In een land hier
Elien van den Hoek

Elfen en prins slaags met dromerige wereldverbeteraarster?

4 juli 2007 – Voorbeschouwing door Janneke Robers

Op 5 juli gaat ‘In een land hier’ van Elien van den Hoek op het Over ’t IJ Festival in première. Het is haar tweede voorstelling in samenwerking met het festival en het belooft een spannende strijd te worden. Een stuk over vals geluk, oprecht sentiment en lui idealisme. Sprookjes voelen echt aan, en de werkelijkheid wordt betoverend. Harlekijn neemt het namelijk op tegen een wereldverbeteraarster, elfen bonken op de deuren en de prins op het witte paard galoppeert het toneel op om zijn bestaansrecht op te eisen!

De driejarige verbintenis die van den Hoek vorig jaar aanging met het Over ’t IJ Festival geeft haar de kans om te experimenteren. “Nu hoef ik niet van tevoren met een heel doordacht plan te komen, maar kan ik gedurende het maakproces dingen uitproberen of weggooien.” Vorig jaar resulteerde dit in de goed ontvangen ‘Wat heb je grote ogen’, een stadssprookje waarbij het publiek langs verschillende locaties liep. Dit jaar stort de jonge theatermaakster zich na lange tijd weer eens op een tekstuele theatervoorstelling. Nu, twee weken voor de première, staat ‘In een land hier’ qua opbouw in grote lijnen vast, maar is ze nog steeds aan het zoeken naar de juiste verhoudingen en een passende invulling. Van den Hoek: “Het is een spannende ervaring om nu weer met tekst te werken. De bedoeling was dat de voorstelling qua vormgeving heel sober zou worden, maar stiekem sijpelen er steeds meer beelden in het stuk. Blijkbaar kan ik toch niet zonder.”


Geëngageerde elfen
‘In een land hier’ is ontstaan vanuit Elien van den Hoeks eigen zoektocht naar engagement en inhoudelijk theater. “Ik ben heel hypocriet. Ik doe altijd een beetje water bij de wijn zodat ik me niet schuldig voel. Zo probeer ik bewust te leven, maar toch neem ik bijvoorbeeld het vliegtuig. Dan plant ik een boom en denk ik dat het allemaal weer goed is. Dat werkt natuurlijk niet. Ik wilde daarom even geen sprookjes meer maken, maar echt de wereld verbeteren. Groots zoals wel eens wordt gesteld. Alleen is een wereldverbeteraar niet zo spannend om naar te luisteren.” Van den Hoek heeft dat goed ingeschat. Tegenwoordig wordt het publiek overladen met beelden over hoe slecht het met de wereld gaat, zodat men er bijna recalcitrant van zou worden. Wat ten koste gaat van de inhoud. ‘In een land hier’ is gelukkig anders. Het wordt geen tweede ‘An Inconvenient Truth’ - de documentaire van Al Gore, waarin je overrompeld wordt door het drama dat zich op onze aardbol afspeelt - maar een spel tussen realiteit en fantasie, rauwe waarheid en de ontsnapping daaraan. Langzaam brokkelen de grenzen daartussen af en uiteindelijk mag de kijker zelf zijn conclusie trekken. “Ik sta als mijzelf op toneel. Ik vertel mijn eigen verhaal, maar raak hierin ook verstrikt, omdat de dingen nu eenmaal niet zwart-wit zijn. Op mijn zwakkere momenten, wanneer ik het even niet meer weet en mezelf tegenspreek of lieg, breken de sprookjesfiguren in en proberen ze het verhaal over te nemen. Dan brandt de strijd tussen sprookje en werkelijkheid los. Elfen en prinsen blijken af en toe ook geëngageerd te zijn en het echte leven kan soms heel fantasievol zijn. Beide vloeien langzaam in elkaar over.” Hoewel Van den Hoek in eerste instantie niet weer een sprookje wilde maken, blijkt ze toch niet zonder te kunnen. Dit jaar wil van den Hoek echter de werkelijkheid in een ongewoon daglicht zetten om ons mee te nemen in een verrassende trip langs bekende antwoorden en vergeten vragen.

‘In een land hier’ van Elien van den Hoek is te zien op Over het IJFestival van 5 t/m 15 juli (behalve 9 juli) in Amsterdam Noord. Meer info: www.overhetij.nl
Foto: Ben van Duin.