seXY Chromosomen
Team seXY

Theatrale biologieles blijkt lastige opgave

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een:
staande ovatie (15) / open doekje (7) /applaus (7) /beleefd applausje (5) / geen applaus (7) of gooien met rotte tomaten (8).

Recensie door Cisly Burcksen

De verlichte letters op de grote blauwe XY-tent laten er geen twijfel over bestaan: hier speelt een voorstelling die te maken heeft met seks. Een eeuwenoud en daardoor mogelijk afgezaagd thema, dat toch telkens weer een inspiratiebron blijkt voor allerhande vormen van kunst en vermaak, zeker op de Parade. ‘seXY Chromosomen’ is anders. Het is een theatrale biologieles, gemaakt in samenwerking met het Rotterdamse Erasmus MC. Of je alle informatie zult onthouden is de vraag, en bijzonder amuserend is de voorstelling ook niet echt.

Wist u dat… u drieëntwintig paar chromosomen heeft? Dat vrouwen twee X-chromosomen hebben en mannen maar één, met daarnaast een wat lullig Y-chromosoompje? En dat op de chromosomen de genen zitten, die bepalen of je bijvoorbeeld rood haar krijgt? Deze en nog veel meer voortplantingsweetjes komen voorbij in de film waarmee ‘seXY chromosomen’ van start gaat. Onder begeleiding van oersoepgeluiden heeft het publiek plaatsgenomen op doorzichtige zitballen. Het zouden best eicellen kunnen voorstellen, al zijn het er dan wel erg veel in vergelijking met de twee spermatozoïden die het publiek verwelkomen. Maar ach, het ziet er futuristisch uit en zit bovendien stukken lekkerder dan de standaard houten Paradebankjes. Huppelende kinderen met zuurstokken en natuurlijk de onvermijdelijke planten en insecten moeten de toeschouwers duidelijk maken, hoe het verwekken van het nageslacht in z’n werk gaat. Een geheel wetenschappelijk verantwoord verhaal, smeuïg opgediend met wijdse overzichten, mooie close-ups, sterke animaties en dramatische muziek. Terloopse details over het seksleven van het lieveheersbeestje geven de documentaire zelfs een licht komisch karakter. Voor vrouwen is het sowieso leuker dan voor mannen, want dames blijken genetisch in het voordeel te zijn.

De film maakt een kort uitstapje naar het Darwinisme en net als de nietsvermoedende Paradebezoeker zich afvraagt of hij dit allemaal zal en moet onthouden, dragen twee dartele spermatozoïden een grote ladder het podium op. Het zijn acteurs van de Utrechtse theatergroep Ponies. In hun kostuums met lange staarten, ontworpen door Marina van der Heiden, zien ze er grappig uit. Vooral wanneer ze dan ook nog komische duikbrilletjes opzetten. Eerst werken de zaadcellen nog samen om de ladder overeind te zetten. Wanneer de trap eenmaal staat, begint de strijd om de toegang tot de baarmoeder. Ook het publiek wordt aangesproken als spermacellen die in hetzelfde schuitje zitten (nu is de functie van de zitballlen helemaal onduidelijk). Wie heeft de beste chromosomen om daarbinnen verwelkomd te worden? Luchtig kabbelt de voorstelling naar de clou, die voor de sneue spermacellen niet zo best uitpakt. ‘seXY Chromosomen’ is een aardige poging om wetenschap en theater te integreren, maar echt enthousiast word je er niet van. Het is nét niet heel grappig en nét niet echt leerzaam. Een wetenschappelijk sluitend verhaal vertellen in twintig minuten, en er bovendien nog een leuke theatervoorstelling omheen breien is ook wel een lastige opgave.

Gezien:
‘seXY Chromosomen', Team seXY,
28 juni 2008, De Parade, Den Haag
De voorstelling is tot en met 6 juli te zien in Den Haag en daarna op de Parade in Utrecht (van 11 t/m 27 juli) en Amsterdam (van 1 t/m 17 augustus). Kijk op www.deparade.nl voor de volledige speellijst en voor wie de wetenschappelijke details nog eens op een rijtje wil hebben, is er www.sexychromosomen.nl
Foto: Levien Willemse