Jong werk en nieuwe concepten bij Festival Cement

Nieuws door Celia Noordegraaf

Van 16 tot en met 21 maart 2010 staat ’s-Hertogenbosch in het teken van Festival Cement. Op verschillende plaatsen worden meer dan 20 dans- en theatervoorstellingen gepresenteerd door overwegend jonge, zuidelijke theatermakers. Hart van het festival is de Verkadefabriek. Doel van het festival dat alweer voor de elfde keer gehouden wordt, is een podium te bieden aan talentvolle, nog onbekende makers. Tijdens het festival wordt voor de derde keer de Doraphte Stimuleringsprijs uitgereikt. De winnaar mag zijn plan uitvoeren en in 2011 presenteren.

Sinds drie jaar reikt Festival Cement de Dioraphte Stimuleringsprijs uit. Uit de ruim honderdvijftig inzendingen zijn dit jaar acht jonge makers gekozen, die woensdag 17 maart en donderdag 18 maart hun concepten voor publiek en jury presenteren. Na afloop wordt de winnaar bekend gemaakt, die zijn plan ook daadwerkelijk mag uitvoeren. De prijs is één van de manieren waarop het festival jonge, nog onbekende makers een podium wil bieden. Dat het werkt, blijkt uit het succes van de winnaars van voorgaande jaren die zich inmiddels een behoorlijke positie verworven hebben.
Lees verder >>>

1001 grootmoeders & Eet me

Theatrale collages van vrouwenlevens tijdens Internationale Vrouwendag

Verslag door Celia Noordegraaf

Ter gelegenheid van Internationale Vrouwendag (8 maart) werden in de Stadsschouwburg Utrecht twee theatervoorstellingen gespeeld, waarin de levens van vrouwen centraal staan. Zowel ‘1000 grootmoeders’ als ‘ Eet me’ bestaat uit een mix van monologen, waarbij ‘Eet me’ theatraal gezien het meest verrassend is.

‘1000 grootmoeders’ dat op 1 maart tijdens Women Inc in première ging, gaat over grootmoeders, moeders en dochters. Sterke vrouwen, die zich onder andere door te studeren proberen te ontworstelen aan de achtergestelde situatie waarin ze verkeren. De voorstelling bestaat uit een groot aantal citaten voorgelezen door de actrices Elsje de Wijn, Funda Müjde en Aisa Winter. Uit de kantoorachtige omgeving vol archiefdozen, mappen en een oude overheadprojecten, komen teksten te voorschijn, die verhalen over het gevecht dat vrouwen in alle tijden hebben moeten leveren. Krachtige, herkenbare teksten zijn het. Roerend bijvoorbeeld is de tekst van een vrouw, die in Turkije een slimme, krachtige vrouw was met veel aanzien. Overgeplant in Nederland is ze niemand meer, ze begrijpt de taal niet en leren lezen en schrijven is een brug te ver.
Regisseur Fenneke Wekker slaagt er goed in om de problemen waar vrouwen mee worstelen, neer te zetten. Fijntjes laat ze zien, dat ook daarin trends een rol spelen. Ging het vroeger vaak om wat anderen van je vinden, tegenwoordig draait het vooral om persoonlijk geluk. De drie actrices brengen de teksten met verve, maar veel meer dan een theatrale collage wordt het niet.
Lees verder >>>

Space doorbreekt de vijfde wand met The Cloud

Nieuws door de redactie

In de internationale theaterdocumentaire The Cloud plaatst Space het publiek 50 jaar vooruit in de toekomst om terug te kijken op het jaar 2010. Het gezelschap doorbreekt met deze interactieve tijdreis waarin de werkelijkheid via fictie wordt blootgelegd, niet alleen de vierde maar ook de vijfde wand. The Cloud gaat op donderdag 25 februari in première in De Brakke Grond in Amsterdam en is daarna te zien in Duitsland, Hongarije en België.

