Puur
Ultima Vez

Vandekeybus intrigeert met Puur

19 januari 2006 – Recensie door Suzanne Stuifbergen

In de nieuwste voorstelling van Vandekeybus zijn dans en film bijna perfect samengebracht in een mooie maar heftige voorstelling. Choreograaf , theatermaker en filmer Wim Vandekeybus heeft een chaos gecreëerd die zwartgallig, onheilspellend en tegelijkertijd adembenemend is.


Een monotone beat klinkt zwaar bij het binnenkomen van de zaal. De dansers zitten in hemelwitte kostuums verspreid over het toneel. De sfeer is onheilspellend. En die sfeer blijft gedurende de hele voorstelling hangen. Ineens worden de eerste bewegingen ingezet. De lichamen kronkelen over het toneel, veren plots op alsof ze door iets geprikt worden of rennen heen en weer. De bewegingen zijn onvoorspelbaar, licht maar intens. Het lijkt of ze in een strijd gewikkeld zijn, met zichzelf en met de dood. De ruimte waarin ze binnen gaan, is dan ook een hiernamaals.. Over buiten weten ze niets. Ze zijn in verwarring, zo blijkt uit de teksten en uit de bewegingen. Naarmate de voorstelling vordert, worden de bewegingen zwaarder en complexer. En er ontstaan de meest prachtige beelden: vrouwen die op mannenruggen staan en die langzaam naar beneden zakken, een spel met witte stokken die door de lucht suizen, een vrouw die liggend op twee zwarte touwen omhoog getild wordt.



De bewegingsstijl is typisch Vandekeybus. Ledematen die vol energie heen en weer zwiepen, dansers die springen, vallen, rennen…. En dat doen ze met een onvoorwaardelijke overgave. Vandekeybus is meedogenloos; ook de soms fragiele danseressen moeten de de mannen met hun lichaam dragen,precies zoals de mannen het de vrouwen doen. De energie waarmee ze bewegen spat er aan alle kanten vanaf.
Een aantal maal verschijnen filmbeelden achter op het toneel. En de dansers spelen hierin ook een rol. Ze zijn in een gangenstelsel, met heel veel baby’s en kinderen. De sfeer en omgeving zijn luguber. Mensen rennen door de gangen. De kinderen spelen en worden opgeschrikt door angstaanjagende mannen. En er wordt gemoord: er wordt geschoten met een pistool, een kinderhandje wordt afgehakt, iemand krijgt een dodelijke spuit of wordt in elkaar geslagen. De beelden zijn de herinneringen van de mensen op het toneel. Het publiek kijkt via hun ogen terug inde tijd. Desolaat en vernietigend.
Film en toneel vullen elkaar prachtig aan. Meer dan in zijn vorige voorstelling met film, ‘Blush’, vertellen film en toneel samen het verhaal van deze mensen, van sprinkhanen, baby’s, van het leven en de dood, van onmacht, leegte, en vooral van angst. Voor zover er een verhaal verteld wordt.
De voorstellingen van Vandekeybus zijn collages. Alle middelen die hij tot zijn beschikking heeft, worden in een grote chaos op elkaar afgestemd: beweging, film, tekst en muziek. De mix van beelden roept allerlei associaties en thema’s op. En hij vraagt het publiek alle losse eindjes zelf aan elkaar te knopen. En dat gebeurt want de toeschouwer wordt onvermijdelijk meegezogen in de abstractheid van de beweging, de muziek van Dave Eugene Edwards, in de filmbeelden en in de teksten van P.F. Thomése.
Ondanks de heftige beelden en de energieke bewegingen is het een ingetogen, stille en zwarte voorstelling. Er is nauwelijks ruimte is voor een moment van verlichting. En dat maakt dat de voorstelling uiteindelijk ook zwaar aanvoelt. Twee uur en vijf minuten ondergedompeld worden in de onheilspellende sfeer is dan lang. Maar prachtig.

Nog te zien in Nederland: Maastricht (24-01) Groningen (31-01) Utrecht (14-02) en Dordrecht (17-03).

Gezien:
‘Puur’, Ultima Vez,
16 januari 2006, Stadsschouwburg, Amsterdam

Fotos: Wolfgang Kirchner