nieuwe systeem minder bemoeienis met subsidiebesluiten en laat deze over aan deskundigen binnen de cultuursector zelf. De minister heeft geen bemoeienis met de besluiten van de fondsen. Plasterk gaat wel over de verdeling van de subsidies voor de basisinfrastructuur, alles bij elkaar ruim 530 miljoen euro; 150 miljoen euro gaat daarvan naar de fondsen (onder andere voor de podiumkunsten, film, beeldende kunst en literatuur).
Plasterk heeft zijn besluit mede gebaseerd op adviezen van de Raad voor Cultuur. Hij heeft ervoor gekozen om de prioriteiten uit het raadsadvies (15 mei jl.) voor verhoging van de uitgaven voor instellingen in de regio voor 100 procent en voor de Randstad voor 30 procent te volgen. De minister verhoogt de subsidiebijdrage voor de basisinfrastructuur jaarlijks met 10 miljoen extra ten opzichte van het huidige budget. Het extra geld komt voor een groot deel (3,1 miljoen euro) terecht in de regio’s Noord, Oost en Zuid; er gaat 4 miljoen euro extra naar de overige regio’s en de vier grote steden; 2,4 miljoen euro gaat naar de musea. 0,7 miljoen euro gaat naar de sectorinstituten, zoals het Theaterinstituut. Op deze manier krijgen alle instellingen, waarvan de Raad voor Cultuur had geadviseerd dat ze extra budget dienden te krijgen, ook extra budget.
Lees verder >>

Uitzending gemist: 16 september 2008

Theater Speciaal: interview met Ivo van Hove

Lees verder >>

I.M.

Oud-danser Het Internationaal Danstheater Cristian Catargiu overleden

Nieuws door de redactie

Cristian Catargiu, van 1992 tot 2002 danser bij Het Internationaal Danstheater, is op 40-jarige leeftijd overleden. Hij kwam op zondag 14 september bij een tragisch ongeval met een helikopter om het leven.

Cristian Catargiu kwam uit Roemenië en was gedurende tien jaar een gezichtsbepalende danser van het gezelschap. Bijzondere choreografieën waarin hij danste waren o.a. MUT (Turkije), Tappulu (India) en Hakka (Nieuw Zeeland). Aan de oprichting van Het Internationaal Danstheater voor de Jeugd in 2001 heeft Cristian een belangrijke bijdrage geleverd. Hij sloot in 2002 zijn carrière af met een hoofdrol in de jeugdproductie Met handen en voeten.
Lees verder >>

Turandot
De Vlaamse Opera

Kleurloze ‘Turandot’ bij De Vlaamse Opera Antwerpen

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een: staande ovatie (3) / open doekje (4) /applaus (3) /beleefd applausje (5) / geen applaus (4) of gooien met rotte tomaten (4)

Recensie door Mark Duijnstee

Elk zichzelf (en zijn publiek) respecterend operagezelschap brengt dit jaar een opera van Giacomo Puccini (1858-1924) ter gelegenheid van diens 150ste geboortejaar. De Vlaamse Opera (DVO) opent het seizoen 2008 / 2009 met Puccini’s laatste, onafgemaakte opera ‘Turandot’. Het bijzondere aan deze productie is, dat de compleet voltooide finale van componist Franco Alfano wordt opgevoerd.

Alfano was trouw aan de notities, die Puccini naliet. Tijdens de postume wereldpremière in 1926 in Milaan speelde dirigent Toscanini echter uiteindelijk Alfano’s finale niet en de daaropvolgende uitvoeringen de finale met coupures. De volledige versie van de finale beleefde haar première pas in 1982 in Londen.
Het libretto van ‘Turandot’ is van Adami en Simoni en is gebaseerd op een verhaal van Carlo Gozzi. Het gaat over een prinses, die alle mannen die om haar hand dingen onthoofdt en uiteindelijk wordt onderworpen door de onbekende prins Calaf. De ‘Turandot’ van DVO is onderdeel van de zevendelige Antwerpse Puccini-cyclus van regisseur Robert Carsen (Canada, 1955) uit de jaren negentig. Carsens producties zijn intelligent, elegant en consequent. In ‘Turandot’ toont hij prima om te kunnen gaan met het moeilijke koor en karakteriseert hij de personages met grote intensiteit. Opvallend is de fijne belichting door Jean Kalman. Toch gaat zijn concept snel vervelen; de kleurloze, zwart-witte decors met vergrote details, de dames in zwarte onderjurkjes, de witte bruiden en de ijzige prinses op blote voeten en in ondergoed geven een sombere atmosfeer zonder spanning en laten de opera niet glanzen. Deze ‘Turandot’ was in de jaren negentig nieuw, maar doet inmiddels toch gedateerd aan.
Lees verder >>

Prijzen

Winnaars VSCD Toneelprijzen, VSCD Mimeprijs en Toneel Publieksprijs 2008 bekend

Nieuws door de redactie

In de Stadsschouwburg Amsterdam zijn zondagavond de VSCD Toneelprijzen, de VSCD Mimeprijs, de Toneel Publieksprijs en de Erik Vos Prijs 2008 uitgereikt tijdens het Gala van het Nederlands Theater. De avond stond in het teken van het thema 'de verbeelding van het woord'. De presentatie was in handen van schrijver Piet Calis. De prijzen werden uitgereikt door toneelschrijvers Ad de Bont, Inez van Dullemen, Maria Goos, Paul Haenen Wanda Reisel, Gerardjan Rijnders, Rob de Graaf en Sanne Vogel.

Louis d'Or en Theo d'Or
De winnaar van de Louis d'Or (voor de meest indrukwekkende mannelijke dragende rol) is Hans Kesting voor de rol van Roy Cohn in Angels in America door Toneelgroep Amsterdam, regie: Ivo van Hove. De VSCD Toneeljury over de winnaar: "In deze rol laat Kesting het totale bereik van zijn acteertalent zien, in een totale overgave aan het stuk van Tony Kushner. De gretigheid waarmee Kesting altijd acteert is in deze regieopvatting meer dan ooit op zijn plaats en mondt uit in een huiveringwekkende sterfscène, die de jury in het geheugen gegrift staat."
Lees verder >>

China Impressons
Gold Coast Entertainment

Zilver voor Chinese spektakelshow

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een: staande ovatie (3) / open doekje (2) /applaus (4) /beleefd applausje (5) / geen applaus (4) of gooien met rotte tomaten (5)

Recensie door Marjolein Heemskerk

Met de openings- en afsluitingsceremonie van de Olympische Spelen in Beijing nog in het achterhoofd kan het niet anders: de verwachtingen rondom ‘China Impressions’ zijn hooggespannen. Het dansgezelschap heeft de niet geringe ambitie om 2000 jaar Chinese geschiedenis in een kleine twee uur in beeld te brengen. De voorstelling maakt de ál te enthousiaste aanprijzingen van de promotionele teksten niet waar, maar is desalniettemin een genoegen om naar te kijken.

De show is verdeeld in twee gedeelten. Het eerste stuk opent met de projectie van bekende Chinese beelden, zoals de Chinese Muur en het Terracotta Leger. Hiermee is de link naar de artiesten gelegd. Met houterige, stotende bewegingen komen de figuren die op het toneel liggen langzaam tot leven. De muziek wordt van subtiel steeds indringender. Spots leggen de nadruk op de gestalten, die steeds strijdlustiger bewegen. Uiteindelijk ontspint zich dit tafereel tot een krachtmeting met op de achtergrond paardengehinnik, rode vlaggen, bloedrode en vurig oranje lichtbundels en de soldaten, die zich in keurige symmetrie over het podium bewegen.
Lees verder >>

Uitzending gemist: 9 september 2008

Theater Speciaal: interview met Marc van Warmerdam

Lees verder >>

TM online

Marijn Lems: ‘Ik ben op zoek naar de fascinerende verwarring’

Behalve een nieuwe generatie jonge makers, dringt nu ook een nieuwe generatie programmeurs door tot de theaterhuizen. Een van die jonge enthousiastelingen is Marijn Lems, die na een aantal afgebroken studies zijn plaats vond in theater De NWE Vorst in Tilburg.

Door Oscar Kocken

Hoeveel mislukte studies heeft een mens nodig om te ontdekken dat zijn hart bij theater ligt? Marijn Lems (1979) had voldoende aan drie onvoltooide opleidingen en besloot na zijn laatste afgebroken poging bij Algemene Cultuurwetenschappen nu eindelijk eens zijn droom waar te maken.

