Exilium Arboreum
Blood for Roses

Blood for Roses in bomentuin

Interview door Marie-Paule Fritschy

‘Exilium Arboreum’, de nieuwste performance van Blood for Roses, ging onlangs in première op een wel heel bijzondere locatie: het Belmonte Arboretum op de Wageningse Berg. Blood for Roses dokterde een concept uit dat perfect aansluit op de locatie, aangezien hun voorstelling in de bomen wordt gespeeld! Anne Rooschüz, die samen met Karen Røise Kielland Blood for Roses vormt, ziet desondanks mogelijkheden om met ‘Exilium Arboreum’ op tournee te gaan: “We hopen hiermee eindelijk op tournee te kunnen gaan. Dit is ons tot nu toe nog niet gelukt, omdat we te ingewikkelde locatievoorstellingen bedachten. Bomen zijn overal te vinden, dus we verwachten dat we deze productie vaker kunnen spelen.” Binnenkort is ‘Exilium Arboreum’ in ieder geval te zien op het Over het IJ Festival.

Over het IJ heeft Blood for Roses opgenomen in hun driejarenproject, na ‘De engel, de straat en het geluk’ en ‘Delicate exemplaren’ zal ‘Exilium Arboreum’ hun derde – en voorlopig laatste – voorstelling op dit festival zijn. “Het was een fantastische kans om in dit project te worden opgenomen. Drie jaar op rij krijg je de kans om een voorstelling te maken én daarin mee te nemen wat je in voorgaande jaren hebt geleerd. Het heeft ons een stuk verder gebracht en bekendheid opgeleverd.” Tevens waardeert Rooschüz de kleinschalige projecten van het festival: “Belangrijk is ook de binding die Over het IJ heeft met studenten van theaterscholen, die hun projecten in de zeecontainers kunnen laten zien. Ik vind het erg goed dat makers voor dit festival niet perse een grote voorstelling hoeven te maken, maar ook kleine onderzoeksprojecten kunnen laten zien.”

‘Delicate exemplaren’
De concepten waar Blood for Roses mee op de proppen komt, zijn over het algemeen niet gemakkelijk uitvoerbaar. Hun keus om ‘Delicate exemplaren’ op een begraafplaats te spelen leverde vorig jaar zoveel negatieve publiciteit op, dat de organisatie zich na een paar speelbeurten genoodzaakt zag om de voorstelling af te lasten. Rooschüz: “Eigenlijk is de begrafenisvoorstelling door AT5 kapotgemaakt. In de nieuwsitems werd niet verteld dat het een theatrale rondleiding betrof. De zender zond beelden uit waarop de begraafplaats er rustig bijlag en monteerde daar fragmenten uit één van onze vorige voorstelling tussen, die erg spectaculair was. Iedereen dacht daardoor dat wij een vergelijkbaar spektakel op een begraafplaats speelden. Ik was ook boos geworden, als dat de enige informatie was die ik had!” De commotie inspireerde Blood for Roses om nieuwsclips te analyseren: “Hoe stuur je mensen, waar zoom je in en wat laat je weg?” Als ze er subsidie voor hadden gekregen, hadden zij het onderzoeksproject dit jaar op Over het IJ vertoond. Helaas is dat niet het geval en daarom laten zij ‘Exilium Arboreum’ op het festival zien. Tenminste, als de hen toegewezen locatie geschikt is…

De boom in
In eerste instantie zou Blood for Roses de voorstelling in de bomen in de Tolhuistuin spelen. Een boomexpert gooide echter roet in het eten, waardoor halsoverkop naar een alternatief moest worden gezocht. Onlangs is besloten om toeschouwers vanaf het Festivalhart met een bus naar de Buiksloterbreek te brengen, waar de groep een aantal nieuwe bomen heeft gevonden om ‘Exilium Arboreum’ in te spelen. De voorstelling, ook wel omschreven als theatrale installatie, is gebaseerd op een hoofdstuk uit het boek ‘De baron in de bomen’ van Italo Calvino. Hierin wordt een achttiende-eeuwse Spaanse familie verbannen. Eenmaal in Italië blijken de barokke aristocraten de bodem niet te mogen betreden en daarom klimmen ze de bomen in. “Er zijn natuurlijk altijd vluchtelingen en we vroegen ons af hoe die een nieuw leven beginnen. Worden hun oude gewoontes in Italië sterker of verliezen ze deze na een tijdje? Om daar achter te komen zijn we in de studio begonnen met het repeteren van rituelen en gewoontes uit die tijd, zoals het houden van een theeceremonie. Vervolgens verplaatsten we die handeling naar de bomen, waarbij we de spelers vroegen om zich zoveel mogelijk te gedragen als in de repetitieruimte.”

Zelf in- en uitzoomen
De (mime)acteurs waar Blood for Roses mee werkt zijn tussen de 9 en de 62 jaar oud en reageren allemaal anders op de situatie. “Waar houd je je aan vast, wat neem je mee en wat verlies je”, vraagt de groep zich af en toont dat in choreografieën zonder duidelijk begin of eind. “Alsof het altijd zo geweest en ook altijd zo zal blijven.” Het geeft de voorstelling iets absurds en dat maakt ‘Exilium Arboreum’ volgens Rooschüz aantrekkelijk voor een breed publiek: “Ik heb het idee dat ook kinderen erg goed abstracte dingen kunnen bekijken en benoemen.” Zeker als ze zelf mogen bepalen waar ze gaan staan: “Het publiek zit niet op een tribune, maar loopt rond. Iedereen krijgt een verrekijker en mag zelf inzoomen of uitzoomen, want het gaat erom dat mensen hun eigen keuzes maken.” Hoe het toneelbeeld er precies uit komt te zien, hangt af van de bomen. “Het enige dat ik erover kan zeggen, is dat we tegen de bomen waarin geen acteurs inzitten, ladders plaatsen. Dit met het idee dat er nieuwe vluchtelingen bij zouden kunnen komen. Om bezoekers nieuwsgierig te maken, laten we ook sporen achter. In het Arboretum zijn dat bijvoorbeeld theekopjes, maar wat voor objecten er tijdens Over het IJ in de bomen liggen weten we nog niet…”


Aanvullende informatie:
‘Exilium Arboreum’ is op zondagen te zien tijdens Exota in het Belmonte Arboretum op de Wageningse Berg (t/m 21 september) en dagelijks tijdens het Over het IJ Festival (3 – 13 juli). Voor meer informatie: www.blood-for-roses.com.
Foto: Blood for Roses