Van de redactie

Nieuwe website, zomersluiting en meer

TheaterCentraal.nl is uit zijn jasje gegroeid, en heeft de afgelopen periode te kampen gehad met allerlei problemen met de websitesoftware. Hierdoor konden we soms langere tijd niet inloggen en lieten artikelen op zich wachten. Inmiddels is duidelijk geworden dat we rigoureuze maatregelen moeten nemen om de techniek weer op onze hand te krijgen. Het plan is om per september 2010 een geheel vernieuwde website te lanceren.

In juli en augustus gaan we daarom voor het eerst in vijf jaar TheaterCentraal.nl er even helemaal tussenuit, en publiceren we alleen nog een handjevol recensies van voorstellingen die onze redacteuren al gepland hadden.

TheaterVrienden stopt
Gelijktijdig heeft het bedrijf dat het onderdeel TheaterVrienden host, besloten om zijn gratis dienstverlening te staken en over te gaan naar een betaald model. Als non-profit organisatie kan TheaterCentraal.nl zich dit niet veroorloven, en dus zijn we ook hiervoor op zoek naar een oplossing. TheaterVrienden houdt dus binnenkort op te bestaan, maar in de tussentijd kun je terecht op Facebook waar we een eigen pagina hebben of ons volgen via Twitter. Hier houden we je ook op de hoogte van de ontwikkelingen rondom de bouw van de nieuwe website en de datum waarop we weer in de lucht gaan.

Facebook en Twitter vervangen TheaterTijd
Via de moderne communicatiemiddelen Facebook en Twitter houden we je al een tijdje op de hoogte van nieuwe artikelen en wetenswaardigheden rondom TheaterCentraal.nl. De nieuwsbrief TheaterTijd heeft zichzelf daarmee overbodig gemaakt, en komt dan ook niet meer terug in september.

Nieuwe redacteuren
Na een aantal jaren van trouwe dienst, gaat een aantal redacteuren ons verlaten. We zijn per september dan ook opzoek naar passende vervanging. Het betreft vrijwilligerswerk. Naast een grote affiniteit met theater, beschik je over enig schrijftalent, een goede beheersing van de Nederlandse taal en de tijd om op basis van perskaarten minimaal twee voorstellingen per maand te recenseren. Je sollicitatie met CV en een proefrecensie ontvangen we graag voor 1 augustus per e-mail: redactie@theatercentraal.nl t.a.v. Gigi Schuiten. Ook wanneer je op een andere manier mee wilt werken aan TheaterCentraal.nl (bv video, eindredactie, nieuwsredactie), horen we graag van je. De selectieprocedure hopen we medio augustus af te ronden.

Vacatures redactiechef
Per september zijn we opzoek naar een aantal redactiechefs. Als redactiechef ben je verantwoordelijk voor het team in de aan jou toegekende regio en het beoordelen en redigeren van de aangeleverde kopij. Je werkt nauw samen met de hoofdredactie, bent verantwoordelijk voor de werving en eerste selectie van nieuwe redacteuren, het aanvragen van perskaarten en het relatiebeheer. Je maakt redactieplanningen, organiseert redactievergaderingen, publiceert artikelen in het systeem en runt kort gezegd je eigen afdeling binnen TheaterCentraal.nl. Het betreft een vrijwilligersbaan met – afhankelijk van de inkomsten uit advertentieverkoop – een onkostenvergoeding.
Naast een grote affiniteit met theater, beschik je over organisatorische en administratieve kwaliteiten, enige ervaring met CMS en/of weblog software en een goede beheersing van de Nederlandse taal. Je sollicitatie met uitgebreide motivatie en CV kun je tot 1 augustus per e-mail sturen naar redactie@theatercentraal.nl t.a.v. Gigi Schuiten en onder vermelding van de door jou gewenste regio.