Een tijdlang was hij bestuursvoorzitter van het Tilburgse Universiteitstheater De Koffer, hij schreef recensies en beschouwingen voor de websites 8Weekly en Ik Hou Van Theater, maar vond het uiteindelijk hoog tijd worden om dit alles een meer professionele draai te geven. Hij klopte aan bij een oude bekende bij Plaza Futura, informeerde op de bonnefooi naar de mogelijkheden om daar enige ervaring op te doen en kon vervolgens al snel als stagiair in de leer bij de theater- en filmprogrammeurs. Amper een half jaar later viel zijn oog op een vacature bij Theater de Vorst in Tilburg. Na de ingrijpende verbouwing zocht men daar een nieuwe programmeur en Lems besefte dat hij deze kans niet mocht laten schieten. Ogenblikkelijk klom hij in de pen, hij werd uitgenodigd en bleek precies te passen in het gezochte profiel. Vanaf september 2007 was hij waar hij wilde zijn: hij kon fulltime aan de slag in het theater.
Zoals dat gaat in die wereld, had zijn voorganger natuurlijk al flink vooruit gewerkt. Dat gaf de kersverse programmeur ruimschoots de gelegenheid een jaar lang op zijn gemak rond te kijken. Hij maakte zich de visie van het theater eigen, zette het hier en daar wat naar zijn hand en ging vooral heel erg veel zien. Avond aan avond was hij op pad, tot hij aan het eind van het seizoen een mooie balans kon opmaken: ruim tweehonderd voorstellingen had hij bezocht. Een verwaarloosd sociaal leven was het resultaat, maar tegelijkertijd had hij ook donders goed voor ogen wat hij in zijn theater wilde laten zien. En wat vooral niet. Lems: ‘Natuurlijk zag ik als recensent al ontzettend veel, maar nu ging ik met heel andere ogen kijken. Bovendien kon ik me niet meer beperken tot wat toevallig in het theater om de hoek speelde, maar moest ik zelf de hort op. Dat dwong mij een duidelijker selectie te maken in wat ik wilde zien, wat er meteen ook voor zorgde dat mijn smaak zich steeds duidelijker kristalliseerde. Ik kwam tot de slotsom dat het theater dat ik wil laten zien moet gaan over de wereld van nu, het moet iets vertellen wat de mensen nog niet weten en die nieuwe inzichten bovendien op een intuïtieve manier laten bezinken. Het moet niet al te letterlijk worden, daarvoor organiseer ik wel een of ander debat. Wat ik bovendien erg belangrijk vind is dat ik voorstellingen programmeer die de kunst zelf een stapje verder brengen. De makers moeten een poging doen nieuwe methodes te ontwikkelen, nieuwe middelen te benutten en een nieuwe taal te spreken.’
Lees verder >>

De monologen van de jonge Brecht
Erik Lotichius & Kees Scholten

Brecht zonder pretenties in ‘De Monologen van de jonge Brecht’

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een: staande ovatie (8) / open doekje (3) /applaus (5) /beleefd applausje (5) / geen applaus (2) of gooien met rotte tomaten (1)

Recensie door Mark Duijnstee

In ‘De monologen van de jonge Brecht’ heeft de Nederlandse componist Erik Lotichius meerdere stukken van Bertolt Brecht samengevoegd en wordt één dag uit het leven van de 19-jarige schrijver in 1917 verteld, net voor de uitgave van zijn eerste toneelstuk ‘Baal’. De kameropera beleeft deze maand september zijn première in Het Bethaniënklooster te Amsterdam en doet eerder denken aan cabaret en oude musical dan aan opera.

Erik Lotichius (1929) was lange tijd docent aan het Sweelinck Conservatorium te Amsterdam en schreef liederen, kamermuziek, symfonieën, concerten en 9 opera’s. In ‘De Monologen van de Jonge Brecht’ componeert Lotichius tonale muziek met een duidelijke opbouw en thema’s, die beïnvloed is door amusementsmuziek en meer weg heeft van Harry Bannink dan Kurt Weill.
Lotichius schrijft dankbare orkestpartijen voor de zes orkestleden en componeert prettig voor de vijf zangstemmen. De rol van de viezerik Brecht wordt met charisma en consequente gebaren gespeeld door de bariton Joost Schouten. De mezzosopraan Ellen Smit is Bittersüss, Brechts grote jeugdliefde Paula en toekomstige moeder van zijn zoon. De bariton Joost van Tongeren is Brechts oude schoolvriend Casper Neher, de sopraan Maaike Kitslaar is Marie en de mezzo Marianne Selleger is Mathilde.
Lees verder >>

Sutra
Sidi Larbi Cherkaoui

Dansende kraanvogel creëert spirituele brug

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een: staande ovatie (7) / open doekje (3) /applaus (1) /beleefd applausje (3) / geen applaus (14) of gooien met rotte tomaten (1)

Recensie door Janneke Robers

‘Sutra’ is een spirituele choreografie van de Vlaams-Marokkaanse choreograaf Sidi Larbi Cherkaoui. Samen met monniken van de Shaolin tempel uit de Henan Province, China, maakt hij een dynamische combinatie van kungfu en dans. Virtuoos, energiek en poëtisch.

Sutra betekent letterlijk koord, maar in de Boeddhistische literatuur zijn het tevens teksten met de leer van Boeddha. Tijdens zijn dansvoorstelling vertelt Sidi Lardbi Cherkaoui dan ook - net als de grote leermeester - een verhaal aan een Chinees jongetje. Linksvoor op het toneel spelen beide met blokken; de handgebaren van Cherkaoui brengen het geheel tot leven. Het verhaal wordt vertolkt door zeventien Shaolin monniken en een gelijk aantal manshoge houten kisten. Wanneer Cherkaoui zijn kleine blokken laat kantelen, klappen ook midden op het toneel de grote versies hiervan om. In iedere kist blijkt een monnik te liggen. Deze kloosterlingen beoefenen naast meditatie onder meer kungfu en qi gong. Beide zijn een bewegingsleer die hun basis vinden in voorgeschreven patronen. Het beoefenen ervan leidt tot een uitzonderlijke lichaamsbeheersing.
Lees verder >>

Uitzending gemist: 2 september 2008

Theater Speciaal: interview met Jan Zoet

Door een technische storing bij Salto is tot onze spijt slechts het laatste deel van de uitzending terug te beluisteren.
Lees verder >>

Structurele rijkssubsidie, periode 2009 - 2012

Plasterk houdt vast aan nieuw subsidiestelsel

Nieuws door Gigi Schuiten

Minister Plasterk wil niet tornen aan het nieuwe subsidiestelsel. Tijdens het Paradisodebat, dat Kunsten '92, Kunst van Vooruitzien en Paradiso op 31 augustus voor de zesde keer tijdens de Amsterdamse Uitmarkt organiseerden, liet de minister weten de roep om nu al wijzigingen in de nieuwe basisinfrastructuur door te voeren onverstandig te vinden.


Volgens de cultuurminister is de wens voor een nieuw stelsel uit de sector zelf voortgekomen, en door de Tweede Kamer uitgebreid behandeld en geaccordeerd. Met de Kamer is afgesproken over twee jaar het nieuwe bestel te evalueren. Die evaluatie moet volgens Plasterk dan geen invloed hebben op de periode 2009-2012, maar worden gebruikt om de uitgangspunten voor de volgende subsidieronde vast te stellen.
Lees verder >>

Prijzen

Laura van Dolron wint Erik Vos Prijs 2008

Nieuws door Gigi Schuiten

De Erik Vos Prijs voor bijzonder talent onder de nieuwe lichting theatermakers is toegekend aan Laura van Dolron. De prijs, waar een bedrag van € 5.000 aan is verbonden, wordt op zondag 14 september tijdens het Gala van het Nederlands Theater in de Amsterdamse Schouwburg uitgereikt.

Volgens de jury heeft „Van Dolron zich de afgelopen jaren, wars van trends, ontwikkeld tot een van de meest kenmerkende stemmen uit het Nederlandse theaterlandschap. Ze weet haar authentieke manier van denken en verbeelden steeds opnieuw vorm te geven. Verder noemt de jury de theatermaakster „een kunstenaar die midden in de wereld staat en deze op onconventionele, vlijmscherpe en zeer persoonlijke wijze beschouwt en van commentaar voorziet."
Lees verder >>

Febre
Membros

Krachtige hiphop verliest zich in boodschap

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een: staande ovatie (1) / open doekje (2) /applaus (2) /beleefd applausje (4) / geen applaus (8) of gooien met rotte tomaten (3)

Recensie door Janneke Robers

Overmatig alcoholgebruik, moord, drugs, onderdrukking en geweld, maar bovenal de wil te overleven. De streetdancegroep Membros haalt de onderwerpen van hun voorstellingen zo van de straat. ‘Febre’ - Portugees voor koorts - laat het moeilijke leven van jongeren in de Braziliaanse getto’s zien. Het stuk is rauw, zeer theatraal en af en toe pijnlijk mooi.

