|
|
||
LAATSTE ARTIKELENSpace doorbreekt de vijfde wand met The CloudEvocatie van het ondenkbare Brave Shaffy vooral leuk voor ouders Dunne scheidslijn tussen gek en goed Zomerse oppepper in winterdip THEATERBANENVoeg een vacature toeDe Utrechtse Spelen zoekt een Verkoopcoördinator M/V (32 uur) Marilyn Monroe nodigt een creatieve theatertechnicus uit om met haar te brainstormen Storm zoekt enthousiaste stagiair(e) publiciteit voor Tweetakt en KAAP. GEZOCHT: Nederlandse theatermakers met internationale ambities Gezocht: Hoofdredacteur Cultuurpodium.nl AGENDAVoeg een voorstelling toe[9 Feb] Ashton Brothers [11 Feb] Purper in Concert [13 Feb] Rivelli impro-explo ensemble 'World tour' [14 Feb] KunstEilanden Amsterdam (KEA) [14 Feb] 'Het woord in Ruigoord' [15 Feb] Theater Vandenbulck [18 Feb] Legendarische KODO drummers! [20 Feb] Kinderproductie Bellenbende [20 Feb] Sonneveld voor Altijd! met o.a. Trudy Labij [21 Feb] Taekwondo en Kung Fu met slapstick comedy in JUMP! THEATERVRIENDENhenk bruijstens heeft zijn/haar profiel bijgewerktReinder van der Woude / RENDIER heeft 3 evenementen toegevoegdKunstEilanden Amsterdam (KEA) Februari … Elselien Leemhuis heeft 5 evenementen toegevoegdTaekwondo en Kung Fu met slapstick comedy in JUMP! va… Theaterhotel Almelo heeft 2 evenementen toegevoegdMannen komen van Mars, Vrouwen van Venus op Augustu… Theaterhotel Almelo heeft een evenement bijgewerkt Daughters of Africa in Theaterhotel AlmeloApril 5 … Theaterhotel Almelo heeft een evenement bijgewerkt Uri Geller 'Mindblowing' in Theaterhotel AlmeloApr… Theaterhotel Almelo heeft zijn/haar profiel bijgewerkt jan veninga en Saskia de Ruiter zijn lid geworden van TheaterVrienden Gerard heeft een reactie achtergelaten voor Jacqueline Boot Gerard heeft zijn/haar profiel bijgewerkt THEATERTIJDSchrijf je in voor onze wekelijkse nieuwsbrief TheaterTijdCOLOFONBestuurBas Steenstra Frank Abspoel Kees Scholten Hoofdredactie Gigi Schuiten T: 020-6760508 Redactie Nederland Judith Blankenberg Cisly Burcksen Mark Duijnstee Marie-Paule Fritschy Ronald Glasberg Ivy Harkes Maaike Glerum Bart Krull Celia Noordergraaf Annelies Omvlee Marco Rochette Janneke Robers Marjolein Wegman Vacature Redactie België Mayke Klomp Ronald Glasberg Justin Waerts Vacature Redactie Duitsland Monique Masius Vacature Redactie TC Theater TV Gigi Schuiten Hoofdredactie, camera en montage Gert-Jan Stam Camera en presentatie Nico Haasbroek adviseur, presentatie speciale projecten Vacature Eindredactie Vacature Webdesign CultuurStudio Persberichten De redactie krijgt persberichten, nieuwtjes en wetenswaardigheden bij voorkeur digitaal aangeleverd. Stuur je tekstbestanden, bijvoorkeur voorzien van beeldmateriaal per e-mail Redactieadres Stichting TheaterCentraal.nl Oranje Nassaulaan 63 1075 AL Amsterdam T: 020-6760508 Auteursrecht © TheaterCentraal.nl. Alle auteursrechten en databankrechten ten aanzien van de inhoud van deze uitgave worden uitdrukkelijk voorbehouden. Deze rechten berusten bij TheaterCentraal.nl, c.q. de desbetreffende makers. Voor het overnemen, opslaan en verspreiden van (delen van) de inhoud en gebruik van de vormgeving, op welke wijze dan ook, dient u in beginsel vooraf schriftelijke toestemming te hebben verkregen van de uitgever, behoudens beperkingen bij de wet gesteld. TheaterCentraal.nl spoort schending van haar auteursrecht actief op en neemt waar nodig jurdische stappen. Theatermakers en gezelschappen Het is theatermakers en gezelschappen toegestaan artikelen over hun eigen voorstellingen c.q. gezelschap over te nemen op hun eigen website, mits daarbij de bron