Regio 1: Groningen, Friesland, Drenthe en Overijssel.
Regio 2:: Flevoland, Utrecht en Gelderland
Regio 3: Noord-Holland
Regio 4: Zuid-Holland
Regio 5: Zeeland & Noord-Brabant
Regio 6: Limburg
Regio 7: Vlaanderen

Amora
Het Zuidelijk Toneel

Amora: bruisend hart van Theaterfestival HartsTocht

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een: staande ovatie (3) / open doekje (2) /applaus (2) /beleefd applausje (1) / geen applaus (1) of gooien met rotte tomaten (0)

Recensie door Ivy Harkes

Een voorstelling in de openlucht, op een plein, midden in de stad. Een voorstelling over het verlies van een dierbare en de impact daarvan op een hele gemeenschap. Een voorstelling over oorlog en de dood, maar niet al te zwaarmoedig, want vol met humor. En over liefde en sex, met een knipoog. Een prachtig verhaal ondersteund door de geluiden van de stad en het ondergaan van de zon.

Een groep soldaten komt na lange tijd thuis met verlof. Ze worden opgewacht door de groep vrouwen die achter zijn gebleven in de kleine gemeenschap van het dorp. Maar niet iedereen keert terug. Leander, de zoon van generaal Hektor (Paul R. Kooij) en Iona (Raymonde de Kuyper), is omgekomen in de oorlog. De Kuyper is in haar element als rouwende, woedende en wanhopige moeder die worstelt met het verlies van haar zoon. Ook Kooij weet zijn personage sterk neer te zetten. Hij slingert tussen zijn rol als rouwende vader en die van generaal. Beste vriend Fabio (Justus van Dillen) heeft veel moeite met zijn verdriet om het verlies van zijn vriend. Daarnaast heeft hij zelf een zwaar trauma overgehouden aan de vreselijke dingen die hij heeft meegemaakt in de oorlog. Dit alles werpt een grote schaduw over het geluk tussen hem en zijn verloofde (Saar Vandenberghe), die op haar beurt juist letterlijk met haar hoofd in de wolken zit.
Lees verder >>

Meneer van Ooyen
Toneelgroep Cargo in coproductie met Toneelgroep Oostpool en Het Zuidelijk Toneel

Eén grote trip

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een: staande ovatie (1) / open doekje (0) /applaus (2) /beleefd applausje (0) / geen applaus (0) of gooien met rotte tomaten (4)

Recensie door Ivy Harkes

Twee jonge theatermakers kennen elkaar nog van de toneelschool. Ze wilden altijd al een keer een muzikale voorstelling maken, samen. Een voorstelling over iemand die ver van hen af staat. Die een leven leidt dat in niks op het leven van hen lijkt. Marcel Osterop en Sanne den Hartogh maakten met ‘Meneer van Ooyen’ een vlotte, experimentele voorstelling over drugs en geweld, met een flinke dosis humor en een vleugje romantiek.

Voor het maken van de voorstelling ‘Meneer van Ooyen’ voerden theatermakers Marcel Osterop (Toneelgroep Cargo) en Sanne den Hartogh (Toneelgroep Cargo) bijna twee jaar lang gesprekken met een gedetineerde uit de Bijlmer gevangenis. Deze voorstelling gaat dan ook letterlijk over het leven van deze veelpleger, ‘Meneer van Ooyen’.
Lees verder >>

Don Q (at your service)
Theater het Amsterdamse Bos

Windmolengevecht met managers

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een: staande ovatie (5) / open doekje (1) /applaus (1) /beleefd applausje (13) / geen applaus (9) of gooien met rotte tomaten (27)

Recensie door Celia Noordegraaf

“De enige emotie die ik voel in het theater, is ongerijmde woede, haat, en opluchting als het allemaal weer voorbij is. Dus toen ik gevraagd werd dit stuk te schrijven, heb ik daar wel even over moeten nadenken”, aldus schrijver Joris de Bruin, in de lange monoloog waarmee ‘Don Q’ opent. Op gegeven moment wordt hij op hardhandige wijze afgevoerd, waarna de voorstelling ‘echt’ begint en we het stuk zien dat hij heeft geschreven. Of is het stuk misschien van een van die andere schrijvers die in ‘Hotel Geuldal’ verblijven?