In een donker toneelbeeld is een witte lichtprojectie van een kruis op de vloer te zien. De jongen die erop ligt, probeert zich los te wringen. Het lukt met moeite. Deze eerste scène zet direct de toon van de voorstelling; ontworsteling aan het lot, maar tevens het dragen van de zonde. Het is een lastige combinatie. Enerzijds zegt de groep dat elk individu de mogelijkheid heeft los te komen van zijn uitzichtloze situatie, anderzijds moet iemand boeten voor de zonde van de mensheid. Wie moet dat worden als overleven ieders afzonderlijke missie is?
Lees verder >>

Call Cutta in a box
Rimini Protokoll

Skypen met India erg gewoontjes

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een: staande ovatie (3) / open doekje (4) /applaus (7) /beleefd applausje (2) / geen applaus (2) of gooien met rotte tomaten (3)

Recensie door Janneke Robers

Een klein kantoortje achterin de Groningse Noorderkerk. Op het bureau ligt een telefoon. Hij gaat over. Het is Sarmistha Das, callcenter service vertegenwoordigster uit Calcutta, India. ‘Call Cutta in a box’ van het Duitse theatergezelschap Rimini Protokoll is een één op één voorstelling tussen deze telefoniste en degene die op dat moment de telefoon opneemt. Duizenden kilometers moeiteloos overbrugd.

Het begin is onwennig, maar Sharmista neemt al snel dat ongemakkelijke gevoel weg. „Neem lekker plaats in de sofa. Heb je zin in thee? Ja, dan zet ik de waterkoker wel even aan. Theezakjes vind je op het tafeltje bij het raam.” Prompt slaat de waterkoker zelfstandig aan.
Sharmista is één van de miljoenen callcenter medewerkers die vanuit India bellen met mensen over de gehele wereld. In helder Engels vraagt ze naar mijn beroep, familie en woonsituatie en zet ze vanuit haar werkhokje in Calcutta verschillende elektrische apparaten in Groningen aan. Het lijkt alsof ze maar één deur verder zit.
Lees verder >>

TM online

The sound of silence: een meesterwerk van Alvis Hermanis

Op 9 september beleeft in de jubilerende Stadsschouwburg Groningen The Sound of Silence van de Letse regisseur Alvis Hermanis haar Nederlandse première. Enkele dagen later is deze bejubelde voorstelling ook te zien tijdens het festival De Internationale Keuze van de Rotterdamse Schouwburg. In een drie uur durende voorstelling verbeeldt Hermanis de levens van een generatie bloemenkinderen uit Riga, gezet op haarscherp gekozen fragmenten uit het oeuvre van Simon and Garfunkel. De Berlijnse theatercriticus Thomas Irmer schreef bijgaande introductie en sprak met de regisseur over de plaats van The sound of silence in zijn oeuvre.

Door Thomas Irmer

Wat gebeurde er in 1968? Een culturele revolutie? Een levensexperiment? Een politieke omslag? Tot op de dag van vandaag wordt daarover gediscussieerd. De een romantiseert het jaar, anderen zien de hippies als ‘deurwaarders’ van een te lang uitgestelde modernisering van de samenleving. De Amerikaanse schrijver Thomas Pynchon laat in zijn roman Vineland het vermoeden rijzen dat de alternatieve levensvormen van toen, en wat daaruit voortvloeide, een concept leverden dat de Amerikaanse overheid graag welkom heette. Al leek het daar in eerste instantie niet op.

Wat gebeurde in 1968 in Riga? Aan de rand van het Sovjetimperium bestond een kleine hippiescene, die de Letse regisseur Alvis Hermanis ertoe inspireerde een betoverende avond te creëren, die je drie-en-een-half uur naar muziek van Simon and Garfunkel laat luisteren. De bloemenkinderen uit Riga waren geen dissidenten, eerder het tegenovergestelde: ze wilden niets met politiek te maken hebben, maar naar muziek luisteren, in een gemeenschap leven en hun eigen waarden vinden. Ze waren idealisten, dat hadden ze met hun westerse broers en zussen gemeen.
Hermanis’ voorstelling is geen historische documentaire, hoewel hij Mara Brasmanes prachtige zwart-wit foto’s van deze Baltische bohème in zijn voorstelling verwerkte. Op het eerste gezicht lijkt The Sound of Silence een speelse, kleurrijke, hartverwarmende, melancholische revue. De in 1965 geboren Hermanis wil zijn fantasie over 1968 niet per se laten aansluiten op de politieke aspecten van dat jaar. Dat blijkt ook uit de ondertitel: ‘Een concert door Simon & Garfunkel in Riga dat nooit heeft plaatsgevonden’. Samen met de veertien acteurs, die niet één woord zeggen, luistert het publiek naar hun grote hits als Mrs. Robinson en Bridge over Troubled Water. Het ziet een geschiedenis, een proces van volwassenwording, dat in beeld en geluid verbonden blijft met de sixties.
Lees verder >>

Musical

Tien kandidaten strijden om hoofdrol Joseph

Nieuws door Gigi Schuiten

In het televisieprogramma ‘Op zoek naar Joseph’ zijn zondagavond na een aantal elimatierondes tien kandidaten geselecteerd die de komende weken gaan strijden om de hoofdrol in de musical Joseph and the Amazing Technicolor Dreamcoat . Vanaf 7 september zendt de AVRO iedere zondag rond half negen een liveshow uit.

Joseph and the Amazing Technicolor Dreamcoat van Andrew Lloyd Webber en Tim Rice is geïnspireerd op het verhaal van Joseph in het oude Egypte. De reismusical wordt geproduceerd door Joop van den Ende theaterproducties, is vanaf 22 november te zien in de theaters en gaat op 12 december in première in de Schouwburg in Utrecht.
Lees verder >>

Festival

TF opent met toelichting Raad voor Cultuur

Nieuws door Gigi Schuiten

In Amsterdam wordt op 4 september het Theaterfestival (TF) geopend met de Staat van het Theater. De rede wordt dit jaar uitgesproken door Liesbeth Colthof, artistiek leider van theatergezelschap Huis aan de Amstel. Verder komen ook Raoul Heertje, juryvoorzitter van TF, en Els Swaab, voorzitter van de Raad voor Cultuur, aan het woord tijdens de opening in de Schouwburg. De laatste zal het standpunt van de Raad met betrekking tot het advies aan minister Plasterk voor de basisinfrastructuur nog eens toelichten.

TF is verdeeld in vier onderdelen, kanalen zoals het festival die zelf noemt. In TF-1 is een overzicht te zien van de beste voorstellingen van het afgelopen seizoen volgens de jury en een publieksjury. In verschillende schouwburgen en theaters in de hoofdstad zijn de volgende voorstellingen te zien: Romeinse Tragedies, Kamp Jezus, Missie, Rococo, Laatste nachtmerrie, Tourniquet, Het geheven vingertje, haar leven haar doden, Mijnheer Porselein, U bevindt zich hier, Win-een-auto.com, De pianist en Wuivend graan.
Lees verder >>

Structurele rijkssubsidie, periode 2009 - 2012

Protestactie van start op Uitmarkt

Nieuws door Gigi Schuiten

Een groep kunstenaars en vertegenwoordigers van cultuurinstellingen heeft zondag tijdens de Amsterdamse Uitmarkt de protestactie 'Hoed, waar ben je mee bezig?' officieel gelanceerd.

Dit gebeurde door middel van een kleine bijeenkomst onder een enorm kunstwerk van een hoed, die prominent in de buurt de Passengers Terminal aan de Piet Heinkade hangt.
Tegelijkertijd is een petitie gestart waarmee de Tweede Kamer wordt opgeroepen om Minister Plasterk op zijn beleid aan te spreken.
Lees verder >>

Structurele rijkssubsidie, periode 2009 - 2012

Hoed Plasterk symbool nationale actie

Nieuws door Gigi Schuiten

De Nederlandse kunst- en cultuurinstellingen uiten de komende weken met de landelijke actie ‘Hoed, waar ben je mee bezig?’ hun ongerustheid over de toekomst van kunst en cultuur in Nederland. De aftrap vindt plaats tijdens de Uitmarkt in Amsterdam op zondag 31 augustus.

