Lieve Kitty
Dood Paard & Nieuw West

‘Lieve Kitty’ is een krijsende dame

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een:
staande ovatie (13) / open doekje (4) /applaus (2) /beleefd applausje (5) / geen applaus (5) of gooien met rotte tomaten (9).

Recensie door Janneke Robers

‘Lieve Kitty’ is een prachtig stuk over de benauwdheid van opgesloten zitten. Schrijver Rob de Graaf maakt bijbehorende uitzichtloosheid, de kracht van de verbeelding en het gevecht tegen de buitenwereld voelbaar. De dagboeken van Anne Frank vormen de basis, maar het stuk is geen ode aan deze Joodse onderduikster. Vol overtuiging hebben gezelschappen Dood Paard en Nieuw West zich gestort op de tekst. Jammer genoeg schieten de acteurs daarbij door in hun bevlogenheid en mist hun spel zijn doel.

Trompetgeschal. Een meisje, qua uiterlijk het evenbeeld van Anne Frank, kleedt zich aan. Camouflagebroek, groen overhemd, een mitrailleur losjes om de schouders. Met een geroutineerde beweging snoert ze haar kistjes om haar enkels. Ze woelt door haar haar en stift de lippen. Het hele aankleedritueel gaat gepaard met een glamourachtige flair; groots, meeslepend en uitdagend. Haar gedrag en kleding lijken in verre verte niet op dat van het zachtaardige icoon Anne Frank. Dit schurende contrast zet de toon voor de rest van de voorstelling.

In ‘Lieve Kitty’ proberen vier opgesloten personages een fantasiewereld te creëren om zo uit de realiteit te ontsnappen. Een revue moet hen redden van hun uitzichtloze bestaan. Dit variététheater is een extreme vorm van fictie, totaal het tegenovergestelde van de rauwe werkelijkheid. Het is echter niet gemakkelijk een verhaal te vinden waarbij alle personages tevreden zijn. Paris wil een beetje niveau, Milan - Marien Jongewaard - wil iets hoopvols, Sydney metafictie en Rio alleen maar veel, heel veel liedjes waar de rest gek van wordt (Gilles Biesheuvel als een soort Assurancetourix, de bard uit de strip Asterix & Obelix).
De personages spuien voortdurend ideeën en context voor de revue. Op deze manier is het Rob de Graaf gelukt om hedendaagse, (inter)nationale misstanden naast het verhaal van Anne Frank te plaatsen. De oorlogen in Irak en Afghanistan, de jarenlange opsluiting van Natascha Kampusch, de kofferbakmoord op de baby Savanna, rassendiscriminatie en het conflict tussen Israël en Palestina wisselen de Hollandsche schouwburg, de treinen en het prikkeldraad af als onderwerpen voor de revue. Ze hebben allen gemeen dat er iemand of een bevolkingsgroep buitengesloten wordt.
De Graaf laat zien dat de jodenvervolging verschrikkelijk was, maar desalniettemin maar een klein deel van de wereldgeschiedenis omvat. Er zijn vele andere misstanden in de wereld. Prettig is daarbij dat de Graaf geen vergelijkingen probeert te leggen. Hij laat ieder voorval op zichzelf staan en toont de verwerpelijkheid van elk.
De gezelschappen hebben hierbij gekozen voor een rauw, luid en heftig acteerspel. De personages vallen elkaar voortdurend in de rede en stampen continue op een pedaal dat via de boxen een lachsalvo ten gehore brengt. Deze speelstijl doorbreekt het heilige huisje rondom de Tweede Wereldoorlog en het icoon Anne Frank zonder te kwetsen. Ook laat het de frustratie van de gevangenen zien. Hoe moeilijk is het leven als je weet dat je niet anders bent dan al die anderen? Dat jij, net als zij, pijn, verdriet, liefde, angst en plezier kent, maar dat dit niet erkend wordt?
Het is goed bedacht, maar de uitwerking mist helaas zijn doel. De helse stemmen gaan door merg en been, het gelach is overheersend en door de stemverheffingen is het daadwerkelijke verhaal vaak slecht tot niet te verstaan. Het heftige acteerspel leidt de aandacht af van de mooie taalvondsten en daarmee van de kern van de voorstelling.
Het decor is daarentegen te prijzen. Het publiek zit rondom een, uit verschillende niveaus opgebouwde, tafel van een flink aantal vierkante meters. Achter iedere tribune is een beeldscherm opgehangen. De krappe ruimte onder het ‘toneel’, dat daarop te zien is, maakt de benauwendheid van opgesloten zitten voelbaar. Door een luik in het midden van de tafel kunnen de spelers op en af. Het concept benadrukt de tegenstelling tussen ‘wij’ en ‘zij’. Het publiek is de bewaker, de spelers zijn de gevangenen. De vissenkomachtige opstelling versterkt nog eens extra het gevoel van bekeken en bekritiseerd te worden.
Het revueconcept, verhaal in verhaal, stelt de vraag of de personages wel of niet de vierde wand willen doorbreken voortdurend centraal. Zowel de publieksopstelling, als ook het aankijken van het publiek, het handen schudden en het afstappen van het toneel dragen daar aan bij. De illusie van het theater wordt hier gelijkgesteld aan de illusie dat bepaalde mensen of groeperingen ‘anders’ zouden zijn. Ook hier is die schurende tegenstrijdigheid te zien, want de acteurs vallen net zo snel terug in weer een nieuwe, andere revuerol en accepteren daarmee dus in feite hun eigen lijden. Het maakt dat ‘Lieve Kitty’ na afloop nog lang in de gedachten blijft hangen.