en een link naar bron worden vermeld. Theaters en festivals Het is theaters en festivals toegestaan artikelen van TheaterCentraal.nl uit te printen en te gebruiken als promotiemateriaal op hun aankondigings- en of persborden. Het is niet toegestaan artikelen door te publiceren in andere media zonder schriftelijke toestemming van de uitgever. Disclaimer De uitgever besteedt veel aandacht aan de actualiteit en betrouwbaarheid van de informatie, welke ook gedeeltelijk van derden wordt verkregen, op de internetsite. De uitgever kan niet verantwoordelijk en/of aansprakelijk worden gesteld voor eventuele fouten, omissies, snelheid en onvolkomenheden in de verstrekte informatie. |
PowerboatWij verleiden het publiek11 juni 2007 – Interview door Tessel van Aalst Het theater van Powerboat lijkt nergens op. Dat wil zeggen: het is moeilijk te vergelijken met andere gezelschappen of in een hokje te plaatsen. Is het theater? Is het performance? Is het installatiekunst? Of iets daartussenin? En kun je het publiek nog wel publiek noemen? Vormgever Bas Kortmann, één van de drijvende krachten achter Powerboat, geeft uitleg over hun bijzondere manier van theater maken. “Bij ons is het publiek niet alleen consument, maar ook co-producent, medemaker.” Zo ook bij de nieuwste voorstelling ‘Datsja’, die al op verschillende plekken in het land speelde en binnenkort op het Over het IJ Festival mee te maken is. ![]() Samen met theatermaker Fokka Deelen vormt Bas Kortmann de artistieke kern van Powerboat. Dit theatercollectief onderzoekt ‘oervormen’: de eerste en eerlijke reacties van toeschouwers op vragen, situaties en acties. Ze doen dit door het publiek actief te betrekken bij hun voorstellingen, die op het snijpunt van beeldende kunst, performance en theater liggen. Om duidelijk te maken wat theater voor Powerboat betekent grijpt Bas Kortmann terug op de oorsprong van de kunstvorm. “Theater is van oudsher een sociale samenkomst, een plek om sociale vraagstukken te behandelen. Mensen werden actief betrokken bij theater. Nu is het verworden tot een braaf gebeuren. Wij willen theater weer inzetten om contact te leggen met het publiek en tussen de toeschouwers onderling. Er zijn weinig kunstdisciplines waarbij het intermenselijke contact zo nadrukkelijk aanwezig is. Daarom wil ik als ontwerper theater maken. Ik kan goed een tafel of een stoel maken, maar pas als er publiek bij is, gaat het puur over reageren en dan wordt het interessant.” Interactief Maar hoe doet Powerboat dat dan, het publiek actief bij hun theater betrekken? “Bij onze voorstellingen komt het publiek binnen in een kunstmatige omgeving. Er is geen tribune. Wel zijn er acteurs aanwezig en die spelen een voorstelling, maar ze zoeken vanaf de eerste minuut contact met het publiek,” legt Kortmann uit. “Vervolgens verleiden we het publiek om deel te nemen. We dwingen nooit iemand. Het werkt alleen als mensen uit vrije wil meedoen, uit enthousiasme. Alleen dan is er sprake van een serieuze betrokkenheid. Ze mogen ook met een drankje langs de kant gaan zitten en de anderen observeren.” Kortmann geeft een concreet voorbeeld van hoe het publiek betrokken wordt, aan de hand van ‘Raising Reality’ uit 2003, een voorstelling die zich afspeelde in een grote, lege hal. Halverwege de ruimte stond een soort sokkel en daarop lag een vrouw (Fokka Deelen) die helemaal ingepakt was in bruin inpakpapier. Alleen haar gezicht, met een uitdrukkingsloze blik, was nog zichtbaar. Het publiek bleef bij elke voorstelling automatisch op ongeveer dezelfde afstand staan. “Na een minuut of vier kwam er een schaar