In een afgelegen hotel probeert Joris de Bruin, gespeeld door Ad Knippels, zijn writer’s block te doorbreken. Helaas wil het niet zo vlotten met zijn opdracht een stuk over Don Quichot te schrijven. Hoteleigenaar Frank, een prachtige rol van Aat Ceelen, blijkt zo zijn eigen ideeën over de bedrijfsvoering van een hotel te hebben en daarbij is de klant niet altijd koning. Gastregisseur Jeroen van den Berg schreef voor het Amsterdamse Bostheater een vermakelijke tragikomedie, waarbij de werkelijke Don Quichot slechts een reminiscentie is. Alhoewel …. met zijn uitgesproken ideeën over het reilen en zeilen van zijn hotel heeft hoteleigenaar Frank veel weg van een moderne Don Quichot. In zijn rol als trouwe nachtportier komt Dimme Treurniet qua loyaliteit dicht in de buurt van Sancho Panza evenals de vrolijke, niet zo slimme receptioniste Myrna, aanstekelijk gespeeld door Heike Wisse.
Lees verder >>

Ksztalt
Toneelgroep Oostpool

Het onvermogen om zonder bril iets te zien

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een: staande ovatie (0) / open doekje (3) /applaus (8) /beleefd applausje (1) / geen applaus (0) of gooien met rotte tomaten (0)

Recensie door Celia Noordegraaf

“Vijf mensen op zoek naar hoe het zou zijn om zonder opgelegde patronen te leven” is de bril die Toneelgroep Oostpool het publiek meegeeft om naar de voorstelling te kijken. Het krijgt een mix van theater, literatuur, slapstick, tekst en poppentheater te zien met als rode draad het werk van de Poolse schrijver Witold Gombrowicz (190401969). “Geen touw aan vast te knopen”, oordeelt een toeschouwer na afloop. Maar wel een voorstelling waarbij je je geen seconde verveelt.

De kunstkritiek krijgt een stevige veeg uit de pan in de voorstelling. Deze gemankeerde schrijvers van de derde rang zouden zich van elk oordeel over de kunst moeten onthouden. Hoogstens kunnen zij verslag doen van hun eigen ervaringen in confrontatie met het kunstwerk, aldus de acteurs in ‘Kzstalt’. Bij deze dan: wat heb ik ervaren, wat heb ik gezien?
Allereerst de behoefte om flink over de schreef te gaan en in de overdrijving met veel humor de draak te steken met van alles en nog wat. Dat begint al in één van de eerste scènes, wanneer de maagdelijke Maria haar geliefde uitnodigt om gezellig samen aan een bod te knagen. Een zwerver heeft een steen naar haar geworpen en daarmee een oerdrift in haar wakker geroepen. Lard Adrian, Ali Ben Horsting, Maria Kraakman, Stefan Rokebrand, Erik Whien leven zich in de voorstelling heerlijk uit in spel, verkleedpartijen en muziek.
Lees verder >>

Master en Margarita
Tryater en De Kift

In de liefde is alles geoorloofd

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een: staande ovatie (2) / open doekje (1) /applaus (1) /beleefd applausje (3) / geen applaus (1) of gooien met rotte tomaten (8)

Recensie door Celia Noordegraaf

‘Master & Margarita’ is een Faust-achtige vertelling, waarbij dit keer niet een man zijn ziel aan de duivel verkoopt, maar een vrouw. Margarita hoopt hiermee haar minnaar, een schrijver, terug te krijgen die in het gekkengesticht is beland. Regisseur Ira Judkovskaja bewerkte Boelgakov’s succesvolle roman tot een bont, variété-achtig spektakel. Het publiek komt ogen en ook oren tekort vooral door de geslaagde samenwerking met fanfarepunkband De Kift.