Space vangt deze docufictie over 2010 met een variëteit aan vertelmiddelen. Het is een hoorspel in de openbare ruimte, een realityshow en een soap, aangevuld met livemuziek (door o.a. de Chinese operazangeres Li Yang) en een collage van videofragmenten van interviews. Voor dit project heeft Space een aantal bekende, internationale denkers gevraagd te reageren op het toekomstbeeld van The Cloud. De stem van The Cloud wordt vertolkt door Viviane de Muynck.
Lees verder >>>

Winterparade

Winterparade haalt oude koeien uit de sloot

Verslag door Marie-Paule Fritschy

“Als we leren met elkaar het verkeer te regelen, dan wordt het net zo gezellig en spannend als in New York.” Creatief directeur Terts Brinkhoff kan het niet laten te verwijzen naar het ‘New Island Festival’, dat afgelopen zomer plaatsvond in New York en mede door hem was samengesteld. Het ‘New Island Festival’ was een succes (meer dan 25.000 bezoekers), maar een vergelijking met de Amsterdamse Winterparade is onzin. Rondrijdende kerststalletjes hebben weinig tot niets gemeen met yellow cabs, en waarom het in de Gashouder perse net zo gezellig moet worden als op Governors Island is onduidelijk. De Winterparade is niets meer dan de naam doet vermoeden: korte, kwalitatief niet altijd even hoogwaardige, acts in kerststalletjes en heerlijke, sfeervol bereide, winterse kost uit de mobiele keuken van cateringwonder André Amaro.

Na een woord van welkom door creatief directeur Terst Brinkhoff wordt gezamenlijk de 55-armige kaarsenluchter ontstoken en gaat de Winterparade van start. Onder de kaarsenluchter wordt gegeten, gedronken en gedanst en daaromheen staan kerststalletjes waarin acts worden uitgevoerd. De meeste acts worden zo’n drie keer per avond gespeeld, zodat je als bezoeker zelf kunt bepalen hoeveel acts je bekijkt en in welke volgorde.
Traditiegetrouw maken makers parade, al vat de een dat wat artistieker op dan de ander. Claudia Christern van Opera Minora loopt simpelweg alle tafeltjes af en haalt eters over de streep met de mededeling dat ze “het bord gewoon mee mogen nemen”. Christern presenteert ‘Stand-up Opera’ een geslaagde show waarin publiek mag beslissen hoe de opera eruit komt te zien, “want als u mee mag doen, dan is het leuk”. Dat laten de bezoekers zich geen twee keer zeggen en dus vertolken een sopraan en een bariton even later een dwarse puber en een regelneef-die-zijn-heup-breekt, in een verpleegtehuis. Een pianist brengt bekende operaduetten ten gehore, uit onder meer ‘Carmen’, waarop de solisten ter plekke – heel knap – nieuwe teksten verzinnen.
Lees verder >>>

Oeroeg
Willem Nijholt

‘Oeroeg’ ontroert ook op toneel

Verslag door Marie-Paule Fritschy

Theaterlegende Willem Nijholt zijgt neer op de ligstoel. “Oeroeg was mijn vriend.” Nijholt besluit de slotmiddag van Nederland Leest, waarin Hella S. Haasses ‘Oeroeg’ centraal stond, met een theatrale voordracht van de romantekst. Een bijzondere voordracht, aangezien Nijholt al jaren niet meer op de bühne heeft gestaan. Voor ‘Oeroeg’ maakt hij een uitzondering. Terecht, want Nijholt – zelf ook opgegroeid in Nederlands-Indië – vertolkt de tekst als was zijn eigen levensverhaal.

Willem Nijholt (1934) groeit op in Nederlands-Indië en verhuist na de Tweede Wereldoorlog naar Nederland. Daar wordt hij aangenomen op de Amsterdamse Toneelschool en groeit hij uit tot succesvol acteur. Na Toneelgroep Amsterdams ‘Perfect Wedding’, in seizoen 2007-2008, zet hij een punt achter zijn toneelcarrière. Voor de slotmiddag van het door de CPNB georganiseerde Nederland Leest maakt hij een eenmalige comeback.
“Oeroeg was mijn vriend.” Alleen al uit de korte pauze die Nijholt na deze beginzin inlast blijkt zijn vakmanschap. Ook zonder naar de inhoud te luisteren weet publiek wanneer er iets belangrijks komt. Stiltes, handgebaren, stemverheffingen, Nijholt gebruikt elke ‘acteertruc’ op het juiste moment en boeit daardoor van zin één af aan.
Lees verder >>>