aan een touwtje naar beneden. Het publiek deed hier in eerste instantie niks mee en bleef geduldig wachten tot er een acteur zou komen die er iets mee zou doen. Maar er kwam geen acteur, Fokka was de enige speler. Zij ging het publiek ook niet vragend aankijken ofzo. Altijd stapte er na dertien minuten iemand uit de groep om haar los te knippen. Daarna werd ze uitgepakt en rechtop gezet en moest ze leren lopen. Het duurde altijd precies 18 minuten voor ze rechtop stond. Dit is vergelijkbaar met dramaturgieën van Hollywoodfilms. Binnen vijftien tot achttien minuten moet er een connectie met het hoofdpersonage gemaakt worden. Maar stiekem dwingen we het publiek dus wel een beetje.” Net een feestje In de nieuwste voorstelling ‘Datsja’ verleiden Kortmann en Deelen de toeschouwers door te vragen of ze een glaasje wodka willen. “De vierde wand is per definitie onmiddellijk doorbroken. Het wordt zo heel natuurlijk om deel te nemen, net als op een feestje. Alleen is een feestje gewoon leuk en bij ons gaat het uiteindelijk nog ergens over.” ‘Datsja’ is een voorstelling over macht en verantwoordelijkheid. De titel betekent letterlijk ‘buitenhuis’ in het Russisch. Maar het staat ook voor ontsnapping uit de verstikkende regels en wetten in het dagelijks leven. Onder het communistisch regime was de datsja een gift van de machthebbers aan het volk. In de datsja was ruimte voor bezinning en dialoog en hier begon dan ook de opstand tegen het communisme. De acteurs spelen in deze voorstelling dat ze in een datsja zitten, waar vrijheid centraal staat. “Vrijheid bestaat bij de gratie van regels. Maar wij vinden dat mensen zich vaak verschuilen achter regels. Daarom willen we in ‘Datsja’ stiekem letterlijk voelbaar maken dat het spaak gaat lopen als de regels te streng worden toegepast. Samen met de toeschouwers spelen we een soort spel, net zoals kinderen een spelletje spelen. Wij vinden dat spelen niet ophoudt bij je tiende. Dat zie je aan zaken als Second Life, communities en games. Dat soort dingen gaan altijd erg over technologie, er zit een medium tussen. Bij theater gaat het om een reële samenkomst. Dat is het mooie ervan: het gevoel van het echte, ondanks dat het theater is.” Dogville De werkwijze die Powerboat hanteert is behoorlijk intensief voor de acteurs. “Je moet publiek zien te lezen en dat onmiddellijk inzetten om je doel te bereiken. Wij manipuleren ze enorm naar bepaalde handelingen en vervolgens spreken we ze daarop aan. Anders is het te vrijblijvend en te plat. Bij de eerste serie op het Cement Festival hadden we eigenlijk nog geen goed einde. We wezen met een beschuldigende vinger, terwijl we het publiek zelf tot bepaalde acties hadden gedwongen. Iemand vond de voorstelling Dogville-achtig. Dat zie ik als een groot compliment, maar het heeft ook iets naars en dat is niet helemaal de bedoeling. Dus dat hebben we veranderd. We maken nu nog wel een punt, maar daarna is er ruimte voor reflectie en beloning. We maken het weer goed met het publiek.” Voorstellingen van Powerboat eindigen vaak aan een eettafel waar het publiek in gesprek kan gaan met elkaar en met de makers. “Die gesprekken vinden we erg belangrijk om mee te nemen, zeker als je hen ergens over na wil laten denken. We eigenen ons dat foyermoment nog even toe.” Steeds opnieuw première Dat het publiek een hoofdrol speelt in de voorstellingen van Powerboat maakt elke voorstelling uniek. De makers kunnen en willen niet alles zelf in de hand houden en zo gebeuren er elke keer nieuwe dingen. Maar hoe repeteer je nou zoiets? “Daar worden we elk jaar iets slimmer in,” lacht