De Alchemist
Joost Vrouenraets en Gotra Ballet

Verhaal van de wereld geschilderd in oprechte danstaal

30 augustus 2006 – Recensie door Moon Saris

In de universele taal van de dans brengen Joost Vrouenraets en het Gotra Ballet in ‘De alchemist’ het (on)evenwicht van de mens, zijn liefde en zijn wereld in al zijn lagen in beeld. De jonge Limburgse choreograaf zet met goed gebruik van de rijke dansgeschiedenis en de andere grote kunsten een even mooie als ontroerende moderne dansvoorstelling neer, die het beslist verdient om veel vaker gezien te worden dan alleen tijdens het (coproducerende) festival Cultura Nova.



De achtergrond van de eerste scène bestaat uit een schildersdoek, een leeg schildersdoek. Het onbeschreven blad van de aarde en van de mens. De alchemist verschijnt ten tonele en bepaalt gaandeweg de voorstelling welke kleuren het krijgt, daarmee richting gevend aan de wereld. De mens kiest daarin gedurende zijn leven, met vallen en opstaan, voor zover mogelijk zijn eigen pad.
Wie wil, herkent hierin het scheppingsverhaal. Maar ook een minder godvruchtig persoon kan zich erin vinden, omdat de enscenering eerder gebaseerd is op universele dan op religieuze waarden: enerzijds de elementen water, aarde, vuur en lucht en anderzijds geloof, hoop en liefde. Niet zozeer in een god, maar in de mens en zijn vermogens – overigens ondanks al zijn onvermogen altijd het evenwicht te bewaren.
Door dit verhaal heen wordt vanzelfsprekend gedanst, bijzonder mooi en goed gedanst bovendien. Beeldend kunstenaar Guido Ancion uit Bingelrade is in de rol van de alchemist duidelijk geen begaafd danser, maar de Italiaanse pianiste Giulia Tubia is de bevalligheid zelve in de dansante rol die ze heeft toebedeeld gekregen. Haar duet met de vleugel vroeg in de voorstelling is van het soort eenvoudige schoonheid die raakt. Maar bovenal: choreograaf en danser Joost Vrouenraets vormt een prachtig koppel met de Franse danseres Maïté Guérin, vooral in de scènes net na hun ‘geboorte’, waar ze bijna naakt en uiterst kwetsbaar kennismaken met het leven, elkaar en de dingen die ons energie geven of ons in de weg staan. Dit bijna sacrale duet spreekt zo aan, dat een aansluitende stilte wordt gebruikt voor een daverend applaus, terwijl de voorstelling nog niet halfweg is.
Het volgende – ook denderende – applaus laat op zich wachten tot na de laatste passen en klanken. Want al is wat volgt ook ontzettend de moeite waard, het hoogtepunt is al op de helft voorbij. Dat is jammer, maar het is bijna onlosmakelijk verbonden met Vrouenraets aanpak van het thema: het broze, gevoelige, jonge van de onbevangen mens ontroert nu eenmaal gemakkelijker dan de wikkende, wegende volwassene die zich door het leven met al z’n mooie en minder mooie kanten heen worstelt. Neemt niet weg dat ook dat latere levenstraject met zijn verschillende gezichten mooi en aansprekend in beeld wordt gebracht.
En dat heeft veel te maken met de danstaal die Vrouenraets erop nahoudt. Puttend uit het eindeloze bronnenmateriaal dat zijn voorgangers hebben nagelaten en zonder de gebruikelijke hedendaagse drang te vernieuwen om te vernieuwen, creëert hij een vloeiende en toch krachtige choreografie die van alle kanten prettig en oprecht aandoet. Qua beeld gesteund door een bescheiden, maar goedwerkende vormgeving waarin zwart en wit de basis vormen en ruim baan geven aan de zorgvuldig gebruikte kleuren groen en rood, naast natuurlijk de ter plaatse door Ancion geschilderde kleurrijke achtergrond. En qua geluid door een scala van bekende en minder bekende muziekstukken van grote meesters, goeddeels gevoelvol en live gespeeld door Tubia.
Vrouenraets ‘and friends’ slagen erin het grote verhaal van de wereld te vertellen in de universele taal van de dans. Aan iedereen die het maar horen wil, omdat ze met hun schets in grove lijnen volop ruimte laten voor eigen interpretatie van de details. Vooralsnog lijkt het helaas te blijven steken bij twee voorstellingen in Kerkrade. Doodzonde, want het kan niet anders dan dat veel meer mensen hun oren en ogen voor deze vertelling in dans zouden spitsen.

Foto’s: René den Engelsman en Moon Saris

Gezien:
De alchemist door Joost Vrouenraets en het Gotra Ballet
27 augustus 2006, festival Cultura Nova, Theater Kerkrade