Makers, instellingen en belangenvereniging Kunsten ’92 roepen minister Plasterk en de Tweede Kamer op om te investeren in kunst en cultuur en vragen daarvoor - via de actie - de aandacht en steun van het publiek. Plasterk presenteert op Prinsjesdag zijn plannen voor de komende vier jaar.
Op zondag worden kunstenaars en andere betrokkenen uitgenodigd zich om 14:00 uur onder de hoed van Plasterk te verzamelen voor een fotomoment. De hoed staat opgesteld naast het Muziekcafé (podium 14) nabij de Passengers Terminal aan de Piet Heinkade 27.

Meer informatie over de acties: www.waarbenjemeebezig.nl

Festival

Uitmarkt opent culturele seizoen 2008/2009

Nieuws door Gigi Schuiten

In het Oostelijk havengebied in Amsterdam barst vrijdag de Uitmarkt, de traditionele opening van het nieuwe culturele seizoen, weer los. Het festival wordt geopend op het UPC podium op de kop van het Java-eiland. Daar treden vanaf een uur of negen ’s avonds onder andere Alain Clark, Minyeshu, Jeugd van Tegenwoordig , Mike en Thomas en het New Cool Collective aan. De Uitmarkt duurt tot en met zondag 31 augustus

Naast de boeken- en informatiemarkt en de vele optredens op het gebied van dans, muziek en theater, zijn er een zestal bijzondere onderdelen. Zoals The Remix, het jaarlijkse jongerenprogramma van de Uitmarkt, Toonzetters waarin de beste tien gecomponeerde muziekstukken uit 2007 te beluisteren zijn en Uitmarkt Junior - met Nemo als festivalcentrum - voor jeugdamusement. In het Bankgiro Museumkwartier presenteren musea zich in zestig containers die samen een enorm kasteel vormen en op de Kunstxpo Uitmarkt worden 300 kunstwerken gemaakt en geveild.
Theaterliefhebbers kunnen op zaterdag en zondag hun hart ophalen rond het Leidseplein. Het publiek op straat kan zaterdag bij het podium voor het American Hotel gratis genieten van het multiculturele geharrewar van Marjan Luif als An Dodeman (een lichtdepressieve Amsterdamse volksvrouw) en Marcel Musters als Ergün Karacabay (de Turks/Nederlandse barkeeper van café Mug Inn). Zij ontvangen gasten van zeer uiteenlopend pluimage. Eén van de hoogtepunten van de middag is een wervelende Boerka Modeshow door artiesten van Theatergroep DNA, met medewerking van ontwerper AZIZ.
Lees verder >>

Dinsdag 14.00 uur, vrije inloop op de 4e verdieping van de OBA

Theater Speciaal: interviews op de radio

Nieuws door Gigi Schuiten

Onder de naam Theater Speciaal presenteren Constant Meijers en Gert-Jan Stam vanaf 2 september iedere dinsdag tussen 14.00 en 15.00 uur een reeks radio-interviews met prominenten uit theaterland. Het programma wordt live uitgezonden via de kabel, ether en het internet op de frequenties van Amsterdam FM, en is in de Centrale Bibliotheek in Amsterdam gratis bij te wonen door geïnteresseerden.

In de eerste uitzending schuift Jan Zoet, directeur van de Rotterdamse schouwburg en voorzitter van de adviescommissie theater van het NFPK+, aan tafel bij Constant Meijers. Aanleiding voor het interview is het internationale theaterfestival De Internationale Keuze, dat vanaf 12 september twee weken lang ‘Manhattan aan de Maas’ in zijn greep zal houden.
Theater Speciaal neemt tijdelijk de zendtijd over van Radiather, radio over theater en theater over de radio. Het programma is een initiatief van TM, tijdschrift over theater, muziek en dans en zal de komende periode iedere dinsdag van 14.00 tot 15.00 uur te beluisteren zijn via 103.3 MHz op de kabel, FM 106.8 in de ether en op het internet via het onderdeel TM online op www.theatercentraal.nl. Publiek is van harte welkom de uitzendingen gratis bij te wonen in de vrij toegankelijke studio op de 4e verdieping van de OBA aan de Oosterdokskade in Amsterdam.

Vallende ster
Onafhankelijk Toneel

Vallende ster verliest spanning

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een: staande ovatie (3) / open doekje (3) /applaus (4) /beleefd applausje (4) / geen applaus (6) of gooien met rotte tomaten (3)

Recensie door Judith Blankenberg

Meester van de mime René van ‘t Hof - met deze voorstelling won hij de VSCD mimeprijs - speelt in ‘Vallende Ster’ een voormalig acteur, die zijn leven overziet. Met uitgekiende mimiek en tot in de puntjes beheerste gestiek weet hij de aandacht van de toeschouwers lang vast te houden. Maar niet lang genoeg, want nog voor het einde van de voorstelling liggen alle troeven al op tafel. De vallende ster is gevallen.

Het Onafhankelijk Toneel bewerkte de novelle ‘Vallende Ster’ van Bernlef tot een one-man-show van René van ’t Hof. De touwtjes van deze one-man-show zijn echter in handen van vormgever en acteur Gerrit Timmers. Letterlijk. Het decor beweegt en schuift om Van ’t Hof heen en manipuleert en beïnvloed in grote mate zijn spel. Het meest opvallend zijn de twee televisieschermen die in en uit beeld schuiven en waarop Gerrit Timmers zelf te zien is. Hij speelt diverse personages uit het leven van Wim Witteman, de voormalige acteur. Zo wordt de mogelijkheid om te tonen hoe Van ’t Hof de grip op zijn leven kwijt raakt, volledig benut. Overgangen in het decor markeren de veranderingen in zijn spel en zijn het begin van nieuwe scènes. Deze werkwijze doet volledig recht aan de bewerking van de novelle. Geen seconde doen overgangen in tijd of ruimte moeizaam aan, omdat deze steeds geïntroduceerd worden door decorwisselingen of door prachtige spelwisselingen van Van ’t Hof. Vooral deze spelmomenten zijn prachtig om te zien. Met een enkele handbeweging verandert Wim Witteman in zijn overleden autistische broertje en weer terug.
Lees verder >>

Structurele gemeentelijke subsidie, periode 2009 - 2012

VOLT besluit met ceremonie tegen advies Kunstraad

Nieuws door Gigi Schuiten

Het Openluchttheater in het Amsterdamse Vondelpark sluit dit weekend het gratis zomerfestival af. Op zondag 24 augustus is er naast de reguliere programmering ook een speciaal optreden in het muziekkoepeltje als protest tegen het advies van de Amsterdamse Kunstraad eerder dit jaar om een ton minder subsidie toe te kennen. Daardoor wordt het Vondelpark Openluchttheater (VOLT) met opheffing bedreigd.

Vanaf 16.00 uur betreden artiesten als Maarten van Roozendaal, Paul de Munnik, Wende Snijders, Hans Sibbel, Gerard van Maasakkers, Krisztina de Châtel, Jeroen Zijlstra, Hakim, Jetty Mathurin en vele anderen het podium voor een ‘afscheidsceremonie’ die geleid wordt door Jan Jaap van der Wal.
Voorafgaand is er een persconferentie, waar Frans de Vries, directeur van VOLT, en Ruut Weissman, bestuurslid van VOLT en directeur van de Amsterdamse Toneelschool en Kleinkunstacademie, zullen spreken over de desastreuze gevolgen van de voorgenomen bezuiniging, de handtekeningenactie die is gehouden en opheffing van het Openluchttheater, mocht de Amsterdamse gemeenteraad in het najaar besluiten om de voorstellen van de Kunstraad over te nemen.
Lees verder >>

Structurele subsidie, periode 2009 - 2012

Gedupeerden Superfonds organiseren protestbijeenkomst in Amsterdam

Nieuws door Gigi Schuiten

„We moeten onze krachten bundelen en juridische stappen ondernemen tegen het NFPK+”, vindt Jan Kuiper, directeur van Jungle Warriors uit Groningen, en één van de 174 gedupeerden van de adviezen die het Superfonds donderdag uitbracht. Hij voegt daad bij woord door op maandag 25 augustus van 11.00 tot 14.00 uur in het Amsterdamse BIMhuis een vergadering te beleggen van waaruit een gecombineerde actie wordt gestart.