Kortmann. Powerboat werkt vaak met een proefpubliek, maar in principe blijft de voorstelling gedurende de hele speelperiode in ontwikkeling. “ ‘Datsja’ ging officieel in première op Cement Festival in Maastricht. Althans, zo werd het aangekondigd. Voor ons voelde alle voorstellingen op dat festival nog steeds als een ontwikkelingsperiode. Elke voorstelling is voor ons in wezen een première. Voor festivals is dat soms wel ingewikkeld om uit te leggen. Programmeurs willen een voorstelling programmeren die af is. We streven daar wel naar, maar elke voorstelling geeft ons weer nieuwe input.” Festivals Powerboat speelt graag op festivals. Het mooie eraan vindt Kortmann dat toeschouwers de ervaring van eerdere voorstellingen meenemen. “Op Festival aan de Werf speelden we in 2003 de voorstelling ‘Lovelab’. mensen ontmoetten elkaar bij deze voorstelling en leerden elkaar een beetje kennen. Ze kwamen elkaar daarna nog op andere plekken op het festival tegen en praatten door over onze voorstelling.” Voor de acteurs is het volgens Kortmann extra moeilijk om op een festival te spelen. “Ze moeten nog beter inschatten wat voor vlees ze in de kuip hebben. Het publiek is wat later op de dag als er wat alcohol gedronken is, vaker wat lacherig. De acteurs moeten dat in het begin misschien een beetje temperen en daarna juist inzetten.” Na Over het IJ Festival speelt Powerboat deze zomer nog op Festival Boulevard in Den Bosch. Kortmann had met ‘Datsja’ ook graag op Oerol willen staan. “Laatst zei een van onze toeschouwers: ‘ik waan mezelf op Oerol’. Ik vind ook dat de voorstelling daar goed past, maar op de een of andere manier is het nog niet gelukt.” Pure ontspanning Een van meest bijzondere dingen aan theatermaken vindt Kortmann dat hij er echt wat mee teweeg kan brengen bij toeschouwers. In 2001 presenteerde Powerboat ‘Road to Utopia’, een experiment waarbij Powerboat zes dagen lang, zeven uur per dag een performance gaf. “We gaven onszelf een opdracht. Mijn opdracht was de hele dag stoeltjes en tafels maken, zonder ook maar even pauze te nemen. Ik mocht niet nadenken, maar alleen maar doen. We het presenteerden het in een nogal hoogdrempelig gebouw: TENT in Rotterdam. Daar komen eigenlijk alleen maar kunst- en cultuurliefhebbers. Maar ineens kwamen er ook mensen uit de buurt, die heel lang bleven en ook terugkwamen. Zo was er een vrouw die urenlang bleef en op de tweede dag tegen ons zei: ‘weet je dat ik me nou nog nooit zo ontspannen heb gevoeld?’ Daar was ze zelf erg door geëmotioneerd. Al het cynisme viel er toen in één keer vanaf. Dat is toch verdikkie de kracht van je open stellen voor publiek! Je raakt ze en geeft ze echt wat. Ik geef ze ook wel eens een tafel of een stoel, maar dat is een zakelijke transactie. Dit soort momenten geven ons erg veel motivatie om door te gaan.” Powerboatspeelt ‘Datsja’ op Over het IJFestival, dat van 5 t/m 15 juli plaatsvindt op de NDSM-werf in Amsterdam Noord, op Festival Boulevard, van 3 t/m 12 augustus in Den Bosch en enkele keren op locatie in verschillende steden. Voor meer informatie: www.powerboat-rotterdam.nl Foto: van links naar rechts: Jacqueline Sterk (regisseur Datsja), Bas Kortmann (artistieke leiding) en Fokka Deelen (artistieke leiding) , fotograaf: Joep Lennarts REAGEER OP DIT ARTIKELTREFWOORDEN EN RELEVANTE ARTIKELENTags gebruikt in dit artikelboulevard, datsja, over_het_ij, powerboat Andere artikelen over 'boulevard'
Andere artikelen over 'datsja'
Andere artikelen over 'over_het_ij'
Andere artikelen over 'powerboat' |
nu online: 826 lezers
