Wij
Roos van Geffen

De kracht van het kijken

Voorbeschouwing door Reineke de Vries

Hoeveel gezichten zie je per dag? En naar hoeveel kijk je echt? Dit vroeg Roos van Geffen zich af bij het maken van haar nieuwe productie ‘WIJ’, een performanceachtige voorstelling over kijken en bekeken worden.

“Een voorstelling die Roos moest maken.” Zo omschrijft Van Geffen haar nieuwe productie, die op 23 mei tijdens het Utrechtse Festival a/d Werf in première gaat. Van Geffen is theatermaker in de brede zin van het woord. Als freelance theatervormgever ontwerpt ze decors en kostuums voor allerlei producties. Daarnaast werkt ze regelmatig aan een eigen project, dat ze zelf schrijft, regisseert en ontwerpt. Sinds 2006 is ze verbonden aan het Utrechtse Huis a/d Werf.
Van Geffens voorstellingen zijn persoonlijk, ze gaan over haar eigen vragen over het leven. “In mijn stukken toon ik wat ik wil vertellen, wat ik mijn publiek graag wil laten zien.” De manier waarop je je verhoudt met een ander komt in veel van haar werk terug. Zo ook in ‘WIJ’, waarin ‘kijken naar de ander’ centraal staat. Van Geffen raakte geboeid door dit thema na een ontmoeting met een blinde man. “Doordat hij mij niet zag, kon ik ongegeneerd naar hem kijken. De ervaring fascinerende me, normaal zou ik dat namelijk niet doen. Als je de ander langer dan een paar seconden recht aankijkt voelt dat vreemd, of roep je onbedoeld suggesties op.”

Door de ontmoeting realiseerde Van Geffen zich dat er maar weinig momenten zijn dat je een ander écht ziet. Hooguit als je verliefd bent, dan moét je naar de ander kijken en ook een pasgeboren baby vraagt voortdurend je blik. Van Geffen: “Ik besefte me dat ieder mens het verlangen heeft om echt gekend te worden. Hoe nauw je ook met anderen samenleeft, uiteindelijk ben je toch alleen. Juist door te kijken, kan je dichter bij elkaar komen.”
In ‘WIJ’ krijgt het publiek de tijd naar een ander te kijken. Voor de voorstelling ontwierp Van Geffen een speciale ruimte. Het publiek neemt plaats in een eigen hokje in een soort ronde ‘kijkconstructie’, die de blik van de toeschouwer maximaal focust op het gezicht van de performers. In deze confrontatie zit volgens Van Geffen een grote kracht. “Je voelt de adem van de ander, ziet ieder huidvlekje, iedere blik. Het raakt en ontroert je, confronteert je met jezelf, brengt je de dichter bij de ander. Het is deze kracht en eenvoud die ‘WIJ’ bijzonder maakt.”

'Wij' gaat op 23 mei in première tijdens Festival a/d Werf in Utrecht en is daar nog tot 31 mei te zien. Daarna te zien op: Over het IJ festival 3 - 13 juli, festival Karavaan 17 juli – 10 augustus, festival BIES! 14 - 20 september 2008