Kuiper is zeer verbolgen over de adviezen, en roept niet alleen de instellingen en organisaties in zijn eigen sector muziek, maar ook die in de sectoren theater, dans, muziektheater en festivals op om de protestbijeenkomst van aanstaande maandag bij te wonen. „In de muziek zijn we erg gewend om samen te werken en snelle acties te doen”, vertelt Kuiper, die al aanmeldingen van 40 organisaties heeft voor de op handen zijnde vergadering. „Hoe meer gezelschappen en ensembles zich aansluiten, hoe sterker we komen te staan!”
Kuiper maakt zich woedend over het feit dat de commissie muziek van het NFPK+ geen enkel concert of andere activiteit van de Jungle Warriors live heeft bezocht. „Dat kon ook niet, want de commissie is pas in maart definitief samengesteld, en de conceptadviezen moesten half juli al klaar zijn. Alleen al het doornemen van de aanvragen en beleidsplannen is nauwelijks te doen in die paar maanden. Maar hoe kan een commissie nu iets beoordelen, zonder het te hebben gezien?” Niet alleen Kuiper hekelt de procedure van het nieuwe fonds want vergelijkbare klachten over commissieleden die de producties van de instellingen niet hebben bekeken, de festivals niet bezochten of het na een uurtje wel weer voor gezien hielden op meerdaagse evenementen, sijpelen uit alle disciplines door. Ook stellen sommige instellingen zich vragen over de stemprocedure van de commissies en de potentiele belangenverstrengeling die aan sommige adviezen lijkt te kleven.
Lees verder >>

Structurele subsidie, periode 2009 - 2012

Theu Boermans gaat advies Superfonds aanvechten voor rechter

Nieuws door Gigi Schuiten

Regisseur Theu Boermans stapt naar de rechter om het advies van het NFPK+ aan te vechten. Het Superfonds kondigde op 30 juni in de conceptadviezen al aan, de Theatercompagnie geen vierjarige subsidie toe te willen kennen en maakte dat besluit donderdag definitief. ,,Dat dit nieuwe fonds deze historische vergissing durft te maken, is een schande", aldus Boermans.

Het gezelschap kreeg tot dusver 1,9 miljoen euro per jaar, had voor de komende subsidieperiode 2,6 miljoen aangevraagd maar krijgt van het nieuwe Fonds voor de Podiumkunsten+ helemaal niets. Eerder kreeg De Theatercompagnie al een negatief advies voor de beoogde plek als tweede Amsterdams stadsgezelschap in de basisinfrastructuur van het Ministerie van OCW en bovendien een negatief advies van de Amsterdamse Kunstraad.
Lees verder >>

Structurele subsidie, periode 2009 - 2012

Teleurstelling en strijdlust bij benadeelde makers

Nieuws door Gigi Schuiten

Het advies dat het NFPK+ vandaag uitbracht, kwam voor geen enkele betrokkene als een verrassing. Toch hoopte menigeen tot het laatste moment dat zijn ingediende repliek op het conceptadvies, het tij alsnog zou keren. Voor zover nu bekend heeft geen enkel bezwaarschrift ertoe geleid dat het Superfonds zijn oordeel bijstelde en voor veel gezelschappen dreigt het doek definitief te vallen.

Ton Driessen, zakelijk leider van De Wetten van Kepler weet niet hoe het nu verder moet. „We hebben positieve adviezen van de provincie Brabant en de gemeente Den Bosch op onze plannen, maar komen nu met zo’n gapend gat in de begroting te zitten, dat we misschien wel moeten concluderen dat dit advies evengoed de doodsteek voor ons is.” Een bittere pil voor het sympathieke gezelschap dat voor zijn laatste voorstelling ‘Country Music' uitsluitend lovende recensies kreeg. Als de theatergroep geen aanvullende fondsen weet te werven, zal het gebruik moeten maken van een regeling die het ministerie van OCW heeft aangekondigd om de al aangegane financiële verplichtingen te dekken, en de deuren per seizoen 2009/2010 moeten sluiten. De medewerkers komen dan op straat te staan.
Dat doemscenario hangt ook het Utrechtse Growing up in Public boven het hoofd. Zakelijk leider Manuel Segond von Banchet vertelt dat het bij het publiek zo populaire gezelschap eerder al van de gemeente Utrecht een negatief advies kreeg. „We bestaan twintig jaar, hebben in die tijd enorm veel opgebouwd, we doen het hartstikke goed en toch willen de verantwoordelijke commissies dat nu zomaar weggooien. Je reinste kapitaalvernietiging is het.” Segond von Banchet maakt zich vooral zorgen over zijn mensen. In de wandelgangen heeft hij opgevangen dat de overbruggingsregeling waaraan het ministerie werkt neer zou komen op een standaardformule waarbij twee maanden extra subsidie wordt gegeven om de boel af te ronden. „Zeg maar twee maanden salaris dus. Terwijl we hier mensen hebben rondlopen die al vanaf het begin voor GUIP werken. Volgens het arbeidsrecht hebben werknemers bij ontslag recht op een bruto maandsalaris per gewerkt jaar, in theaterland mogen ze blij zijn als ze überhaupt wat mee kunnen krijgen. Daar moet je in het bedrijfsleven eens om komen!”
Lees verder >>

Structurele subsidie, periode 2009 - 2012

2 Turven Hoog laat zich niet uit veld slaan door negatief advies NFPK+

Interview door Gigi Schuiten

Het NFPK+ heeft vanmiddag de definitieve adviezen en besluiten met betrekking tot de vierjarige subsidies op zijn website gepubliceerd. Een van de gedupeerden is 2 Turven Hoog, het internationale theaterfestival voor peuters en kleuters. Het festival, dat jaarlijks in februari plaats vindt in Almere, komt niet in aanmerking voor vierjarige subsidie. Ingrid Wolff, artistiek leider van het festival en de organiserende stichting 2+ Producties, zit niet bij de pakken neer. „Dit soort tegenslagen moet je omdraaien. Je moet niet kijken naar wat je niet kunt, maar naar wat wel mogelijk is.”

Wolff, gewend aan het pionieren in een branche die in Nederland – zeker in vergelijking met andere Europese landen - nog steeds een ondergeschoven kindje is, blijft dus optimistisch. In het advies zegt het NFPK+: „Festival 2 Turven Hoog is het enige festival in Nederland dat zich uitsluitend op de specifieke doelgroep van peuters richt. Dat vindt de commissie de kracht, maar tegelijkertijd ook de zwakte van dit festival. Zij is van mening dat de keuze voor deze doelgroep een te smalle basis vormt voor de ontwikkeling van het jeugdtheater. Voor de doelgroep zelf is een festival als zodanig nauwelijks een geëigende vorm te noemen; als vakfestival is peutertheater volgens de commissie meer gebaat bij een bredere inbedding. De commissie pleit ervoor om in de ontwikkeling van een landelijk podiumkunstenbreed jeugdfestival het aanbod voor deze leeftijdscategorie een duidelijke eigen plek te geven.”
Vanzelfsprekend is de bevlogen artistiek leider het daar niet mee eens. „In 2009 vieren we het tienjarig bestaan van 2 Turven Hoog. Als in die jaren één ding duidelijk is geworden, dan toch wel de legitimiteit van een festival, dat zich uitsluitend op de allerkleinsten richt. Dat uit zich heel sterk in zowel artistiek opzicht als in heel pragmatische dingen”, vertelt Wolff. „We richten Schouwburg Almere nu helemaal in op peuters en kleuters. Dat gaat van de wegbewijzering tot de catering, van het treintje dat ze van station naar schouwburg vervoert, de ruimtes om luiers te verschonen tot speel-, rust- en zithoekjes, die speciaal op behoefte van de hummels en hun ouders worden ingericht. Proberen dat te combineren binnen een festival waar ook basis- en middelbare schooljeugd rondloopt, stuit alleen al op zoveel praktische bezwaren dat het eigenlijk niet anders dan een apart kinderfestival binnen een breder georiënteerd jeugdfestival op kan leveren. En dat is natuurlijk nonsens, want dat goede kinderfestival is er al jaren”, besluit Wolff ferm.
Lees verder >>

Structurele subsidie, periode 2009 - 2012

Geen geld van Superfonds voor 174 aanvragers

Nieuws door Gigi Schuiten

George Lawson, directeur van het Nederlandse Fonds voor de Podiumkunsten (NFPK+) heeft vanmiddag tijdens een persconferentie in Theater Diligentia in Den Haag de definitieve adviezen en besluiten voor de vierjarige subsidies voor de periode 2009 – 2012 bekend gemaakt.

