Villa Vivaldi
Transparant

Villa Vivaldi: overdadig modern

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een:
staande ovatie (52) / open doekje (3) /applaus (1) /beleefd applausje (9) / geen applaus (9) of gooien met rotte tomaten (4).

Recensie door Marjolein Theunissen

De oorlog in Irak kent zijn slachtoffers, ook onder de veteranen. Getraumatiseerd door het oorlogsgeweld keren ze terug naar huis. Vervreemd van de oude wereld, hun familie en hun vriendin. Zo ook Orlando, de hoofdpersoon uit Orlando Furioso. Het epische gedicht van Ludovico Ariosto is een bijna een half millennium oud, maar blijft universeel en tijdloos. Het Belgische Muziektheater Transparant combineerde de tragedie met passages uit Antonio Vivaldi’s gelijknamige opera, voegde enkele opzwepende soudscapes toe en kwam tot een verrassend nieuw resultaat: Villa Vivaldi. Woensdag 30 april beleefde de opera haar première in Antwerpen, waarna de groep op tournee door Nederland gaat.

Vanaf het podium loeren de personages de zaal in. Als het stil wordt, verdwijnen ze snel in de coulissen en het speelvlak verdwijnt achter een gordijn met een afdruk van een villa. Door lichteffecten speelt het stuk zich afwisselend binnen en buiten de villa af. Een verteller, tenor Dick Vandaele, loodst de toeschouwer van de ene naar de andere scène. Hij vertelt het verhaal van Orlando (Olivier Berten), de paladijn die deserteert uit het leger van Karel de Grote, dat vecht tegen de Saracenen. Terug bij zijn familie blijkt zijn vriendin Angelica (Elise Caluwaerts) haar belofte van trouw te hebben verbroken door zich te verloven met de heidense ridder Medoro (Koen Vereertbrugghen). Orlando verliest zijn verstand en blijft achter in ellende.
De tuin, die in opera altijd een plek is waar personages zich terugtrekken om na te denken, wordt in Villa Vivaldi flink uitgebuit. De slaapkamer en de eetzaal, waar de etiquette afgewisseld wordt door vreemde dansfestijnen met gemaskerde kinderen, verdwijnen naar een tweede niveau.
Anders dan in de meeste opera’s ligt de nadruk bij deze uitvoering van Vivaldi’s Orlando Furioso niet op de tekst en muzikale expressie, maar op de muziek. Componist en muzikaal leider Jan van Outryve herschreef de muziek zó dat, door middel van een hammondorgel, accordeon en slagwerk, de klankkleur niet alleen bij de barok, maar ook bij de wereld van vandaag aansluit. De soundscapes, toegevoegd door Michel Vanderhaegen geven Villa Vivaldi een modern en populair tintje. Té populair voor de liefhebbers van het originele opera-oeuvre van Vivaldi. Of zoals Dick Vandaele het zelf verwoordt: “Euh… het rockt nogal. Mensen die de ‘De vier seizoenen’ willen horen, zullen hoogstens een klein themaatje herkennen, meer krijgen ze niet.” En dat is jammer, want de soundscapes, die vooral bedoeld zijn om de vaart in de show te houden, wekken eerder een lichte irritatie op doordat ze het gevoel, dat de personages opwekken, proberen te verwarren in plaats van te ondersteunen.
Muziektheater Transparant herenigde voor Villa Vivaldi een aantal jonge talenten die vijf jaar geleden tijdens de uitvoering van Drift, die na lovende recensies ook een tour door Nederland maakte, aan het begin stonden van een professionele carrière. Alleen het stemgeluid van Elise Caluwaerts en Dick Vandaele prikt door de iets te overdadige laag van moderniteit die over het stuk ligt. Maar ook zij weten niet genoeg te prikkelen om kippenvel te krijgen. Olivier Berten weet wel overtuigend zijn hopeloosheid over te brengen, maar bereikt die positie pas in de laatste scène van het stuk.
Ook de tijdloosheid van het stuk komt niet tot zijn recht. Hoewel de enscenering en de geluidseffecten up to date zijn, blijft het verhaal in zijn originele context. Geen Irak-soldaten, maar middeleeuwse paladijnen. Dit veroorzaakt de irriterende verwarring tussen de verheven woorden van de personages en de nieuwerwetse muziek. Zowel het episch gedicht van Ariosto, als de muziek van Vivaldi komen hierdoor niet tot hun recht.
Vandaele kan niet anders dan gelijk krijgen. Het is aan de toeschouwer of hij het ook waardeert: deze opera rockt!

Gezien:
Villa Vivaldi, Muziektheater Transparant
30 april, Vlaamse Opera Antwerpen
Nederlandse première: 5 mei, Amsterdamse Schouwburg
Meer info en speellijst: www.baasbank-baggerman.nl/
Foto: Herman Sorgeloos