Op de meest oostelijke punt van het eiland is vlak tegen de duinen een bont openluchttheater opgebouwd. Toneelgezelschap Tryater en fanfarepunkband hebben kosten noch moeite gespaard bij het maken van het decor, de kostuums, de rekwisieten en de muziekinstrumenten. De verschillende lagen in het decor, de neonverlichting en ook de samenwerking theatergroep en muziekband zijn op zich niet zeer bijzonder, maar regisseur Ira Judkovskaja weet de voorstelling geleidelijk aan een eigen karakter te geven, vooral door de absurdistische elementen in het geheel. De schrijver op wie de getrouwde Margarita verliefd is, bevindt zich in het gekkengesticht samen met een aantal andere gekken die uit het – communistische - systeem gevallen zijn. Na een aantal vernietigende recensies gelooft hij niet meer in zijn werk en in Margarita’s liefde voor hem. De duivel – een mooie rol van Jan Arendz – biedt Margarita de kans haar minnaar terug te krijgen, als zij de koningin op zijn feest wil zijn. Aldus gereconstrueerd een helder verhaal, maar in de uitvoering doorspekt en verluchtigd met diverse absurdistische scènes en verhaallijntjes.
Lees verder >>

We hope you, or why there are no butterflies in winter
João Evangelista

Opgemerkte realiteit

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een: staande ovatie (0) / open doekje (3) /applaus (3) /beleefd applausje (2) / geen applaus (2) of gooien met rotte tomaten (2)

Recensie door Celia Noordegraaf

Het is niet waarschijnlijk dat theatermaker João Evangelista het werk van C. Buddingh’ en K. Schippers kent, maar mogelijk wel dat van Eugene Ionesco, Kurt Schwitters of Marcel Duchamp. Wat al deze kunstenaars gemeen hebben, is dat zij hun publiek uitnodigen op een nieuwe manier naar de werkelijkheid te kijken. Ook João Evangelista en Yen Yi-Tzu nemen de toeschouwer mee op een reis door de alledaagse werkelijkheid. De cliché-taal en cliché-gebaren van de typische reisleider die zij daarbij hanteren, werken ironisch en prikkelend. Huis aan de Werf en zijn omgeving zijn nadien nooit meer hetzelfde.

‘Als dit Ierland was, zou ik beter kijken’, luidt een bekend gedicht van C.Buddingh’. Iedereen loopt zijn dagelijks omgeving zonder nog echt te kijken voorbij, terwijl daarin vaak zoveel poëzie te vinden is. Buddingh’ en Schippers bundel ‘128 vel schrijfpapier’ uit 1967 begint met een gedicht, waarin de dichter ontdekt dat het deksel van een middelgroot potje marmite precies past op een klein potje heinz sandwich spread. ‘Natuurlijk heb ik toen meteen geprobeerd/of het sandwich spread-dekseltje/ook op het marmite-potje paste/en jawel hoor: het paste eveneens’ . De start van de performance van João Evangelista en Yen Yi-Tzu doet onmiddellijk aan dit type dadaïstische teksten denken. Halve zinnen, abstracte gebaren, this resembles this …, we wonder …, hoe lang gaat dit nog door, vraag je je al snel af.
Lees verder >>

Janken en schietenIlay den Boer

Het persoonlijke is politiek

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een: staande ovatie (1) / open doekje (0) /applaus (1) /beleefd applausje (2) / geen applaus (7) of gooien met rotte tomaten (4)

Recensie door Celia Noordegraaf

De Nederlands-Israëlische theatermaker Ilay de Boer neemt in zijn zesdelige voorstellingenreeks ‘Het Beloofde land’ zijn eigen familiegeschiedenis als voorstelling op een afgelegen braakliggend terrein waar geen enkele verbeeldingskracht voor nodig is om die in de Gauitgangspunt. In het tweede deel ‘ Janken en schieten’ is dat het levensverhaal van zijn oma, die als zestienjarig meisje in 1943 uit Litouwen vluchtte en uiteindelijk in 1948 Israël bereikte. Festival aan de Werf brengt de reprise van dezezastrook te herscheppen.