Van de 290 instellingen en organisaties zagen slechts 116 hun aanvraag gehonoreerd. Daarvan ontvangen 36 voor het eerst structurele financiering. Van de huidige 141 structureel gesubsidieerde instellingen verliezen 59 hun subsidie. Voor andere instellingen staat een substantiële vermindering op stapel. Liefst 174 aanvragers werden terugverwezen naar andere deelregelingen binnen het Superfonds of zijn nu aangewezen op gemeentelijke, provinciale of andere subsidiegevers.
Volgens Lawson is „het fonds erin geslaagd de versplintering van middelen in de gewenste richting om te buigen.” In totaal worden bijna 20% minder instellingen financieel gesteund. Het gemiddelde subsidiebedrag per instelling stijgt met ruim 20%.
Lees verder >>

Structurele subsidie, periode 2009 - 2012

NFPK+ maakt besluiten vierjarige subsidies bekend

Nieuws door Gigi Schuiten

Het Nederlandse Fonds voor de Podiumkunsten (NFPK+), in de volksmond inmiddels beter bekend als het Superfonds, maakt vanmiddag de definitieve adviezen en besluiten voor de vierjarige subsidies voor de periode 2009 – 2012 bekend. 290 instellingen en organisaties die niet in aanmerking kwamen voor een plek in de basisinfrastructuur en rechtstreekse financiering van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW), meldden zich bij dit nieuwe, landelijke subsidieloket.

Eind juni verstuurde het NFPK+ de conceptadviezen naar de aanvragers, die gezamenlijk aanspraak maakten op 87 miljoen euro. Het Superfonds heeft voor de komende vier jaar maar 38 miljoen te besteden op het gebied van muziek, theater, dans, muziektheater en festivals, en communiceerde van meet af aan dat ‘meer voor minder’ het uitgangspunt is. Meer geld dus voor minder instellingen.
Hoewel het fonds de conceptadviezen niet openbaar maakte, werd al snel duidelijk dat een flink aantal gezelschappen, ensembles, festivals en instellingen, zowel buiten de basisinfrastructuur als de vierjarige subsidie van het nieuwe fonds dreigen te vallen. Zo kregen de Theatercompagnie, dat opteerde voor een positie als tweede stadsgezelschap naast Toneelgroep Amsterdam in de hoofdstad, de Wetten van Kepler, het Syndicaat, Growing up in Public, Suver Nuver, Aluin en het MUZ Theater een negatief conceptadvies.
Lees verder >>

Internationaal

Staking India legt voorstelling Noorderzon stil

Nieuws door Gigi Schuiten

De door 56 handelsverenigingen afgekondigde landelijke staking tegen de sterk oplopende inflatie in India, legt op woensdag 20 augustus niet alleen het werk in het Aziatische land stil, maar ook de voorstelling 'Call Cutta in a Box' van Rimini Protokoll. Het stuk is momenteel te zien in Groningen, waar het deel uitmaakt van het internationale theaterfestival Noorderzon.

In deze één-op-één performance voeren telefonisten-performers, opgeleid door het Duitse gezelschap Rimini Protokoll, vanuit een callcenter in Calcutta een klein uur een telefoongesprek met het publiek in Groningen, een stad waar zij nog nooit zijn geweest.
Doordat de staking ook het betreffende call centre in de West-Bengaalse hoofdstad treft, wordt de voorstelling op 20 augustus niet gespeeld. Na woensdag is 'Call Cutta in a Box' nog tot en met 31 augustus dagelijks van 13.30 uur tot 19.00 uur te zien tijdens Noorderzon.

TM online

Het Reality-Theater van Rimini Protokoll

Door Moos van den Broek

Het documentaire theaterwerk van het Duitse gezelschap Rimini Protokoll heeft de afgelopen jaren internationale faam verworven. Vorige maand werd het gezelschap in Thessaloniki gelauwerd met de Europese Prijs voor New Theatrical Realities. Onlangs werkte Rimini Protokoll in Utrecht met een groep studenten aan de nieuwe voorstelling Call Cutta in a Box. Hoogste tijd om een blik te werpen op één van de spraakmakendste nieuwe gezelschappen van Europa.

Er moet een inventieve geest waaien op de universiteit van Giessen, vijfenzestig kilometer boven Frankfurt. Steeds meer theatermakers en dramaturgen die daar studeerden manifesteren zich in het internationale circuit. René Pollesch is er een van, maar ook de makers van She She Pop, Showcase Beat Le Mot en het driekoppige team van Rimini Protokoll volgden er hun studie. Een andere bekende uit Giessen is Hans-Thies Lehmann, wiens boek Postdramatisches Theater internationale bekendheid geniet. Hij gaf er jarenlang les, net als componist/regisseur Heiner Goebbels. In 1982 richtte Andrej Wirth de universiteit op onder de naam Institut für angewandte Theaterwissenschaft. Theaterwetenschap wordt hier met de praktijk gecombineerd en dat moet de succesformule zijn van de hedendaagse theatervormen die ontspuiten uit het werk van de afgestudeerden.
Het is vast en zeker ook de sleutel van het succes van Rimini Protokoll, een gezelschap dat voortkwam uit de theaterformaties Ungunstraum en Hygiene Heute. Eind jaren negentig verwierven deze formaties bekendheid met spraakmakende performances. Het Ungunstraum-trio Marcus Stoss, Helgard Haug en Daniel Wetzel stelde in hun voorstellingen de mechanismen van theater ter discussie. Zij experimenteerden vooral met apparatuur en machines, er kwam geen acteur bij kijken. Hooguit werden de projecten begeleid door een technisch expert die zich concentreerde op de bediening van de apparatuur. In dezelfde periode werkten Stefan Kaegi en Bernd Ernst onder de naam Hygiene Heute aan een reeks onderzoeken over de macht van de zwarte doos als representatiemachine. Ook zij experimenteerden met de praktijk van de performance, zij het op heel andere wijze. In de ene constellatie wikkelde Kaegi bloedworst om zijn hoofd, in een andere hing hij met een schrijfmachine boven zijn publiek. Kaegi beschouwde zichzelf vooral als schrijver, maar doorzag dat zijn lezingen meer succes hadden dan zijn literatuur en raakte langzaamaan in de ban van optreden. Hij werd gegrepen door de performativiteit van het hoorspel en vanaf 1998 zond de radio verschillende van zijn performances uit.
In 2000 bundelden Hygiene Heute en Ungunstraum hun krachten en ontstond het collectief Rimini Protokoll. In de beginperiode werkte Bernd Ernst nog mee, maar de kern van het gezelschap bestaat nu al jarenlang uit Stefan Gaegi, Helgard Haug en Daniel Wetzel, met laatstgenoemde als de absolute techneut.
Lees verder >>

Der Vampyr
Grachtenfestival

Grachtenfestival brengt ‘Der Vampyr’ succesvol tot leven

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een: staande ovatie (9) / open doekje (3) /applaus (2) /beleefd applausje (8) / geen applaus (6) of gooien met rotte tomaten (1)

Recensie door Mark Duijnstee

Na ruim 100 jaar wordt in Nederland weer een opera van Heinrich Marschner (1795-1861) opgevoerd. Met een onderhoudende, scenische uitvoering van diens ‘Der Vampyr’ geeft het Grachtenfestival 2008 de aftrap voor een 9-daags programma.

