Schrijfworkshop

Het leren kennen van jezelf, de wereld en de rest

21 november 2006 – Verslag door Annet Bremen

“Waarom is dit een bijzondere dag?” “Wanneer besloot ik dat dit mijn smaak was?” “Eindigt het hier, een meisjesjapon om een verdord lijf?” 50 minuten lang gonzen hersenspinsels, verpakt in mooie woorden door de Platformbibliotheek. Tweedejaarsstudenten Theatermaken van de Toneelacademie Maastricht tonen in deze speciaal voor de theaterconferentie ‘Ja, Nu’ ingerichte ontmoetingsruimte het resultaat van een schrijfworkshop. Is het plots bij de luisteraar gaan kriebelen om na al die woordkunst zelf de pen ter hand te nemen, dan biedt het project ‘Stills’ van Carla Mulder aansluitend alvast perspectief.

Drie dagen lang schreven de zeven studenten onder leiding van schrijver Thomas Verbogt hun ongecensureerde fascinaties neer op het papier; het leren verwoorden van dat wat je bezighoudt. Opdracht aanhoren, kwartiertje er op los pennen en gelijk voorlezen. Dat voorlezen was een ‘must’, om gelijk te zien of het goed zat met het ‘ritme’ en of het überhaupt ‘werkte’. Voor deze presentatie mochten ze echter selecteren en zo lezen ze nu enkele van elkaars monologen, dialogen en scènes voor. De pure taal, dát is waar het hier om draait. Geen afleidende multimediafratsen of uitgebreide bewegingsfiguren, maar sec tekst; fijn om eens alleen maar geconcentreerd met de oren gespitst te mogen luisteren! Verschillende opdrachten komen voorbij: werken vanuit een foto en in een monoloog ‘de taal van de foto spreken’, vanuit de eigen fascinatie (variërend van ‘dit houdt mij bezig’ tot ‘dit vond ik op straat en hier wil ik iets mee doen’) of ‘gewoon’ een alledaagse dialoog. Waar deze jonge creatieve makers moeiteloos hele werelden scheppen voor het publiek, is er echter ook nog een wereld die het niet leert kennen en waar het toch wel heel benieuwd naar is: de bijna mythische wereld van het schrijfproces. Wil niet iedereen weten waarom en hoe een schrijver schrijft wat hij schrijft? Gelukkig krijgen de toeschouwers de mogelijkheid om deze ‘schrijvers’ alles over de keuken van het schrijven te vragen.
Wat gelijk blijkt, is dat de workshop hen allemaal ‘verlicht’ heeft. Hoe dan ook hebben ze zichzelf en elkaar op een andere manier leren kennen: “In 15 minuten heb je geen tijd voor censuur of bedoelingen. Het is ‘WHAM’ kladden en dan staat alles impulsief op papier.” Maar er zijn ook duidelijke verschillen in hun beleving van de cursus. Ze schreven allemaal voor de eerste keer, maar gingen allemaal op hun heel eigen manier aan het werk. Waar de een begon vanuit de woorden, het ritme en de taal, geeft een ander juist toe dat hij werkte vanuit ‘zijn universum’: “De beelden in mijn hoofd geven richting en structuur aan hetgeen ik wil vertellen en aan de betekenis die ik er aan wil geven.” Een meisje onthult dat deze workshop haar manier van theatermaken zal gaan veranderen: “Ik werkte altijd vanuit beelden; ik had ze in mijn hoofd en wist er daarna altijd wel zo’n draai aan te geven dat het interessant werd voor mijzelf. Nu weet ik dat ik ook kan werken vanuit wat mij bezighoudt, en juist dat omzetten in theater. Dat dát ook kan, is echt een lichtpunt voor mij!”
Het enthousiasme van deze studenten kon zonder moeite overslaan op het publiek. En om het verlangen tot schrijven te voeden, is er een toelichting op het bijzondere project ‘Stills’ van theatermaker Carla Mulder. Duizenden stereofoto’s van haar opa vormen de basis, maar naar de verhalen daarbij kan ze alleen maar gissen. Nu dient dat verhaal geweven te worden, en iedereen die wil en kan schrijven wordt opgeroepen een bijdrage te leveren. Een mooi idee, waarbij je misschien je eigen verhaal ‘per ongeluk’ wel in deze theatervoorstelling tegenkomt.

Aanleiding nodig om te schrijven? Op de website www.stillssite.nl zijn alle foto’s te vinden en kan iedereen het verhaal dat een bepaalde foto bij hem of haar oproept opschrijven en opsturen.

Gezien:
‘Presentatie schrijfworkshop’ en Presentatie ‘Stills’,
17 november 2006, Conferentie ‘Ja, Nu’ Maastricht