Wat opvalt in de voorstelling die Ilay de Boer maakte naar aanleiding van het levensverhaal van zijn oma, is de enorme vitaliteit en levenslust. Meteen aan het begin van de voorstelling al, wanneer het publiek wordt uitgenodigd om in de bus te stappen, begroet hij met een enorme passie zijn vriendin die aan komt fietsen. Jacobien Elffers geeft samen met Ilay de Boer vorm aan de voorstelling.
Lees verder >>

Adem
Roos van Geffen

Back to basics in body language

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een: staande ovatie (15) / open doekje (8) /applaus (7) /beleefd applausje (1) / geen applaus (2) of gooien met rotte tomaten (1)

Recensie door Celia Noordegraaf

Voor haar nieuwste werk heeft Huis a/d Werf-theatermaker Roos van Geffen als locatie een grote fabriekshal gekozen aan de Cartesiusweg. In deze grote ruimte onderzoeken vijf acteurs/performers de basiselementen van de body language: aankijken, lichaamsafstand, lachen en ademen. Mede door het decor- en lichtontwerp van Theun Mosk heeft de voorstelling meer beeldende dan theatrale kracht.

Vijf mensen nemen positie in in de ruimte. Minutieus langzaam veranderen zij van houding, waarbij slechts af en toe iets van interactie lijkt te ontstaan. Elkaar aankijken, naar elkaar toe bewegen, en dan weer niet. De toeschouwer is geneigd betekenis te zien in de beweging. Twee jonge mensen die elk dezelfde richting uitgaan, suggereert iets van gelijkgezindheid, een toekomstige ontmoeting? Regisseur Roos van Geffen stelt het geduld van de toeschouwer in deze performance behoorlijk op de proef door de traagheid van de beweging en de monotonie van het geluid. Meest spannend is het licht dat schaduwen werpt en van kleur verandert, waardoor regelmatig een mooi beeld ontstaat.
Lees verder >>

Verlichtinglight
mugmetdegoudentand

De Verlichting in een notendop

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een: staande ovatie (0) / open doekje (5) /applaus (4) /beleefd applausje (3) / geen applaus (6) of gooien met rotte tomaten (5)

Recensie door Ivy Harkes

Theatergroep mugmetdegoudentand, van artistiek leiders Marcel Musters, Joan Nederlof en Lineke Rijxman, bestaat dit jaar 25 jaar en viert dit met de nieuwe voorstelling ‘Verlichtinglight’. Een voorstelling met een zwaar en wellicht een beetje saai onderwerp: de Verlichting. Maar op een echte ‘mug-manier’ gebracht, met humor en originaliteit, is ‘Verlichtinglight’ alles behalve saai geworden.

‘Verlichtinglight’, geschreven door Joan Nederlof en geregisseerd door Lineke Rijxman, is een geschiedenisles, gebracht op een grappige, vlotte en aansprekende manier. De voorstelling speelt zich af aan het einde van de 18e eeuw, in de ‘pruikentijd’. Maar tegelijkertijd wordt het geplaatst in een context van het hier en nu. Al springend door de tijd, waarbij voortdurend gespeeld wordt met elementen uit heden en verleden, vertelt mugmetdegoudentand de geschiedenis van de Verlichting in een notendop.
Lees verder >>

Macbeth
Theater Zuidpool

Swingende Macbeth zonder concessie aan taal

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een: staande ovatie (1) / open doekje (1) /applaus (5) /beleefd applausje (5) / geen applaus (8) of gooien met rotte tomaten (6)

Recensie door Ronald Glasbergen

De Lange Noordstraat in Antwerpen waar Zuidpool haar theater heeft, ligt ergens tussen hoerenbuurt en de Academie. Het is een passende omgeving voor een gezelschap dat zich blijft verbazen over de ontsporingen van de macht. In hun Macbeth wordt Shakespeare’s tekst op muziek gezet door Mauro Pawlowski en Tijs Delbeke. Het publiek staat en Macbeth speelt basgitaar.