Theater na Tomaat

Inspirerende theatrale staalkaart mist af en toe wat context

Verslag door Cisly Burcksen

Het Amsterdams Historisch Museum staat in het teken van de sixties, met een tentoonstelling over Ruigoord, een op handen zijnde tentoonstelling over de Maagdenhuisbezetting en last but not least, de tentoonstelling ‘Theater na Tomaat’, over de hedendaagse podiumkunst sinds de Aktie Tomaat. Wat hebben de betrokkenen hiervan geleerd en hoe is het verder gegaan met het Nederlandse theater? Het is tot en met 7 februari 2010 op de tentoonstelling te zien.
“Je bent geen kunstenaar als je iets staat te brengen waar je niet achter staat,” roept een actievoerder opgewonden. De serene rust van de museumzaal wordt verstoord door heftige reacties van tomaatgooiers, toneelspelers en bestuurders uit de jaren zestig. Het startschot van de hedendaagse theatergeschiedenis - de Aktie Tomaat - wordt zo van verschillende kanten belicht. Het hoe en waarom deze schreeuw om democratisering wordt helder uitgelegd, met toegankelijke teksten, geluidsfragmenten en beeldmateriaal. Op statische foto’s is te zien waartegen de jonge garde ageerde: steracteurs met oubollige kostuums, declamerend in repertoirestukken. Verder is de gehele zaalwand bedekt met ‘krantenpapier’, waarin hier en daar wat oud theaternieuws te lezen valt.
Lees verder >>>

Dansgala van het Zuiden
Project Sally, Danshuis Station Zuid, LaMelis, T.r.a.s.h.

‘Dansgala van het Zuiden’ smaakt naar meer

Verslag door Ivy Harkes

Wie een divers beeld wil zien van wat er in het zuiden van Nederland gebeurt op het gebied van dans, komt goed aan zijn trekken tijdens het ‘Dansgala van het Zuiden’, onderdeel van Dansweek Tilburg. Vier premières van Brabantse en Limburgse dansmakers in één programma, speciaal voor dit gala gemaakt. Dansweek Tilburg laat met trots een greep uit het grote danstalent zien, en terecht.

Initiatiefnemers Danshuis Station Zuid en Huis voor de Kunsten Limburg hebben voor het ‘Dansgala van het Zuiden’ vier dansgezelschappen uitgenodigd, die normaal gesproken de vlakke vloer theaters bespelen. Speciaal voor het Dansgala hebben deze gezelschappen, Project Sally, Danshuis Station Zuid, LaMelis en T.r.a.s.h., een korte grote zaal productie gemaakt. Na de première tijdens Dansweek Tilburg, tourt ‘Dansgala van het Zuiden’ nog verder door Brabant en Limburg.
Lees verder >>>

Tentoonstelling

Theater na Tomaat

Nieuws door Celia Noordergraaf

Tot 7 februari 2010 is in het Amsterdams Historisch Museum een tentoonstelling ingericht over Aktie Tomaat. Zeer symbolisch gooiden twee studenten op 9 oktober 1969 in de Stadsschouwburg tomaten naar het toneel, waar op dat moment ‘De Storm’ van William Shakespeare werd opgevoerd. De actievoerders ontketenden daarmee een storm door de theaterwereld, die zorgde voor een grondige vernieuwing van het theater. Videobeelden, foto’s, krantenknipsels en kostuums tonen de ontwikkeling die het theater de afgelopen veertig jaar heeft doorgemaakt.

Het is nu moeilijk meer voor te stellen, hoe klassiek het klassieke toneel in de jaren ’60 was. De foto’s van Ellen Vogel, Ank van der Moer en andere grote actrices in klassieke toneelstukken als de Drie Zusters en Op hoop van Zegen ogen eeuwenoud. De theatrale gebaren en ouderwetse gewaden op de zwart-wit foto’s lijken uit de achttiende eeuw te stammen. De actievoerders ageerden tegen een toneel dat volledig losgeslagen was van de maatschappelijke werkelijkheid en gedomineerd werd door slechts enkele theatergezelschappen. Filmfragmenten brengen de actievoerders van toen in beeld, o.a. Lien Heyting én de gekwetste acteurs: Willem Nijholt en Ellen Vogel.
Lees verder >>>

Locatietheater

The Lunatics bespeelt bouwput Vredenburg

Nieuws door de redactie

In de Utrechtse bouwput Vredenburg waar het nieuwe Muziekpaleis en woon- en winkelgebouw De Vredenburg worden gerealiseerd, gaat theatergezelschap The Lunatics op woensdag 16 september in première met de locatietheatervoorstelling 'Feniks Prelude'.

