Alptraum
Toneelgroep Oostpool

Een parel van een Alptraum

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een:
staande ovatie (16) / open doekje (4) /applaus (2) /beleefd applausje (6) / geen applaus (7) of gooien met rotte tomaten (2).

Recensie door Annet Bremen

Aan clowns kleven stereotiepe etiketten: de horrorclown uit de film ‘It’ of de circusclown met zijn flauwe grappen. De voorstelling ‘Alptraum’ van Toneelgroep Oostpool geeft een verfrissende wending aan het ‘clown-dom’. Een unieke kindervoorstelling, waarbij zowel volwassenen als kinderen ruim een uur lang alleen maar schudden van het lachen.

Wanneer clown Django op een dag drie muntjes gaat inleveren bij de bank, ziet baliejuffrouw Rosalie hem aan voor een bankovervaller en geeft hem al het geld en haar juwelen mee. Django zeult rond met de omvangrijke buit, een sensatiebeluste Verslaggever gaat op jacht naar deze overvaller en politieagent Pulpo wordt alleen maar verwarder. Maar ook Rosalie gaat op zoek naar haar “rovertje”, want met haar “honderd kilo liefde” heeft ze besloten een kindje van hem te willen. Dat maakt Django’s beste vriend Toutou alleen maar treuriger, omdat hij zijn beste vriend dreigt te verliezen aan Rosalie. En zo stapelen misverstanden en verdwijntrucs zich steeds meer op in deze absurdistische, komische en enorm vermakelijke ‘nachtmerrie’.

Met ‘Alptraum’ jubileert regisseur Ted Keijser, die meer dan dertig jaar in het vak zit en zijn wortels in de mime en clownerie heeft liggen. Met deze voorstelling excelleert zijn liefde voor het genre; het spel van de acteurs is geraffineerd. Mede door de prachtige gelaagde tekst van Peer Wittenbols, hebben niet alleen kinderen, maar ook volwassenen een vermakelijke avond. En daardoor is de voorstelling méér dan een alleen maar een ‘voorstelling met ouderwetse clowns’.
Het is het clowneske en groteske dat hier zegeviert, zowel in mimiek als lichamelijk spel: vreugde en verdriet zijn altijd groots aanwezig. De bewegingen van de acteurs zijn precies, gecoördineerd en perfect getimed, in combinatie met typische ‘circusgeluidjes’: het openen van een deur gaat gepaard met een hard gepiep, en wanneer de ene clown de ander op zijn rug slaat, klinkt dat als hard gebonk op een houten deur.
Ook in de vormgeving luidt alles ‘clown’: rode neuzen, hoogwaterbroeken, grote schoenen, gekke hoedjes. Het decor is minimaal en bestaat uit een soort vierkante doos die midden op het podium staat, waar hier en daar wat rode gebaksbordjes opgeplakt zijn en die geheel uit deuren lijkt te bestaan. Voortdurend glipt een van de personages daar dan ook in weg, wat spannend werkt.
Alle personages ontroeren. Servaes Nelissen geeft met zijn uitgesproken mimiek de rol van Django juist dat schattig-hulpeloze wat hij nodig heeft. Op eenzelfde manier weet Remco Melles te raken als lieve domkop, in zijn rol van Toutou. Maar wie écht met kop en schouders boven de rest uitsteekt, is Heidi Arts: als Rosalie is zij onvergetelijk. Ze gilt, huilt, pruilt en sleept zich met haar grote lijf letterlijk voort. Het heeft iets komisch-pathetisch; treffender had ze haar eenzaamheid en treurnis niet kunnen neerzetten.
Het enige wat deze clowns willen, is hun verlangens bevredigen en gelukkig worden, zoals ieder mens dat ook wil. In ‘Alptraum’ komt alles goed. Met een echte circustruc wordt er zelfs een kindje geboren uit een taart.
Maar het moment dat deze avond de grootste glimlach waard was, was Toutou’s ‘lijst van zielige dingen’. Twee kleuters stonden opgewonden op van hun stoelen en zeiden fluisterend ieder woord mee. Dat is een grote pluim voor Wittenbols en Keijser, en toont dat ‘Alptraum’ een ware parel is.

‘Alptraum’ beleefde haar première op 26 mei en gaat dit najaar op tournee. De voorstelling is nog t/m 22 december te zien in een aantal Nederlandse theaters.

Gezien:
'Alptraum’, Toneelgroep Oostpool
18 oktober 2007, Theater aan het Spui, Den Haag
Foto: Antoinette Mooy