Shakespeare’s taal heeft ritme en melodie, het is een taal die zingt. Daarom wilde Zuidpool een gezongen Shakespeare. Ze vroegen het muzikale multitalent Mauro Pawlowski van o.a. The Grooms en dEUS de muziek te componeren. Omdat de taal zo belangrijk is, moest het origineel gebruikt worden, met boventitels. En om het stuk behapbaar te maken voor de zes acteurs en muzikanten zijn veel van de bijfiguren weggesneden. Wat overblijft is een essentiële Macbeth waar muziek en klank de plaats innemen van de gebruikelijke podiumattributen. Macbeth staat bekend als een korte Shakespeare, het is in deze versie nog steeds goed voor een kleine twee uur.
Lees verder >>

Ubu
TGA & Schauspielhaus Essen

UBU’s orgie van terreur voor het gerecht gesleept

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een: staande ovatie (4) / open doekje (10) /applaus (3) /beleefd applausje (0) / geen applaus (10) of gooien met rotte tomaten (0)

Recensie door Ronald Glasbergen

De Britse toneelschrijver Simon Stephens heeft het stuk Ubu Roi van Alfred Jarry uit 1896, een geëngageerd nieuw jasje aangetrokken. Toneelgroep Amsterdam en Schauspielhaus Essen maakten er samen met regiseur Sebastian Nübling een vrolijk schrikbewind van, met consequenties. Het resultaat is niet zonder ambivalentie, maar barst van talent en bravoure.

In het eerste deel van Ubu grijpt de laffe, genotzuchtige en volslagen egocentrische kapitein van de wacht, Père Ubu, gespeeld door de jonge Zwitser Nicola Mastroberardino, de macht. Opgestookt door zijn vrouw Ma Ubu, een rol van Frieda Pittoors als genadeloos viswijf, vermoordt hij met enkele maatjes zonder scrupules zijn meester, de koning van Polonië. Vervolgens maakt hij zich meester van het land met al zijn rijkdommen. De Ubu’s en hun trawanten Dogpile (Leon Voorberg) en Mcclub (Dimitrij Schaad) hebben de tijd van hun leven. Ze moorden naar hartenlust en steken de draak met hun slachtoffers. Binnen een mum van tijd wordt de heersende elite, inclusief rechters en iedereen die geen driedubbele belastingen wil betalen, een kopje kleiner gemaakt.
Lees verder >>

Amstelman
Nanna Tieman

Zoektocht naar authenciteit

Voorbeschouwing door Celia Noordegraaf

Romijn Conen heeft zojuist een glansrol gespeeld in ‘Hamlet’ van Shakespeare. In zijn kleedkamer geniet hij nog even na alvorens zich in het premièrefeestgedruis te begeven. Eindelijk revanche. Eindelijk af van dat imago als Amstelman. Hij verheugt zich op de krantenkoppen. Of houdt hij zichzelf nu voor de gek en doet opnieuw niet wat hij werkelijk wil. In de repetitieruimte in de Verkadefabriek in Den Bosch zoeken regisseur Nanna Tieman en acteur Romijn Conen naar de uiteindelijke vorm van de voorstelling die van daar 27 april tot en met 1 mei voor publiek te zien zal zijn.

“Ik zoek naar een vorm van toneel die vanuit een heel persoonlijke betrokkenheid de confrontatie aangaat met het publiek”, vertelt Nanna Tieman na afloop van de repetitie. “In mijn eerste voorstelling ‘Honger’ zat ik aan tafel met gasten tijdens een driegangendiner. Het idee voor die voorstelling ontstond door een briefje van een hongerstaker dat ik vond in een bushokje in Driebergen. Dat briefje raakte me. In mijn tweede voorstelling ‘Thuis’ zat ik als actrice in een praatgroep en deelde ik met het publiek mijn moeite te wennen in mijn nieuwe woonplaats Schiedam. Af en toe is dat heel eng om zo dicht bij je publiek te staan. Dan snak je naar een vierde wand om veilig achter weg te kruipen.”
Lees verder >>