Heinrich Marschner behaalde met de wereldpremière van ‘Der Vampyr’ in 1828 het eerste grote operasucces van zijn in totaal 23 opera’s en muziekdrama’s. Op een eigen manier breidde Marschner aria’s uit tot scènes en daarmee is hij de schakel tussen Weber en Wagner. Letterlijke citaten van Marschners thema’s, overeenkomstige structuren van diens aria’s en ouvertures en Marschners gebruik van ‘Leitmotieven’ zijn in Wagners opera’s terug te vinden. Het verhaal gaat over de tot vampier gemuteerde Lord Ruthven, die binnen 24 uur drie bruiden moet doden om zelf nog een jaar te leven. Het libretto van Marschners zwager Wilhelm August Wohlbrück speelt in het Schotse hoogland van de 17e eeuw met de voorliefde van die tijd voor vampiers, kasteelheksen, duivels, jagers, geesten, dienaren en edelen.
Het Grachtenfestival brengt een bewerking van ‘Der Vampyr’, waarbij de opera is gehalveerd tot zo’n 1 ½ uur. Alle lof daarvoor komt toe aan regisseur Michiel Dijkema. Ondanks zijn coupures houdt deze compacte versie haar muzikale eenheid en blijft het verhaal gepolijst en vloeiend. Dijkema toont dat hij muzikaal is en voert een gedetailleerde personenregie. Een naam om te onthouden…
Lees verder >>

Moed
Vivianne van den Boom

Jonge cabaretière verrassend allround

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een:
staande ovatie (18) / open doekje (1) /applaus (2) /beleefd applausje (3) / geen applaus (8) of gooien met rotte tomaten (2)

Recensie door Cisly Burcksen

Ze is negenentwintig, ziet eruit als tweeëntwintig, maar is volgens www.jeechteleeftijd.nl pas negentien. In ieder geval is ze vorig jaar afgestudeerd aan de Fontys Hogeschool voor de kunsten: Vivianne van der Boom. Deze zomer staat ze in de Fontys theatertent op festival Boulevard in Den Bosch. Niet alles wat er speelt in deze tent voor jonge theatermakers is even boeiend, maar dit muzikale cabaret is een aangename verrassing en maakt nieuwsgierig naar wat deze jonge vrouw nog meer in petto heeft.

Dat Vivianne van den Boom een bijzonder mooie zangstem heeft, blijkt direct wanneer ze haar voorstelling start met ‘Mens, durf te leven!’ Waarom ze echter met zo’n veelgezongen nummer begint, is onduidelijk. Net als waarom ze even later het overbekende ‘Sammy’ brengt. Gelukkig blijkt uit haar sketches, dat Van den Boom ook genoeg originaliteit in haar voorstelling legt. Met haar cabareteske monologen toont Vivianne van den Boom zich een uitstekend performer. Vol zelfspot doet ze verslag van haar bestaan als jonge, vrijgezelle, hoogopgeleide vrouw. Daarmee presenteert ze zich als stoere, assertieve persoonlijkheid, die ook gevoelige kantjes blijkt te hebben. Zo onstaat een prima mix van herkenbare emoties.
Lees verder >>

Cruise
Norfolk & Artemis

Weinig inhoud, wel veel lol

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een: staande ovatie (1) / open doekje (6) /applaus (3) /beleefd applausje (3) / geen applaus (3) of gooien met rotte tomaten (5)

Recensie door Reineke de Vries

Na ‘Uptijd’ slaan theatercollectief Norfolk en theatergezelschap Artemis opnieuw de handen ineen met hun tweede coproductie ‘Cruise’, een festivalvoorstelling voor iedereen vanaf 8 jaar. Van de inhoud moet dit stuk over een wachtkamer vol neurotische stewardessen en gekke passagiers het niet hebben maar de absurdistische humor maakt veel goed.

‘Cruise’ speelt in langwerpige fabriekshal, even buiten het centrum van Den Bosch. In de kale ruimte wacht de potige heftruckchauffeur Dennis geduldig op de aankomst van het proviand voor het cruiseschip dat binnen enkele uren zal vertrekken. Waarom de voorraad nog niet binnen is snapt hij wel: het land staat vol met files met eten dat meer reist dan een mens in een heel leven. “Tegenwoordig is het goedkoper om tomaten te halen in Spanje, dan ze in eigen land te verbouwen”, bromt hij in plat Haags.
Lees verder >>

Het regent koffiebonen
Rachel Zweije

Sterke koffiebelevenis in intieme branderij

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een: staande ovatie (4) / open doekje (6) /applaus (4) /beleefd applausje (4) / geen applaus (2) of gooien met rotte tomaten (3)

Recensie door Cisly Burcksen

Temidden van gezellige eettentjes, een nostalgische draaimolen en ander vertier op het festivalplein, staat een opvallend koffiehuisje. Het allerleukst is het eigenlijk, om er zonder enige voorkennis binnen te gaan. Hier speelt ‘Het Regent Koffiebonen’, van theatermaakster Rachel Zweije. Haar nieuwe voorstelling is deze zomer voor het eerst te zien op Festival Boulevard in Den Bosch. Wie het kleurrijke huisje betreedt, laat zich onderdompelen in een ultieme koffiebelevenis. Een bijzondere ode aan het aloude bakkie leut.

Als de voorstelling van start gaat, krijgen alle toeschouwers een leeg koffiekopje uitgereikt. Het is een mooi kopje, en meteen vraag je je af of het ook gevuld zal worden. In Zweije’s vorige voorstelling ‘Rachel’s Tostihuis’ werden er immers zelfs tosti’s geserveerd. De groep, die maximaal uit twintig personen mag bestaan, schuifelt nieuwsgierig naar binnen en wordt direct omringt door de indringende geur van versgebrande koffie. Met de sfeervolle muziek van Karim Eharruyen, die de ud (een Arabische luit) bespeelt, raak je meteen in oosterse sferen. Op de vloer liggen jute zakken met opschriften als ‘Fair Trade’ en ‘Mexico’. Boven de hoofden van het publiek bungelen koffiekopjes en -filters aan een waslijn. Het moge duidelijk zijn waar het in deze ruimte allemaal om draait.
Lees verder >>

Donkey God en het Bonussacrament
Bloeiende Maagden

Moderne religie is emotietoneel

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een: staande ovatie (5) / open doekje (2) /applaus (3) /beleefd applausje (5) / geen applaus (4) of gooien met rotte tomaten (8)

Recensie door Celia Noordegraaf

Voor Theaterfestival Boulevard ontwikkelden de Bloeiende Maagden een special edition van hun nieuwe voorstelling ‘Donkey God en het Bonussacrament’. Een passender locatie dan de voormalige St. Josephkerk in ’s-Hertogenbosch is niet denkbaar voor deze hoogmis, waarin diverse elementen van moderne religiositeit op vermakelijke wijze zijn gemixt. Voorgangers mej. Wender en mej. Bosua weten het publiek goed mee te krijgen in hun missie voor liefde en vergeving.

Het neogotische kerkgebouw is een perfecte entourage voor de nieuwe voorstelling van de Bloeiende Maagden. De stemmen van het koortje en de orgelmuziek klinken zoet en de belichting is buitengewoon sfeervol. De stijlvolle entree van de beide dames in de volgepakte kerk is een lust voor oog. Cabaretduo De Bloeiende Maagden, bestaande uit Ingrid Wender en Minou Bosua, ontwikkelt zich steeds meer in de richting van toneel. Voor ‘Donkey God en het Bonussacrament’ kozen ze voor de strakke structuur van een kerkdienst, compleet met passiespelen, absolutie, preek, collecte en de overige santenkraam.
Het is opvallend hoe religie de theatermakers van dit moment lijkt bezig te houden. Op Over het IJ werd onder andere een voorstelling over Mrs. God gepresenteerd, NT-Gent/LOD laten in Den Bosch een voorstelling over de God uit het scheppingsverhaal zien en nu dus de Bloeiende Maagden met ‘Donkey God’. Wellicht een verwijzing naar de Ezel Gods, het beroemde gedicht waarvoor Gerard Reve voor het gerecht gedaagd werd? Uit het gedicht spreekt een roerende liefde voor God, maar het christelijke volksdeel was not amused dat God met een ezel vergeleken werd.
Lees verder >>

Depressie
Teatro en De Achterbankgeneratie

Depressies met een creatieve knipoog

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een:
staande ovatie (4) / open doekje (4) /applaus (6) /beleefd applausje (1) / geen applaus (3) of gooien met rotte tomaten (3)

Recensie door Marie-Paule Fritschy

Teatro en De Achterbankgeneratie staan niet voor het eerst op rondreizend festival De Parade. Anders dan anders is wel dat zij de handen ineen hebben geslagen. Het resultaat wijkt af van het jolige Paradeaanbod. In ‘DEPRESSIE’ dragen de spelers T-shirts met teksten als „kut parade” en „dit is voor niemand leuk”. Onomwonden staan zij stil bij ongemakken die doorsnee Paradeartiesten liever wegwuiven. Niettemin blijft lachen, gieren en brullen mogelijk – mits je over flinke dosis relativeringsvermogen beschikt…