Gezien:
‘Lieve Kitty’, Dood Paard & Nieuwe West
met: Marien Jongewaard, Ariadna Rubio Lleó, Gilles Biesheuvel, Manja Topper en Benny Claessens
tekst: Rob de Graaf
24 april 2008, Frascati, Amsterdam
Zie ook interview met Rob de Graaf eerder op TheaterCentraal.nl
De speellijst is te vinden op: www.doodpaard.nl
Foto: Sanne Peper

| | 02-05-2008 | 0 reacties | reageer

REAGEER OP DIT ARTIKEL

Naam:			Persoonlijke info onthouden? Ja Nee
Email:
URL:
Reactie:		Emoticons /
Om geautomatiseerde spam in reacties te voorkomen, moet je deze simpele vraag beantwoorden. Wat zijn de eerste twee letters van het woord 'spam'?     ( Register your username / Log in )
Kattebel:		Ja, stuur mij email als iemand anders reageert.
Verberg email:		Ja, verberg mijn email-adres.
Kleine lettertjes: Alle HTML-tags behalve <b> en <i> zullen uit je reactie worden verwijderd. Je maakt links door gewoon een URL of email-adres in te typen.

TREFWOORDEN EN RELEVANTE ARTIKELEN

Tags gebruikt in dit artikel

anne_frank, dood_paard, lieve_kitty, nieuw_west, rob_de_graaf

Andere artikelen over 'anne_frank'

• De werkelijkheid tussen aanhalingstekens

Andere artikelen over 'dood_paard'

• Een losbandige schakelketting
• 'Het mannetje' biedt originaliteit en geperfectioneerde chaos
• De werkelijkheid tussen aanhalingstekens
• Vileine parodie in steenkolenengels
• ‘Schuur’ kan alleen aan perfectie ten ondergaan
• 'Op de Parade kom je ons niet snel tegen'
• Confronterend avondje thuis bij Dood Paard

Andere artikelen over 'lieve_kitty'

• De werkelijkheid tussen aanhalingstekens

Andere artikelen over 'nieuw_west'

• Diepvlees: een komische opera met bestiale afloop
• Amator the sequel is voorvechter van theater
• Jonge Harten voor 10e keer in Groningen
• De werkelijkheid tussen aanhalingstekens
• Vlinders met bokshandschoenen
• Oerol maakt programma 2007 bekend

Andere artikelen over 'rob_de_graaf'

• Thijs vergaloppeert zich aan grote zaalversie van Geslacht
• Onduidelijkheid troef in Bergen
• De werkelijkheid tussen aanhalingstekens
• ‘Schuur’ kan alleen aan perfectie ten ondergaan
• 'Op de Parade kom je ons niet snel tegen'