Martha
Catherine Wheels Theatre Company

Gelauwerde Martha valt wat tegen

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een:
staande ovatie (9) / open doekje (8) /applaus (5) /beleefd applausje (10) / geen applaus (3) of gooien met rotte tomaten (9).

Recensie door Gigi Schuiten

Misschien ligt het aan de vertaling dat het gelauwerde ‘Martha’ van het Schotse theatergezelschap Catherine Wheels Theatre Company niet echt binnenkomt of beklijft. Of misschien hebben de acteurs dit stuk, dat al sinds de oprichting van het gezelschap in 1999 in het repertoire is opgenomen, simpelweg te vaak gespeeld. Want hoewel het decor naast functioneel ook prachtig is, en er op spel noch techniek echt iets valt aan te merken, vervaagt de herinnering aan deze voorstelling op festival Noorderzon in Groningen eigenlijk al voor het laatste applaus heeft weerklonken.

Hoofdpersoon Martha in het gelijknamige jeugdtheaterstuk is een kluizenares. Haar hutje bevindt zich niet op de spreekwoordelijke hei maar aan zee. De wat oudere vrouw vermijdt contact met buren en dorpsgenoten en jaagt iedereen die zich wel in haar buurt waagt, met bruuske woorden en dito gedrag weg. Het ligt voor de hand dat iets of iemand het hart van de afstandelijke Martha zal ontdooien, en dat gebeurt ook.
De moraal van dit verhaal zal voor de meeste kinderen niet echt duidelijk zijn. Misschien is het in Schotland anders maar de Nederlandse doelgroep van 5+ komt vermoedelijk weinig kluizenaars tegen en is overwegend te jong om verbanden te kunnen leggen met het eigen leventje thuis of op school, met vriendjes en vriendinnetjes of met fenomenen als pesten en uitgestotenen.
Waarom Martha zich van de wereld heeft afgekeerd, wordt niet helder. En ook waarom uiteindelijk juist het onaangekondigde en impulsief-stiekeme vertrek van haar nieuwe vriend, haar ertoe aanzet haar houding radicaal te wijzigen en het sociale leven alsnog te omarmen, blijft onduidelijk. En daarin ligt nu net de boodschap besloten.
Van actualiteit of herkenning moet dit sprookjesachtige stuk het dus niet hebben. Daarbij is het te educatief van opzet om zich te kwalificeren als entertainment zonder meer. Zeker de wat oudere kinderen in de zaal lijken dat te vinden. Sommigen gedragen zich dan ook als opstandige betweters in de klas. Zonder hun vinger op te steken, becommentariëren ze het stuk luidruchtig met opmerkingen als “dat zeg je al voor de derde keer” of “dat klopt niet”. Niet ten onrechte want de chronologie van het stuk hapert nu en dan opvallend en dat is in een rechtlijnig verhaal als dit behoorlijk storend.
Al deze kritiekpunten ten spijt is ‘Martha’ best een leuke kindervoorstelling waar de meeste kleuters van zullen genieten. Er is meer dan voldoende aandacht voor elementen die hen aanspreken. Zo verbergt het decor allerlei grappige verrassingen en komen er in het stuk ook een heleboel vrolijke of spannende (maar nergens te spannend of te eng) scènes voor; van achtervolgingen en dansen tot vissen en vliegeren. Bijzonder leuk en goed uitgevoerd is de rol van de nogal eigenzinnige vriend van Martha. De pop wordt bespeeld door een acteur die, hoewel bijna voortdurend in beeld, kans ziet de aandacht niet op zichzelf maar uitsluitend op de pop te vestigen.
Blijft de vraag waarom Noorderzon deze internationale jeugdvoorstelling in zijn programma heeft opgenomen. Het is dan wel geen slecht stuk maar ook zeker geen bijzonder goed of uniek stuk. Wie deze voorstelling bezoekt, zal zich heus geen buil vallen maar kan evengoed en vaak zelfs veel beter, een keuze maken uit het aanbod van jeugdtheater van eigen bodem.

Gezien:
'Martha', Catherine Wheels Theatre Company,
18 augustus 2007, Prinsentheater, Noorderzon, Groningen.
Meer informatie: www.noorderzon.nl
Foto: Robert Workman