Wie de Werkteatertent betreedt, wordt meteen op de proef gesteld. „Wat is een depressie?”, vragen de makers aan de zaal. Het antwoord dat dit bijvoorbeeld een laag drukgebied kan zijn, kan de goedkeuring van de artiesten wegdragen. Creatief showen Teatro en De Achterbankgeneratie verschillende fasen van neerslachtigheid. Rick Paul van Mulligen die daartoe het begrip “depressie” definieert, joelen de andere spelers uit. Evenmin is het de bedoeling om het publiek deelgenoot te maken van de kanshebbers op de stemmingsstoornis. ‘Depressie’ mag niet op een lezing gaan lijken en daarom gooit Jan Groenteman het gauw over een muzikale boeg. Ontspannen begeleidt hij, gekleed in een onderbroek en gestreepte sokken, de spelers met vrolijke composities van uitstekende kwaliteit. Ontmoedigende teksten klinken hierdoor een stuk minder somber en vaak zelfs komisch.
Lees verder >>

De Brakke Zondag
De Brakke Zondag

Journaleater voorstelling op z’n Amsterdams

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een: staande ovatie (5) / open doekje (4) /applaus (4) /beleefd applausje (3) / geen applaus (2) of gooien met rotte tomaten (4)

Recensie door Marie-Paule Fritschy

Bovenaan de Brand Torentrap lokt Tony Tolo’s Showorkest dbezoekers swingend naar binnen. Bijgestaan door Tiny zorgt Tony voor muzikale omlijsting van ‘De Brakke Zondag’. Dit programma balanceert op de grens tussen journalistiek en theater en houdt daarbij de toeschouwer scherp in het oog. Alle items, variërend van een quiz tot live-tekeningen, gaan over de Paradestad waar De Brakke Zondag zich op dat moment bevindt. In Amsterdam daarom een gezellig, scherp en ietwat chaotisch programma met gasten als Jupijn Haffmans, bekend van Amsterdam Anders/De Groenen, en wijlen volkszanger André Hazes…

Een grote joviale vent met een opvallend donkere zonnebril, die in onvervalst Amsterdams direct de lachers op zijn hand heeft. Onmiskenbaar André Hazes, hier vertolkt door Boy Ooteman. Het is niet de enige memorabele figuur die hij ten beste brengt, want ook dichter P.C. Hooft wordt door Ooteman gespeeld. Vanaf het balkon vermaant hij het publiek dat ze hem alleen nog maar kennen als “De PC”, de hotspot van alle voetbalvrouwen en mediajournalist Jort Kelder. Centraal in ‘De Brakke Zondag’ staat dit keer de vraag: Wat maakt Amsterdam Amsterdam? Om daarachter te komen eerst een quiz, waaruit direct blijkt dat het Paradepubliek niet veel kaas van de Amsterdamse geschiedenis heeft gegeten. Iedereen wordt verzocht te gaan staan en bij een fout antwoord weer te gaan zitten. Driekwart van de zaal ploft na de eerste vraag alweer terug op zijn plek. De man die bij benadering weet hoelang de Ringweg is, wordt benoemd tot winnaar – en wint een porseleinen Amsterdammertje.
Lees verder >>

Country Music
De Wetten van Kepler

Aangrijpend levensverhaal van een moordenaar

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een: staande ovatie (10) / open doekje (4) /applaus (1) /beleefd applausje (2) / geen applaus (6) of gooien met rotte tomaten (8)

Recensie door Marjolein Heemskerk

Een donkere fabriekshal. Drie beeldschermen. Drie tafelframes. Drie sobere houten stoelen. Op een van de stoelen zit een man. De man praat, langzaam, staccato, duidelijk articulerend. De beeldschermen projecteren zijn gezicht in close-up. Zie hier de stijl van ‘Country Music’, een indringend drama, pakkend vormgegeven door theatergezelschap De Wetten van Kepler.

De voorstelling is verdeeld in vier periodes. De man, Jamie (Willem Schouten), vertelt met enkele steekwoorden wanneer de scène zich afspeelt. Ook door de goed gekozen kleding wordt dit duidelijk: zo zijn het trainingsjack, de gympies en de paardenstaart uit de jaren ’80 weer tevoorschijn gehaald. In de eerste scène (1983) zien we Jamie en zijn vriendin Lynsey (Floor van Berkestijn). Ze ademen een sfeer van onbezonnen rauwheid. Jamie is op de vlucht; hij heeft iets vreselijks gedaan. Lynsey schrikt hiervan en durft niet met Jamie mee te gaan. In de tweede scène (1994) blijkt dat Jamie inmiddels zijn eerste gevangenistijd erop heeft zitten. Matty (Bram Gerrits), zijn kleine broertje, zoekt Jamie op en vertelt hem dat Lynsey met hun dochter Emma een nieuw leven begonnen is. In de derde scène, het is inmiddels 2004, ontmoet Jamie Emma (ook een rol van Floor van Berkestijn) voor het eerst. Het laatste stuk neemt het publiek mee terug naar 1983, een dag vóór de dramatische gebeurtenissen die Jamie in eerste instantie op het slechte pad hebben gebracht.
Lees verder >>

LEX
NTGent/Lod

Het scheppingsverhaal als theatraal kunstwerk

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een: staande ovatie (4) / open doekje (1) /applaus (3) /beleefd applausje (5) / geen applaus (2) of gooien met rotte tomaten (2)

Recensie door Celia Noordegraaf

‘Lex’ is een performance, waarover je eigenlijk zo weinig mogelijk zou moeten vertellen. Zo onvoorbereid mogelijk de beelden en geluiden ondergaan, en daarbij je eigen associaties maken. Beweging, poëzie, muziek, licht en vooral het duister creëren een soort oerervaring. Acteur Kristof van Boven schetst een eenzame God in de oertijd, voordat Hij de mensen schiep.

Kristof van Boven (1981) volgde de acteursopleiding aan de toneelschool in Arnhem. In ‘Lex’ is hij echter meer danser dan toneelspeler. Op een grotendeels in het donker gehuld podiuml laat hij onder een geheimzinnige, zijwaartse belichting de meest fascinerende bewegingen zien: zijn lichaam is daarbij als een sculptuur. Aan het begin van het stuk maakt een mensfiguur zich los van een blank hoofd op de vloer en beweegt hij zich als een roofdier over het toneel. Zijn zwart geschilderde gezicht gaat schuil achter een masker. Het spel met het masker en zijn zwarte gezicht in de duistere zaal onder een schijnwerperachtige belichting heeft een intrigerend effect.
Rechtsachter op het toneel zit een zwijgende figuur in een zwak schemerlicht, wiens zilveren instrument een klein beetje oplicht. Het is Roel Smedts, die in de loop van het stuk op zijn trombone speelt. Een instrument, dat goed aansluit bij de eenzaamheid die de danser verbeeldt. Lupus solitarius. De eenzaamheid van de wolf.
Lees verder >>

Dauwe
De Bühnehasen

Surrealistische ode aan de zee

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een: staande ovatie (5) / open doekje (4) /applaus (2) /beleefd applausje (4) / geen applaus (6) of gooien met rotte tomaten (4)

Recensie door Celia Noordegraaf

‘Dauwe’ draait om Dauwe, een wat eigenaardig meisje, dat zonder veel te zeggen toch de spil vormt in het leven van vier jonge mannen. Na afloop van dit associatieve, poëtische stuk, blijft de toeschouwer met veel raadsels achter. De nieuwe productie van de Bühnehasen op Theater aan Zee in Oostende is geïnspireerd op een gedicht van de Portugese dichter Fernando Pessoa, Ode Maritima. Een duidelijke lijn ontbreekt, maar het spel boeit wel.

‘Dauwe’ begint fascinerend. Een meisje, gekleed in een mannenonderbroek en een sweater, staat aan de rand van een schuin oplopend toneel. Terwijl ze eindeloos met een draadje aan haar sweater speelt, zwijgt ze of praat stil voor zich heen. Op de achtergrond is een hels kabaal van machines te horen, en een heleboel gerinkel en gekinkel. Onder het podium loopt iemand heen en weer, die naar een foto zoekt. Hij schreeuwt naar Dauwe, die niet antwoordt.
Het schuine toneel doet denken aan een landschap met rivieren of een strand, waarin de zee sleuven heeft gevormd. Soms is te verstaan wat Dauwe zegt. Ze zegt afschuwelijke en wrede dingen, die een contrast vormen met haar dromerige verschijning. ‘Ik zou het interessant vinden om vierjarigen levend te begraven, terwijl hun ouders toekijken’, zegt ze bijvoorbeeld. Maar meestal zwijgt ze. Eindeloos staat Dauwe, gespeeld door Evelien Bosmans, vooraan op het toneel met het draadje aan haar sweater te spelen, terwijl achter haar van alles gebeurt.
Lees verder >>