Ifigeneia
Karina Kroft

Geloofwaardige Ifigeneia ondanks 6 Beaufort

23 juni 2006 – Recensie door Moon Saris

De nadrukken in Karina Krofts versie van het klassieke ‘Ifigeneia’ liggen zo dat het helemaal niet hindert als het waait terwijl het verhaal oorspronkelijk vooral om windstilte draait. Maar het is wel een beetje gek dat mensen die woorden als ‘arglistig’ gebruiken flesjes Heineken drinken en eruit zien alsof ze zo de PC Hooft uit komen gewandeld.

Karina Kroft heeft er nooit op gerekend dat eiland Terschelling haar negen windvrije dagen zou gunnen ter ondersteuning van haar stuk over het meisje Ifigeneia, dat zich opoffert opdat haar vader Agamemnon naar Troje kan zeilen. De regisseuse verzocht de goden geenszins, wist dat de kans groot was dat het zou waaien en gebruikte dat gegeven juist slim voor haar verrassende openingsscène op het strand.
Verder koos ze ervoor om al vrij snel na het begin met de hele groep toeschouwers te verhuizen van het strand naar een rustig gelegen duinkom er vlak achter, tamelijk ver van de bewoonde wereld en dus vrij zeker met louter geluiden en invloeden vanuit de natuur. In dit natuurlijke theater heerst bovendien – ook met stevige wind – een behoorlijke akoestiek.
Neemt niet weg dat de vier jonge acteurs op deze winderige donderdag hun stem enigszins verheffen om zeker te weten dat ze boven 6 Beaufort uitkomen. Dat maakt het overwegend goede spel her en der een tikje onnatuurlijk, maar zo kan iedereen in het publiek wel alles verstaan en de recente, modern-klassieke vertaling van Homerus’ verhaal kan het bovendien wel hebben.
De klassieke tekst met ellenlange zinnen, ingewikkelde namen, archaïsche uitdrukkingen en geloofwaardige maar pittige dialogen in ogenschouw nemend is het een wonder dat vader Agamemnon, zijn broer Menelaos, moeder Klytaemnestra en dochter Ifigeneia niet vaker dan een enkele keer over hun woorden struikelen. Net zoals het prijzenswaard is dat ze veelal op de been blijven als ze van de steile wanden van de duinkom afglijden om beneden hun opwachting te maken. Kroft heeft de ruimte wat dat betreft heel mooi gebruikt en de spelers gaan er uitstekend mee om.
De setting is simpel, passend bij de hippe cast en op een net te hebben manier in tegenspraak met de inhoud en toon van de zware, op enkele punten cynisch-grappige tekst. Het zand en duingras spelen een hoofdrol en her en der slingeren wat spullen die een gemiddelde familie meesleept naar een dagje Scheveningen: schepjes, een opblaasbare krokodil, een koelbox. De kleding is zomers: linnen broeken, strakke truitjes in felle kleuren, waarschijnlijk geshopt door de PC-hooft-dame Klytaemnestra. Enige klassieke element: een korset dat de vrouwelijkheid aanduidt.

Het stuk concentreert zich op de gebeurtenissen rond het meisje Ifigeneia, dat geofferd zal worden voor een bries en naar de offerplek wordt gelokt met het vooruitzicht op een bruiloft met halfgod Achilles. Ze speelt desondanks het eerste driekwart van het stuk een zeer bescheiden rol op de achtergrond, terwijl er door de andere hoofdpersonen druk over haar wordt gepraat.
Als Klytaemnestra en Achilles het plannetje van Agamemnon doorgronden, neemt de toch al niet geringe vaart van het stuk toe en komt de persoon van Ifigeneia sterk naar voren. Haar vader overtuigt zijn dochter van zijn en Griekenlands belangen, ze verliest van het ene op het andere moment haar onschuld en wint op dat moment voldoende aan kracht om zichzelf op te offeren – en laat dat aan iedereen weten met een scherp betoog, daarbij de voor een zelfmoordterrorist gebruikelijke fanatieke blik in de ogen.
De lotgevallen van het meisje en haar familie boeien in deze gewaagde versie van Karina Kroft ruim voldoende om meteen te vergeten dat het windstil zou moeten zijn en om de stevige strandwandeling en de vlagen zand in je gezicht voor lief te nemen.

Foto’s: René den Engelsman en Moon Saris

Gezien:
Ifigeneia van Karina Kroft
22 juni 2006, Oerol-festival, strand bij Paal 7, Terschelling