ZOEK ARTIKELENTWEETS![]() TheaterCentraal: Checking out Gigi's Profile on TheaterVrienden: ning.it/9jutEf TheaterCentraal: Space doorbreekt de vijfde wand met The Cloud bit.ly/cVGN0F TheaterCentraal: Dunne scheidslijn tussen gek en goed bit.ly/aWti8o TheaterCentraal: Brave Shaffy vooral leuk voor ouders bit.ly/cayqWJ TheaterCentraal: Evocatie van het ondenkbare bit.ly/b5t8As OUDERE ARTIKELENGewaagde monoloog Lucas VandervostAdams Appels neemt zichzelf op de hak Kleurrijk vormgegeven lief en leed in Beumer & Drosts Ganzenbord Twintigste eeuw als Arctisch landschap met geniale trekken Winterparade haalt oude koeien uit de sloot Optimisme als wapen in de strijd tegen de wereld Vriend of vijand van het volk ‘De geheime tuin’ betovert ook in M-Lab Weegeklag der Babylonische vrouwen Energiek vuurwerk in`Woyzeck’ Technisch interessante ‘Onder de vulkaan’ Ongemak centraal in vijfde Droog Brood ‘Oeroeg’ ontroert ook op toneel Horrortheater op de grens van het aanvaardbare Ik ben altijd blij als ik iets zie dat nog niet door het internationale festivalsysteem is gecorrumpeerd Een losbandige schakelketting Underground biedt weinig houvast Spannende botsing tussen oude en nieuwe waarden Energieke uitvoering van sleutelstuk twintigste eeuw Avondje porno bij De Nederlandse Opera Inspirerende theatrale staalkaart mist af en toe wat context Stavenuiter speelt demente moeder Theater als voertuig voor ideeën Gekke bekken met serieuze boodschap T.r.a.s.h. tilt rauwe dans naar hoger niveau Verbeelding krijgt alle ruimte in Woeste hoogten Oude liefdesdrank zonder warme afdronk Misschien ligt de toekomst van het theater in de komische avant-garde Gemaakt om niet te vergeten Lachen om gefrustreerde Lebbis Acrobatische hoogstandjes op pompende beat Jonge levens worden beïnvloed in ‘Airport Kids’ Visscheriaans spektakel Inhoud barst uit de toneelvoegen bij RO Theater ‘Szymborska!’: theatrale poëzie “licht, als bubbeltjeswijn” Van Dolron windt toeschouwers om haar vingers Dansclick 7: over afscheid nemen van het verleden Verdwijnend boerenleven in Brabant Buitengewoon trieste en opzwepende tragedie Maatschappelijk relevant griezelen bij het slot van Bang! Aan de keukentafel bij een goede Duitser Vakmanschap en actualiteit in Venlo Sterk acteurstheater met absurdistische trekjes De valkuilen van een goede eigenschap Bittere moeder en krengige dochter wekken weinig sympathie ‘Dansgala van het Zuiden’ smaakt naar meer Theater na Tomaat Een normaal mens in een gestoorde omgeving Sfeer proeven met Milla Virtanen Publiek is onderdeel van broeierige dans Een experiment in geduld ‘Nude’: boeiende multidisciplinaire voorstelling 'Dido and Aeneas' om de hemel in te prijzen Frisse taalobservaties en associatieve vertelsels ‘Beatlemania’ herleeft in ‘HELP’ Onderkoelde weergave van de gevangenis die huwelijk heet Multimedia mist ook na revisie nog muzikale magie Interessante lezing met aanstootgevend slot Innemend theater in een kijkdoos ‘Carne’: beklemmende voorstelling over manipulatie van vlees Spektakel en het passieve individu Hellereis door licht en donker ‘TanzTanz’ stimuleert de fantasie van het publiek Robert Holl meesterlijk in sensationele seizoensopening Opera Keulen Theatraal bloedbad in realistische setting Op afstand bedienbaar theater De stereotypen van het mannelijk lichaam ‘o.a. Cassandra’ schrijft theatergeschiedenis Zonder BOEgeroep geen spanning Acrobatische versie van ‘An Inconvenient Truth’ Humoristische massabespeling met Actie!Duif The Lunatics bespeelt bouwput Vredenburg Eten en seks in de oorlog Een ontregelende verrassing Meegevoerd naar de zestiende eeuw met Illyria |