Het Utrechtse gezelschap timmerde de afgelopen jaren vooral internationaal erg aan de weg, en was zelden in Nederland te zien. Feniks Prelude is bedoeld als de proloog van wat een reeks voorstellingen in bouwputten in Nederland en België moet worden, en onderdeel van Triple F, een educatietraject waarin jonge, getalenteerde mensen in de praktijk worden opgeleid tot beeldend locatietheatermakers in de traditie van The Lunatics. De crew van Feniks Prelude bestaat uit zowel deze nieuwe theatermakers als oudgedienden. De voorstelling biedt een mix van grootse en rauwe theatrale beelden, special effects, muziek en poëtische details.
Lees verder >>>

Vacature

Theaterjournalisten gezocht

Heb je een passie voor theater en popel je om je culturele en sociale leven een nieuwe impuls te geven? Heb je journalistieke ambities, wil je (nieuwe) werkervaring opdoen en ben je op zoek naar een leuke vrijetijdsbesteding? Heb je een creatieve pen, een scherpe blik en schrik je niet terug voor een groot lezerspubliek? Dan zijn wij vast op zoek naar jou!

TheaterCentraal.nl heeft in alle regio's van Nederland maar ook in het buitenland plek voor:

Recensenten/verslaggevers (m/v)

Als recensent/verslaggever voor TheaterCentraal.nl bezoek je twee keer per maand (vaker mag) theatervoorstellingen in jouw regio. Bij bewezen geschiktheid is het in overleg mogelijk om ook andere artikelen te (leren) schrijven.
Lees verder >>>

Een mond vol zand
Via Berlin
Festivals: Oerol

Luisteren naar het leven met een mond vol zand

Stem ook! Theaterliefhebbers geven deze voorstelling een: staande ovatie (7) / open doekje (4) /applaus (5) /beleefd applausje (2) / geen applaus (5) of gooien met rotte tomaten (4)

Recensie door: Marie-Paule Fritschy

Vanaf Paal 8 brengt Via Berlin ons over het strand omhoog naar de duinen. Wie als eerste boven is, ziet zijn medetoeschouwers als een bonte stoet pinguïns over het strand trekken. Met niet alleen een mond, maar ook haren, schoenen en een tas vol zand bereiken we een duinpan. Een legertent flappert eenzaam in de wind. Via Berlin, het gezelschap van regisseur Dagmar Slagmolen, neemt ons mee naar Afghanistan, op zoek naar Gijs. De verhaallijn hapert hier en daar, evenals de Afghaanse telefoonlijn. Maar met de aangrijpende invalshoek die Slagmolen kiest maakt zij veel goed en is zij een regisseur om te onthouden.

Slagmolen is als nieuwkomer verbonden aan Orkater. De ogenschijnlijk ongedwongen wijze waarop Orkater musici integreert in de theatervoorstelling trekt ook in 'Een mond vol zand' onmiddellijk de aandacht. Acteur David Lucieer brengt klanken voort uit kisten en tonnen alsof het volwaardige trommels zijn. Slagmolen vertelt ons over Gijs, haar man die als fotograaf naar Afghanistan vertrok. Een telefoongesprek vindt plaats, waarin zij Gijs “iets wil vertellen”, maar daar slecht in slaagt omdat “the call has been diverted”. Er rest haar niets anders dan, zwanger en wel, naar Kaboel af te reizen.
Lees verder >>>

Festivals

Oerolvoorstelling afgelast

Nieuws door de redactie

De voorstelling ‘De Reis’ van Jacob Rens die vanaf zaterdag 13 juni te zien zou zijn tijdens theaterfestival Oerol op Terschelling is afgelast. Als reden vermeldt de website van het festival persoonlijke omstandigheden.

Oerolgangers die in voorverkoop een toegangsbewijs hebben gekocht, krijgen de mogelijkheid het ticket te ruilen voor dat van een andere voorstelling. Ook is het mogelijk het bedrag – exclusief de eventueel betaalde internettoeslag – retour te krijgen.
Vanaf vrijdag 12 juni kunnen de kaarten omgeruild worden bij de kassa’s op festivalterrein De Westerkeyn.

Festivals

Parade opent in Rotterdam

Nieuws door de redactie

In Rotterdam vindt vrijdag de aftrap van het rondreizend theaterfestival De Parade plaats. Het festival staat tot 22 juni het Museumpark en doet daarna de steden Den Haag, Utrecht en Amsterdam aan.

De opening wordt ingeleid met de aankomst van de Parade-Processie en een gospelconcert om kwart voor zes waarna artistiek leider Nicole van Vessum en Ahmed Aboutaleb, burgemeester van Rotterdam de Parade vrijdag officieel zullen openen.
Lees verder >>>