Rijk
het Woud Ensemble

Aan de hand van een boswachter naar het theater

15 juni 2007 – Voorbeschouwing door Gigi Schuiten

Ze logeren op een camping van Staatsbosbeheer - een van de samenwerkende partners bij hun tweede productie ‘Rijk’ - en dat past helemaal in de filosofie van het in 2005 opgerichte ‘t Woud Ensemble dat zijn repertoirevoorstellingen op locatie maakt en speelt. Afgelopen weekend arriveerde het gezelschap op Terschelling en na een week van keihard repeteren, is de voorstelling vanavond voor het eerst tijdens Oerol te zien om daarna door te reizen naar de festivals Over het IJ, de Karavaan en Boulevard.

Toen oprichters Jos van Hulst en Margien van Doesen de van oorsprong Russische theatermaakster Ira Judkovskaja vroegen hun tweede voorstelling te regisseren, gaven ze haar er gelijk de vrijbrief bij om zelf het stuk uit te zoeken. Op onze vraag hoe ze haar keuze heeft bepaald, antwoordt Ira dat ze zich vooral heeft laten leiden door haar intuïtie. “Ik ben natuurlijk op zoek gegaan naar een toneelstuk dat zich leent voor locatietheater. ‘Rijke bruiden’ van Alexander Nikolajevitsj Ostrovski sprong er gevoelsmatig uit. Ik ben opgegroeid met zijn stukken en bewonder zijn werk erg. Het stuk speelt zich af in een dorp in de buurt van Moskou dat bekend staat om zijn rijke natuur en een toevluchtsoord is voor mensen die hopen hun leven een andere wending te geven. Dus dat laat zich prachtig vertalen naar een voorstelling in het bos.”

“Het bos heeft dan ook een centrale plek gekregen”, vult Jos van Hulst aan. “We beginnen altijd met de tekst en daarna scouten we naar de omgeving die er bij past. We gebruiken heel bewust geen decor. Ik zou het vals spelen vinden dat wel te doen. De locatie, in dit geval het bos, is het uitgangspunt, ís dus het decor.” “De scènewisselingen komen tot uiting in de kostuums”, licht Ira nog toe.
‘Rijk’ is een komisch stuk in vier bedrijven en duurt een uur en drie kwartier. Vanaf het verzamelpunt wordt het publiek aan de hand van een boswachter meegenomen op een wandeling van ongeveer twintig minuten tot een half uur. “Dat is een belangrijk onderdeel van de voorstelling”, vertelt Ira. “In ‘Rijk’ draait het om de vraag hoe mensen zich verhouden tot hun omgeving; zowel tot hun leefomgeving, tot de natuur als tot andere mensen. De boswachter vertelt tijdens de tocht van alles over het bos. Als je bijvoorbeeld te horen krijgt, dat het bos op Terschelling is aangeplant, dan rijst de vraag wat wij eigenlijk onder natuur verstaan of wat we als natuur ervaren, en ook hoe terecht of onterecht dat is.”
Ira heeft het stuk van de bekende Russische toneelschrijver vertaald en bewerkt maar niet gemoderniseerd. “Ik vind het een uitdaging de oorspronkelijke tekst te bewaren en het stuk toch naar deze tijd te halen”, zegt ze daarover. “Een goed toneelstuk zoals dit is natuurlijk tijdloos, dat maakt het wel gemakkelijker. Alexander Ostrovski stierf in 1886 maar zijn thema’s zijn universeel, en daardoor ook nu nog actueel.”
In ‘Rijk’ zoeken zes personages hun heil in het dorp in het natuurgebied, allemaal met hun eigen verborgen agenda. Zo zoekt een gerespecteerde generaal een man voor zijn mooie, geadopteerde dochter, hoopt de rijke weduwe Antonia op een spannend avontuur en probeert beambte Vitali zijn in het slop geraakte carrière weer in beweging te krijgen. Ondertussen leidt de hardwerkende Yuri samen met zijn moeder een afgezonderd bestaan. “Wat ze gemeen hebben, is dat ze stuk voor stuk zo naarstig op zoek zijn naar geluk, dat ze het geluk dat onder handbereik ligt over het hoofd zien”, vertelt Jos. “Ze worstelen met elkaar maar ook met hun omgeving. In ‘Rijk’ maken we de conflicten die dat oplevert - en die vooral over liefde, geld en aanzien gaan - op een humoristische manier inzichtelijk. Het is een grappig stuk maar met zeker een serieuze ondertoon.”

‘Rijk’ van 't Woud Ensemble is te zien in de bossen (De Wulp) bij Halfweg op Terschelling tijdens Oerol, in het Vliegenbos in Amsterdam-Noord tijdens Over het IJ, in het woud in de Wimmenummerduinen tijdens de Karavaan en in het bosrijke natuurgebied Heinis bij Den Bosch tijdens Boulevard. Voor meer informatie en de speellijst: www.woudensemble.nl
Foto affichebeeld: RVDA